Η προεκλογική περίοδος που διανύουμε, όπως και κάθε προεκλογική περίοδος άλλωστε, χαρακτηρίζεται από την ευρεία χρήση “λέξεων - κλειδιών” από τους υποψηφίους και τις υποψήφιες του πολιτικού στίβου. Στην περίπτωση του Βορείου Αιγαίου, για παράδειγμα, αν ανατρέξει κάποιος ή κάποια στα πολιτικά προγράμματα των υποψήφιων για την Περιφέρεια, ακόμα και 15 χρόνια πίσω, θα δει πως υπάρχει ένα κοινό νήμα που συνδέει την τοποθέτηση σε θέματα “συνδεσιμότητας του ακριτικού Β. Αιγαίου”, της “βιώσιμης ανάπτυξης”, της “αξιοποίησης των πλουτοπαραγωγικών πόρων της περιοχής”. Και όλα τα παραπάνω μπαίνουν σε εισαγωγικά, γιατί αφορούν ακριβώς αυτές τις “λέξεις - κλειδιά” που χρειάζεται κάθε προεκλογικό πρόγραμμα για να δημιουργηθεί.

Αντιλαμβανόμαστε, επομένως, πως δεν είναι απλά και μόνο η χρήση τους εχέγγυο για την επιτυχία σοβαρής τοποθέτησης στα θέματα που σκιαγραφούν. Επί της αρχής, αυτό που μπορεί να τις κάνει, πλέον, πραγματικά, χρήσιμες είναι η ανάγνωση και το πρόσημο που δίνεται κάθε φορά σε αυτές, βλέποντας κυρίως τα ζητήματα από το αποτέλεσμα και όχι απλά από την υπάρχουσα πρόθεση.

“Ανάπτυξη”: Μπορεί να έρχεται με διαφορετικά προθέματα: “Αειφόρος”, “Βιώσιμη” κ.ο.κ. Τα περισσότερα απ’ αυτά προσπαθούν να δώσουν το επιθυμητό πρόσημο, παρόλα αυτά, πολλές είναι οι φορές που η χρήση τους μετατρέπεται σε ειρωνική, εφόσον έχουν χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις που οδήγησαν σε αντίθετα αποτέλεσματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της διαδικασίας, αποτέλεσε ο χαρακτηρισμός αγροτοπαραγωγικών περιοχών σε όλη την Ελλάδα, ως δασικές (άρα δημόσιες) που με τη σειρά του το δημόσιο εκχώρησε σε εταιρείες (βλ. Eldorado Gold στη Χαλκιδική, Ρόκας και TERNA στην Κρήτη και το Βόρειο Αιγαίο κλπ) την περίοδο των μνημονίων. Τα παραπάνω έργα, όμως, στον πυρήνα τους δεν περιέχουν κανένα στοιχείο είτε “βιώσιμης” είτε “αειφόρου” ανάπτυξης, αφού κάποια από τ’ αποτελέσματα που είχαν ήταν:

α) πρόσθετα πλήγματα στην ήδη ατελέσφορη για τους αγρότες και κτηνοτρόφους, αγροτική παραγωγή με εγκατάλειψη των αγροτεμαχίων τους, έναντι πινακίου φακής,
β) τη συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού στις περιοχές αυτές με αλλαγή των παραγωγικών δραστηριοτήτων (της αλιείας, του τουρισμού κλπ, αλλά και δευτερογενών δραστηριοτήτων), εφόσον πρόκειται για έργα που για την κατασκευή τους μπορεί να χρησιμοποιηθεί εργατικό και επιστημονικό δυναμικό, εκτός περιοχής, ενώ κατά τη λειτουργία τους, οι θέσεις εργασίας είναι συγκριτικά λιγότερες από αυτές που καλύπτουν οι λοιπές επαγγελματικές δραστηριότητες της περιοχής, καθώς πρόκειται για εργασίες αρκετά αυτοματοποιημένες.
γ) οι σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις που επιφέρουν (τόσο στη γεωμορφολογία όσο και στους υδροφόρους ορίζοντες), είτε αποκρύπτονται από την κοινωνία (με έλλειψη διαφάνειας κατά το σχεδιασμό και την υλοποίηση), είτε παρουσιάζονται ψευδώς, ότι θα είναι λιγότερες απ’ αυτές που έρχεται το έργο (θεωρητικά) να αντισταθμίσει. Ιδίως όταν αυτά τα έργα κατευθύνονται στην εκμετάλλευση της υπαίθρου, κι όχι την ένταξη τους στον αστικό ιστό.

