Στη μνήμη του Γιάννη Παντή

“Θα μας πνίξουν, τι τα μαζεύεις;”, μας λένε οι συγγενείς, οι άνθρωποί μας. Κι εννοούν για ότι συλλέγουμε, ταξινομούμε, αποθηκεύουμε σε ντοσιέ, φάκελλα, βιβλιοθήκες, πατάρια και σοφίτες -όσοι έχουν. Τέλος του χρόνου επέλεγα τι θα πακετάρω, ώστε να τα μεταφέρω στο χωριό. Κι εκεί ο αντίλογος: “αδειάζουμε το ένα σπίτι και γεμίζουμε το άλλο”. Όλοι έχουμε τα δίκια μας.

Λύνοντας τα κορδόνια ενός φακέλλου με αφίσες αντικρίζω μια με γιορτινό διάκοσμο και ευχές. Η αφίσα περιέχει εννιά παιδικές ζωγραφιές με γιορτινά χριστουγεννιάτικα θέματα. Απλές γραμμές, πολύχρωμα κραγιόνια, σχέδια πραγματικά και ολίγο σουρεαλιστικά, όπως όλων των παιδιών. Επικρατούν ο Αη Βασίλης και το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Παρακεί πολλά παιδιά περιμένουν τον άγιό τους και το δώρο, παρακάτω σπίτια, δέντρα και πάνω απ' όλα να λάμπει το αστέρι, αλλά δίπλα του κι ο ήλιος. Ένα ευφάνταστο παιδί ζωγράφισε τρία δέντρα· σ' αυτό με το αστέρι τοποθέτησε μια σκάλα και ένα παιδί -τον εαυτό του;- να ανεβαίνει προς την κορυφή! Άραγε τι να ήθελε, τι να προσδοκούσε; Μήπως να περάσει απ' την άλλη πλευρά του βουνού; 

Στη μέση η αφίσα γράφει τους συντελεστές, τους μικρούς ζωγράφους: “Τα παιδιά του κέντρου φιλοξενίας της Μόριας ζωγραφίζουν”. “Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου”, “Γιατροί του κόσμου” μας πληροφορεί η αφίσα για τους υποστηρικτές του εγχειρήματος. Τότε που προσπαθούσαμε να βοηθήσουμε, να στηρίξουμε τους ανθρώπους αυτούς. Ενώ κάποιοι άλλοι, που διαφεντεύουν σήμερα, ρητόρευαν εξήγγειλαν -και το έκαναν πράξη- ότι πρέπει να δυσκολέψει η ζωή όσων κατατρεγμένων έρχονται στη χώρα μας. Ίσως να το προαισθανόταν τα παιδιά, έτσι κάποια ζωγράφισαν και περίφραξη, αλλά και στοιχισμένους ανθρώπους γύρω απ' τον Αη Βασίλη. Περιμετρικά της αφίσας η μεγάλη ευχή και επιθυμία των παιδιών κι όλων των ανθρώπων του κόσμου: “ειρήνη στον κόσμο”, γραμμένη στα ελληνικά, στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα ισπανικά και σε δυο τρεις μητρικές τους γλώσσες. “Τ' όνειρο του παιδιού είναι η ειρήνη./ Τ' όνειρο της μάνας είναι η ειρήνη./ Τα λόγια της αγάπης κάτω απ' τα δέντρα,/
είναι η ειρήνη”, γράφει ο Γιάννης Ρίτσος το 1953 στο ποίημά του “Ειρήνη”, τ' αφιερωμένο στον Κώστα Βάρναλη.

Τότε, πριν δέκα χρόνια, 2015-2016, δημιουργήθηκαν οι απαραίτητες προϋποθέσεις κι η νομοθετική υποστήριξη -από το υπουργείο Παιδείας- για την εκπαίδευση των παιδιών-προσφύγων. Έτσι μπήκαν εκπαιδευτικοί στους χώρους υποδοχής και φιλοξενίας. Έστησαν τάξεις, ανασκουμπώθηκαν, με μύρια προβλήματα και δυσκολίες να δείξουν τα ελληνικά γράμματα στα παιδιά. Μα πάνω απ' όλα να ανοίξουν την αγκαλιά τους, να φερθούν με ανθρωπιά. Κάτι δυσεύρετο σήμερα. Έτσι, εκείνο τον Δεκέμβρη, η Ειρήνη, ο Παύλος κι η Μαρία, εκλεκτοί συνάδελφοι έστησαν τις πρώτες τάξεις του ελληνικού δημόσιου σχολείου μέσα στα κέντρα φιλοξενίας.