«Ο Δήμος δεν γνώριζε για τα φωτοβολταϊκά, δεν είναι δουλειά μας να αδειοδοτούμε»

Το σοβαρό ζήτημα της αδειοδότησης των 2 υβριδικών πάρκων με φωτοβολταϊκά και συσσωρευτές σε Ερεσό και Μανταμάδο κυριάρχησε στην τελευταία συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Δυτικής Λέσβου, σε μια συζήτηση που ξεπέρασε τα στενά όρια της τυπικής γνωμοδότησης.

Στη διάρκεια των διαλόγων σημειώθηκαν εντάσεις και αντεγκλήσεις, όχι επειδή κάποια παράταξη τάχθηκε υπέρ της αδειοδότησης, αλλά κυρίως λόγω υπονοουμένων που διατυπώθηκαν από την αντιπολίτευση ότι η δημοτική αρχή γνώριζε εγκαίρως τις προθέσεις των εταιρειών και, με τον τρόπο της, διευκόλυνε ή στήριζε την πορεία των φακέλων. Το κλίμα ήταν φορτισμένο, με αιχμές για τη λειτουργία υπηρεσιών, πολιτικές αντιπαραθέσεις και σαφές αποτύπωμα της έντονης συζήτησης που έχει ήδη ανοίξει στις τοπικές κοινωνίες των 2 περιοχών.

 Η στάση που διαμορφώθηκε είναι κάθετα αντίθετη στο έργο, με τους δημοτικούς συμβούλους να χαρακτηρίζουν τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων προβληματική, ελλιπή και δυνητικά επικίνδυνη. Όπως επισημάνθηκε, η κλίμακα της επένδυσης δεν συμβαδίζει ούτε με το φυσικό περιβάλλον του νησιού ούτε με τη δομή της τοπικής οικονομίας. Παράλληλα, καταγράφηκε ότι η κοινωνία, μέσα από συλλόγους και τοπικές κοινότητες, εμφανίζεται ομόφωνα απέναντι στην προοπτική υλοποίησης των έργων, σε ένα κλίμα ευρύτερης ανησυχίας ότι η Λέσβος βρίσκεται μπροστά σε μεγάλο κύμα επενδύσεων ΑΠΕ χωρίς προηγούμενο σχεδιασμό. Δεν έλειψαν, τέλος, οι φόβοι ότι με τη διασύνδεση το νησί μπορεί να μετατραπεί σε «αιολική ή ηλιακή μπαταρία» για εξαγωγή ενέργειας, χωρίς σαφή ανταποδοτικά οφέλη για τον τόπο.

Η αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος Αφροδίτη Βατή παρουσίασε την εισήγηση της υπηρεσίας, ξεκαθαρίζοντας ότι η γνωμοδότηση βασίζεται σε αναλυτική εξέταση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και σε επιτόπιες αυτοψίες. Όπως ανέφερε, η υπηρεσία δεν περιορίστηκε σε τυπικό έλεγχο εγγράφων, αλλά επιχείρησε να διαμορφώσει σαφή εικόνα για το εύρος των παρεμβάσεων.

Την τεχνική ανάλυση ανέπτυξε διεξοδικά η περιβαλλοντολόγος Κάλλια Μηλιορέλλη. Η ίδια στάθηκε στις ασάφειες που, όπως είπε, καθιστούν προβληματική την αξιολόγηση ενός έργου τέτοιας κλίμακας. Επισήμανε ότι δεν αποτυπώνεται με επάρκεια η ακριβής χωροθέτηση όλων των επιμέρους εγκαταστάσεων, ούτε η συνολική εικόνα των εκσκαφών, των διαμορφώσεων του εδάφους και των τεχνικών έργων υποδομής. Υπογράμμισε ότι για να αξιολογηθεί σωστά η επίπτωση στο τοπίο και στη χρήση γης, απαιτείται σαφής και ενιαία τεχνική τεκμηρίωση, κάτι που κατά την άποψή της δεν προκύπτει από τον φάκελο.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην προτεινόμενη υπόγεια γραμμή μεταφοράς 122 km προς το εργοστάσιο της Μυτιλήνης. Όπως σημείωσε, η αναφορά ότι θα ακολουθήσει υφιστάμενο οδικό δίκτυο δεν αρκεί, καθώς δεν παρουσιάζονται συγκεκριμένα τεχνικά χαρακτηριστικά, πλάτη ορυγμάτων, φάσεις κατασκευής ή αναλυτική αποτύπωση των περιοχών διέλευσης. Τόνισε ότι πρόκειται για κρίσιμο τμήμα του έργου, το οποίο επηρεάζει μεγάλο μέρος του νησιού και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται περιγραφικά.