Επομένως, τα παραπάνω χαρακτηριστικά ορίζουν μία τοποθέτηση όσον αφορά την “ανάπτυξη”. Ανάπτυξη λοιπόν για ποιον; Από ποιόν; Γιατί και πώς; Σε αυτήν την ανάπτυξη πού και πώς τοποθετείται η αξιοπρεπής και σταθερή εργασία του ντόπιου πληθυσμού; Πού τοποθετείται η πραγματική προστασία του περιβάλλοντος από την επίσημη πολιτεία, με αξιοποίηση και επέκταση των ελεγκτικών μηχανισμών της, εφόσον εκείνη κατά το δοκούν την κάνει χάρισμα στις αδηφάγες ορέξεις της ελεύθερης αγοράς; Πού τοποθετείται η καθημερινότητα των κατοίκων της περιοχής;

Ας μη ξεχνάμε πως το να έχει κάποιος ή κάποια μία καθημερινότητα σε ένα νησί είναι αποτέλεσμα είτε βούλησης (πχ. επιθυμία αποκέντρωσης απ’ τις μεγάλες πόλεις), είτε μη ύπαρξης διαφορετικής δυνατότητας, λόγω κοινωνικο - οικονομικών παραγόντων. Η συνθήκη αυτή είναι που συμπυκνώνει και ορίζει τα χαρακτηριστικά που θα δοθούν στην εκάστοτε “ανάπτυξη”. Ας σκεφτούμε απλά ένα υποθετικό παράδειγμα, του τι “ανάπτυξη” θα έφερνε η κατασκευή ενός πολυκαταστήματος (τύπου mall) στο κέντρο της Μυτιλήνης. Αποτελεί η “έλξη επενδυτών” αυταπόδεικτο παράγοντα οικονομικής και κοινωνικής ευημερίας; Και αυτό τονίζεται καθώς αποτελεί μία συνταγή που εφαρμόζεται ως “τυράκι” σε μία σειρά από τομείς της ζωής και της οικονομίας, από τον τουρισμό και την ενέργεια, μέχρι τον πολιτισμό, ενώ συνηθίζει να αποτελεί και μέρος τοποθέτησης των υποψήφιων αρχόντων ενός τόπου.

Διαφορετικά, θα πρέπει να συμφωνήσουμε ένα νέο πλαίσιο στο οποίο οι λέξεις θα τοποθετούνται και θα επιτελούν διαφορετικές ερμηνείες από εκείνες που έχουν. Δυστυχώς, η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, όπως και κάθε εξουσία, επιδίδεται σε αυτό με μαεστρία. Από “έντιμους συμβιβασμούς” και “άτιμες ρήξεις” μέχρι την, προσφάτη, “ολιγαρκής αφθονία”, το μενού περιλαμβάνει πολλά.

Ένα τέτοιο, όμως, πλαίσιο μετατρέπει το παράλογο σε κοινή λογική, το δίκαιο των λίγων σε άδικο για τους πολλούς κ.ο.κ. Μπορεί να καταλήξει επομένως, σε έναν κόσμο επικίνδυνο, πόσο μάλλον σε μία κοινωνία όπου το φαρμάκι του μίσους, της αντίδρασης και του φασισμού έχει ριζώσει σπαραχτικά περισσότερο, απ’ όσο του αξίζει.