Μαυρίσαμε, μέσα κι έξω. Η φωνή, η συμπεριφορά και το χειρότερο η ψυχή μας. Άνθρωποι, αυτούς που ονομάζουμε της διπλανής πόρτας, γείτονες, συμμαθητές, φίλοι σε εκπλήσσουν με το λόγο και τη συμπεριφορά τους. Πάντοτε υπήρχαν διαφορετικές απόψεις, γνώμες, επιλογές. Αλλά όλα είχαν όριο και κάπου αφηνόταν, υπήρχε, παράθυρο ανοχής και αποδοχής.

Ο Γιάννης, ο Κώστας, η Μαρία, η Ελένη έλεγαν τον καλό λόγο για τους κυνηγημένους στους δύστηνους καιρούς για τις ιδέες τους. Δεν συμφωνούσαν μαζί τους, αλλά έλεγαν “αυτός είναι ιδεολόγος”. Σήμερα κάποιοι άλλοι, με τα ίδια ονόματα, φωνασκούν. Παρακολουθούν τη σιωπηλή συγκέντρωση λίγων ανθρώπων στην πλατεία Σαπφούς, στη Μυτιλήνη. Ένα πανό μιλά για τους θανάτους στη θάλασσα, τις ζωές που κάθε τόσο χάνονται. Ναι, δεν είναι γνωστοί μας, συμπατριώτες, νησιώτες, παραθεριστές. Έρχονται από αλλού, είναι οι “άλλοι” κατά τον ευπρεπέστερο χαρακτηρισμό.

Οι παρατηρητές του καφενείου αποσώνουν μεταξύ των διαλόγων που λένε οι άνθρωποι όταν πίνουν καφέ: “ραβδί χρειάζονται όλοι αυτοί”, και συμπληρώνει ο διπλανός του “να τους πάρουν στα σπίτια τους”.

Συμπληρώθηκε το ένα τέταρτο του 21ου αιώνα. Η κοινωνία, τα μέλη της, όλοι εμείς, προσπαθούμε πάλι να βρούμε τον προσανατολισμό μας. Ευγενείς πράξεις, αλλά και σκέψεις παραμερίζονται ή περιθωριοποιούνται. Κι όμως κάποιες καρδιές χτυπούν, δακρύζουν για απλά γεγονότα ή για δύσκολα, έχουν ενσυναίσθηση. Είναι άχαρο να μιλάς -ξανά- για ανθρωπισμό, για διαφωτισμό, για παραμερισμό των διακρίσεων. Εντέλει για τον ίδιο τον άνθρωπο. Αλλά μήπως δεν απομακρυνθήκαμε πολύ από την εποχή του γεμάτου άγρια ένστικτα προγόνου μας;

Θέτεις ερωτήματα, απορίες και έρχονται οι επικριτικές φωνές· με ποιον είσαι; Είναι, λένε, κατά του Λιμενικού, όσοι στέκονται κριτικά στα γεγονότα στη θάλασσα της Χίου με 15 νεκρούς. Μα θέλω την αλήθεια, τι έγινε, πώς συνέβη αυτό το γεγονός και τίποτα παραπάνω.

Ο άνθρωπος είναι άνθρωπος, όποια χαρακτηριστικά κι αν έχει. Το λένε βέβαια διακηρύξεις, συντάγματα, καταστατικά κρατών και διεθνή. Αλλά, ο κύκλος του χρόνου μας έφερε σε πίσω εποχές. Τι παράξενο, ο χρόνος, δηλαδή οι χαρακιές στο μέλλον μας δείχνουν το χθες.

Ακούμε φωνές, νουθεσίες, ίσως και προσταγές, σαν τους στίχους του Αναγνωστάκη: “ΝΑ γίνεις Έλλην, να βάλεις μυαλό, να γί/ νεις χρήσιμος/ Κι εσύ μια φορά στην κοινωνία, να δουλέψεις γι'/ αυτή τη δόλια την πατρίδα”.

Αυτοί οι άνθρωποι, που φωνασκούν, είναι όπως όλοι μας. Μέχρις χθες η συμπεριφορά τους ήταν όπως όλα τα προηγούμενα χρόνια. Όμως απ' τη διπλανή πόρτα δεν ξέρουμε πλέον τι θα βγει.

“'Ανεξήγητο' είπες 'ανεξήγητο/ δεν καταλαβαίνω τους ανθρώπους/ όσο και να παίζουν με τα χρώματα/ είναι όλοι τους μαύροι'”, γράφει ο Σεφέρης.