Για τη θέση ΛΑΚΑ στην περιοχή της Σκάλας Ερεσού, η Κάλλια Μηλιορέλλη ανέφερε ότι η έκταση χρησιμοποιείται ως βοσκότοπος και ότι η μελέτη δεν αποσαφηνίζει πώς θα διασφαλιστεί η συνέχεια της δραστηριότητας ή αν αυτή θα διακοπεί. Έθεσε επίσης ζήτημα σχετικά με τη διέλευση βαρέων οχημάτων από τον οικισμό κατά τη φάση κατασκευής, λέγοντας ότι δεν παρουσιάζεται ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης κυκλοφορίας.

Σε ό,τι αφορά τις περιοχές Natura, σημείωσε ότι η μελέτη δεν ενσωματώνει ολοκληρωμένα τα δεδομένα της ειδικής περιβαλλοντικής μελέτης που αφορά την ευρύτερη περιοχή και δεν τεκμηριώνει επαρκώς τη συμβατότητα του έργου με τους στόχους προστασίας. Παράλληλα, επεσήμανε ότι για τη θέση στις Σκάλλες Μανταμάδου δεν αιτιολογείται πλήρως η επιλογή της τελικής πολυγωνικής έκτασης, ενώ έθεσε ερωτήματα για τη διαχείριση των συσσωρευτών και των υλικών τους στο τέλος του κύκλου ζωής.

Ο Δήμαρχος Ταξιάρχης Βέρρος παρενέβη επισημαίνοντας ότι το Δημοτικό Συμβούλιο καλείται να διατυπώσει γνωμοδότηση και όχι να εκδώσει άδεια. Τόνισε ότι η αδειοδότηση αποτελεί αρμοδιότητα κρατικών υπηρεσιών και ότι ο Δήμος έχει συγκεκριμένο θεσμικό ρόλο στη διαδικασία.

Στο σημείο αυτό σημειώθηκαν εντάσεις, καθώς από την αντιπολίτευση διατυπώθηκαν υπονοούμενα για τη λειτουργία της Υπηρεσίας Δόμησης, με αφορμή έγγραφο σχετικό με χρήσεις γης. Ο δήμαρχος υπογράμμισε ότι η Υπηρεσία Δόμησης είναι ανεξάρτητη διοικητική μονάδα και λειτουργεί με βάση το νόμο. Όταν τέθηκε το ζήτημα ότι προϊσταμένη είναι η σύζυγός του, απάντησε ότι δεν παρεμβαίνει στα υπηρεσιακά της καθήκοντα και ότι δεν του δίνει λογαριασμό για τα θέματα της υπηρεσίας.

Ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Στρατής Γελαγώτης επενέβη αρκετές φορές για να διατηρηθεί η τάξη, καθώς υπήρξαν διακοπές και αντεγκλήσεις. Ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης Απόστολος Αλατζάς ζήτησε σαφέστερο χωροταξικό σχεδιασμό για τις ΑΠΕ στο νησί και εξέφρασε επιφυλάξεις για αποσπασματικές εγκρίσεις μεγάλων έργων χωρίς συνολικό ενεργειακό πλάνο. Ο επικεφαλής της Λαϊκής Συσπείρωσης Γιάννης Συκάς τοποθετήθηκε συνολικά κατά της κατεύθυνσης των μεγάλων επενδύσεων, μιλώντας για εμπορευματοποίηση της ενέργειας και ανάγκη άλλου μοντέλου ανάπτυξης.

Στη συνεδρίαση μίλησαν και εκπρόσωποι συλλόγων από τον Μανταμάδο και την Ερεσό, οι οποίοι μετέφεραν τις ανησυχίες των τοπικών κοινωνιών. Τόνισαν ότι οι κάτοικοι ζητούν πλήρη ενημέρωση και σαφείς απαντήσεις για την κλίμακα των έργων, τις επιπτώσεις στη γεωργία και την κτηνοτροφία, αλλά και για το κατά πόσο θα υπάρξουν ουσιαστικά οφέλη για τον τόπο. Επεσήμαναν ότι το ζήτημα δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό, αλλά αφορά και τον χαρακτήρα των περιοχών, που στηρίζονται στον πρωτογενή τομέα και στον τουρισμό.

Ο πρόεδρος Μανταμάδου Χαράλαμπος Τζελαϊδής ανέφερε ότι η τοπική κοινότητα έχει ήδη εκφράσει αρνητική στάση και ζήτησε ολοκληρωμένο ενεργειακό σχεδιασμό για το νησί. Ο πρόεδρος Ερεσού Αντώνης Ελευθερίου στάθηκε στις επιπτώσεις στη χρήση γης και στην καθημερινότητα των κατοίκων, μεταφέροντας την ανησυχία για τις διαστάσεις του έργου.