Πριν πολλά χρόνια, μπορεί και παραπάνω από είκοσι, διορίστηκα δικαστικός αντιπρόσωπος προκειμένου να διεξάγω αυτοδιοικητικές εκλογές, σ’ ένα χωριό της Φλώρινας, τον Άγιο Αθανάσιο νομίζω.

Έφθασα στον τόπο που όριζε ο διορισμός μου το απόγευμα του Σαββάτου, την παραμονή δηλαδή των εκλογών.
Ο πρόεδρος της Κοινότητας, αφού μου έδωσε ό,τι χρειαζόμουνα για την εκτέλεση των καθηκόντων μου, με οδήγησε σ’ ένα μεγάλο σπίτι, συντηρημένο εξαιρετικά καλά, όπου επρόκειτο να περάσω τη νύχτα μου κι αργότερα με συνόδεψε σ’ ένα καφενείο που εκτελούσε και χρέη ταβέρνας, για να μου προσφέρει με άλλους χωριανούς το βραδινό μου, που συνοδεύτηκε από μπόλικο κόκκινο κρασί των αμπελώνων της περιοχής.
Λέγαμε πολλά και διάφορα, όταν το αυτί μου πήρε αρκετές φορές και κάποιους από την παρέα μας, αλλά και άλλους από διπλανές παρέες, να αναμιγνύουν στα ελληνικά τους, μια άλλη γλώσσα, που μου φάνηκε σλάβικη. Δεν έδωσα σημασία, παραλληλίζοντας την συμπεριφορά τους μ’ εκείνη της δικής μου, που μόλις ξεκινώ για το Πλωμάρι μου, ακόμα στο αεροπλάνο ή το πλοίο (που να βρεις στις μέρες μας τέτοιο πράγμα) εκφράζομαι στα «πλωμαρίτικά» μου.

Την άλλη μέρα έφθασα πρωί, πρωί όπως όριζαν οι κανόνες, στο σχολείο που θα αποτελούσε το εκλογικό κέντρο και έπιασα να υπολογίζω τους εγγεγραμμένους ψηφοφόρους και να υπολογίζω την πιθανή λήξη της εκλογικής διαδικασίας.
Στους εκλογικούς καταλόγους υπήρχαν 450 ονόματα, πράγμα που δεν μου άρεσε, γιατί ο αριθμός ήταν μεγάλος και η δουλειά ανάλογη, αλλά έσπευσαν τα μέλη της εφορευτικής επιτροπής να με καθησυχάσουν, λέγοντάς μου πως νωρίς το μεσημέρι θα τελειώναμε. Επεξηγώντας μου, πως οι εκλογείς που θα προσέρχονταν δε θα ήταν παραπάνω από 100.
Κι όσο προχωρούσε η συζήτηση, τόσο καταλάβαινα τι ακριβώς συνέβαινε. Η πλειοψηφία των κατοίκων έλειπε και έλειπε οριστικά. Ζούσε εδώ και χρόνια στην Αυστραλία ή τον Καναδά, όπου στα χρόνια της δεκαετίας του 1950 και μετά, μετανάστευσαν οικειοθελώς ή αναγκαστικά, πιεσμένοι από τις κρατικές αρχές, για μόνο τον λόγο ότι εκτός από τα ελληνικά που μάθαιναν στο σχολείο, μιλούσαν και την τοπική διάλεκτο, τα ντόπια ή τα μακεδονίτικα όπως τα έλεγαν.

Τότε οι κρατικές αρχές, διαχώριζαν τους δίγλωσσους και τους πίεζαν με όλα τα μέτρα που μπορούσαν να πάρουν εναντίον τους, μέχρις ότου τους αναγκάσουν να εκπατρισθούν. Επιδίωξη που επιτεύχθηκε για πάρα πολλούς απ’ αυτούς. Που βρήκαν καταφύγιο είτε στην ομόσπονδη τότε δημοκρατία της Μακεδονίας του Γιουγκοσλαβικού κράτους είτε στην Αυστραλία και τον Καναδά. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς στερημένοι της ελληνικής ιθαγένειας. Λίγοι ήταν αυτοί που γλίτωσαν. Ίσως είναι κι αυτό μια εξήγηση του «μακεδονικού» φανατισμού, που δείχνουν πολλοί από τους εξαναγκασμένους μετανάστες των χωρών αυτών.

Παρά ταύτα είτε Έλληνες υπήκοοι, είτε «απάτριδες» μένουν, μου είπαν τότε οι χωριανοί, πιστοί στην πατρίδα τους και το χωριό τους, συντηρούν τα σπίτια τους, τα ανακαινίζουν κι όσοι απ’ αυτούς διατηρούν ακόμα ελληνικό διαβατήριο, έρχονται για όσο διάστημα μπορούν το καλοκαίρι και όσοι δεν έχουν πια αυτό το δικαίωμα, στέλνουν τα παιδιά τους, Αστραλόπουλα πια ή Καναδόπουλα, μη θέλοντας να διακόψουν αυτή την αγαπησιάρικη σχέση με την πατρίδα.

Πράγματι οι περίπου 100 ψηφοφόροι είχαν προσέλθει μέχρι το μεσημέρι, για τους υπόλοιπους έγινε, όπως επέβαλαν τότε οι νόμοι, ο κατάλογος «μη ψηφισάντων» και η κουβέντα συνεχίσθηκε μέχρις αργά το απόγευμα, για να μάθω πως πολλοί συγχωριανοί τους, αδέλφια, ξαδέλφια, μανάδες και πατεράδες μερικές φορές, ζούσαν πέντε ή δέκα χιλιόμετρα μακριά, στην τότε π.Γ.Δ.Μ., χωρίς να μπορούν να έλθουν, ούτε για τις κηδείες στενών συγγενών τους.

Γι’ αυτή την «ανύπαρκτη» γλώσσα, που μιλιέται πολλές δεκάδες χρόνια, σ’ αυτήν που ψάλλονται στις ορθόδοξες χριστιανικές εκκλησίες της γείτονος οι προς τον ύψιστο, τον ίδιο ακριβώς με τον δικό μας, ικεσίες και παρακλήσεις, βάλθηκαν οι «μακεδονομάχοι» να ανοίξουν τον πιο μεγάλο πόλεμο, πρωτοστατούντων των μητροπολιτών της βόρειας Ελλάδας, που άπειρες φορές έχουν συλλειτουργήσει (σε ποια γλώσσα άραγε) με ομόλογούς τους του κράτους, που δεν θέλουν να έχει όνομα.
Κι όλ’ αυτά τα άκουσα πρόσφατα από το στόμα του δημοσιογράφου Γιώργου Λιάνη, παλιού φίλου και επί σειρά ετών βουλευτή Φλώρινας, που έδινε συνέντευξη στην ΕΡΤ1, αλλά και τα διάβασα σε άρθρο του επίσης φίλου δημοσιογράφου Σταύρου Τζήμα, που δημοσιεύθηκε στην «Καθημερινή», στις 2 Ιουνίου 2018, με τίτλο «Τα φαντάσματα της Πρέσπας, έφτασαν ως την Αυστραλία».
Με την πρόσφατη υπερψήφιση της συμφωνίας των Πρεσπών, από τη Βουλή, ας ελπίσουμε πως τουλάχιστον αυτά τα ανθρώπινα δράματα θα εκλείψουν.

Υ.Γ. Με τις καλλίτερες ευχές μου για μακροημέρευση της σελίδας και κυρίως τίμιας και έγκυρης ενημέρωσης του κόσμου της Λέσβου