× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Αγαπώ τη ντοπιολαλιά...

Γράφει η ΕΙΡΗΝΗ ΛΑΓΟΥΤΑΤΖΗ

Δημοσίευση 31/1/2024

Αγαπώ τη ντοπιολαλιά...
' χρόνος ανάγνωσης

Αγαπώ την ντοπιολαλιά. Την θεωρώ αναπόσπαστο κομμάτι της Πολιτιστικής μας Κληρονομιάς. Κάτι σαν τα αρχοντικά του Μολύβου και της Αγιάσου ή τα εξαιρετικά νεοκλασικά της Μυτιλήνης.
Ντοπιολαλιά. Στην καθημερινότητά μας έχει περιοριστεί πλέον κατά πολύ. Όταν όμως μιλάμε με φίλους ή οικογένεια και θέλουμε να εκφράσουμε έντονα συναισθήματα τότε κάνει την επανεμφάνιση της δυναμικά.
Λέξεις μυτιληνιές που εκφράζουν συναισθήματα θα υπερτερούν πάντα έναντι της κοινής Ελληνικής. Λέξεις όπως "μι χτίτσασι" ή "κουντούρντ'σι". Άλλες που χαρακτηρίζουν, όπως "αγ'πανάβατους" ή "αμπούρντ'στους".
Πολλές φορές η σημασία τους αν μεταφραστεί στην καθομιλουμένη παραμένει λειψή ατελής. Σαν να επιδέχονται ακρωτηριασμό κατά κάποιον τρόπο.

Η ντοπιολαλιά είναι κυρίως μνήμες και οι μνήμες κυρίως αυλές. Αυλές με παππούδες και λευκά πουκάμισα, με μαγκούρες και βασιλικό στο αυτί . Μπαξίσι και κέρασμα υποβρύχιο αγκαλιά στον καφενέ.Ντοπιολαλιά είναι τα τυρουπτέλια, τα γιαπρακέλια, η γεύση και η όσφρηση τα "μή μι παρουγδίσ' μουρέλιμ" όταν η γιαγιά σου έδινε κρυφά από τον πατέρα σου κάτι απαγορευμένο για να χαρείς.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Κάπως έτσι οι λέξεις αποκτούν ζωή δεν χωρούν σε λεξικά και τρέχουν κάτω στο ντουσιμέ να παίξουν τζαμί και μήλα μέχρι τα μεσάνυχτα. Μπορεί και αργότερα.Ντοπιολαλιά λοιπόν. Η ψυχή μας σε αιολική διάλεκτο με τούρκικο σεβντά. Γιατί παλιά, οι άνθρωποι καταφέρναν και συνεννοούνταν και ταξίδευαν και ζούσαν.

Όποτε η Πολιτική δε ζύγιζε τη ψυχή με τον παρά βέβαια και τότε η άμοιρη ψυχή αποδεικνύονταν αέρας και μετά καπνός και έρμα αποκαΐδια.
Με αφορμή έναν χτεσινό γιουφκά που μαγείρεψα ψες και τον κακοποίησα αποκαλώντας τον χυλοπίτες.
Άκου χυλοπίτες!
Τσ... τσ... τσ....
Συν -νους.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ο δρόμος προς τη σπηλιά του Πυθαγόρα

Γράφει ο ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΙΚ. ΚΑΡΛΑΣ,γιατρός, πρώην αιρετός Νομάρχης Σάμου (2003-2010)
Ο δρόμος προς τη σπηλιά του Πυθαγόρα
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Φωτοβολταϊκά στη Δυτική Λέσβο: Ενεργειακή «απόβαση»

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΤΣΗΣ, κάτοικος της Δυτικής Λέσβου για την επιβάρυνση της βιοποικιλότητας και της παραγωγής
Φωτοβολταϊκά στη Δυτική Λέσβο: Ενεργειακή «απόβαση»
ΑΧΙΝΟΣ

Πάτησε τον Αχινό, 8/3/2026

Το καυστικό σχόλιο της ημέρας
Πάτησε τον Αχινό, 8/3/2026
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Η δικαστίς», «η βουλευτής» και «η γραμματέας»...

Γράφει ο ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Α. ΓΕΩΡΓΑΣ με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας
«Η δικαστίς», «η βουλευτής» και «η γραμματέας»...
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Λέσβος, ένας τόπος της γυναικείας χειραφέτησης

Γράφει η ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΖΗΣΗ, Καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Τμήμα Κοινωνιολογίας, Παν/μιο Αιγαίου
Λέσβος, ένας τόπος της γυναικείας χειραφέτησης
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αγνωστες φεμινίστριες

Γράφει ο: ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ, Συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας
Αγνωστες φεμινίστριες
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Στο στόμα του λύκου

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ειρήνης Λέσβου
Στο στόμα του λύκου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Hμέρα μνήμης των αγώνων για ισότητα, αξιοπρέπεια και δικαιώματα»

Ανακοίνωση της Επιτροπής Ισότητας του Δήμου Μυτιλήνης για την 8η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα Γυναικών
«Hμέρα μνήμης των αγώνων για ισότητα, αξιοπρέπεια και δικαιώματα»
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Όταν ο σχολικός εκφοβισμός μεταφέρεται στο διαδίκτυο

Άρθρο από την Επιστημονική Ομάδα του Μαζί για το Παιδί
Όταν ο σχολικός εκφοβισμός μεταφέρεται στο διαδίκτυο
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Παναγιώτης Παρασκευαΐδης (1933–2026)‑Διαβάζοντας βιβλιοκριτικές του

Γράφει ο Δημήτρης Πατίλας- (Στη μνήμη του Δασκάλου)
Παναγιώτης Παρασκευαΐδης (1933–2026)‑Διαβάζοντας βιβλιοκριτικές του
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αμερικανικοί βομβαρδισμοί στο Ιράν και συνεχείς ανατιμήσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο

Έχοντας μόλις σχηματίσει το Συμβούλιο Ειρήνης για τη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πρώτο πόλεμο του Συμβουλίου, αυτή τη φορά, εναντίον του Ιράν.
Αμερικανικοί βομβαρδισμοί στο Ιράν και συνεχείς ανατιμήσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο