Διάβασα με περίσσεια προσοχή δύο επιστολές του ομότιμου καθηγητή του ΕΚΠΑ κ. Κελεπερτζή για την ύπαρξη ραδονίου στις Θερμές πηγές ‘Ιπποκράτης” του Πολυχνίτου. Η πρώτη δημοσιεύτηκε στις 5/10/2026 “στο Νησί” με τίτλο “Γεωχημική και γεωλογική ερμηνεία του περιβάλλοντος των θερμοπηγών ‘Ιπποκράτης” και η δεύτερη 11/10/2026 με τον ίδιο τίτλο στο “Emprosnet” .

Στις επιστολές αυτές ο κ. καθηγητής επιμένει ότι δεν υπάρχει ραδόνιο στις εγκαταστάσεις, χρησιμοποιώντας μια γεωχημική μελέτη, που είχε διεξάγει με τον κ. Τζιρίτη για τις θερμοπηγές της Λέσβου. Η μελέτη αυτή παρουσιάστηκε και δημοσιεύτηκε στα πρακτικά, στο 9ο Διεθνές Συνέδριο Υδρογεωλογίας, που έγινε στην Πάτρα το 2011.

Διάβασα προσεκτικά την μελέτη και πουθενά δεν είδα να έχουν γίνει μετρήσεις ραδονίου στις Θερμές πηγές. Αντίθετα, μετρήθηκε το ουράνιο σε δείγματα νερού που πάρθηκαν από τις πηγές και στάλθηκαν για αναλύσεις σε εργαστήριο στον Καναδά. Με το σκεπτικό, ότι δεν βρέθηκε ουράνιο στα δείγματα του Πολυχνίτου ο κ. καθηγητής ισχυρίζεται ότι δεν υπάρχει και ραδόνιο. Η προσέγγιση αυτή είναι επιστημονικά αυθαίρετη, αφού δεν λαμβάνεται υπ’ όψιν μια σειρά άλλων στοιχείων που παράγονται στην ραδιολογική σειρά του ουρανίου, καθώς και οι γεωχημικές διεργασίες στις οποίες αυτά συμμετέχουν, μέχρι να καταλήξουμε στην παραγωγή και την διασπορά του ραδονίου. Ούτε καν το στοιχείο ράδιο δεν μετρήθηκε, που είναι ο άμεσος πρόγονος του ραδονίου.

Σε αντιπαράθεση όλων αυτών και για του λόγου το αληθές, παραθέτω στο τέλος της επιστολής, μια σειρά δημοσιεύσεων που έχω κάνει μαζί με τους συνεργάτες μου, σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά με κριτές, όπου όχι μόνο μετρήθηκαν στιγμιαίες τιμές ραδονίου στους χώρους των λουτρών, αλλά έγιναν συνεχείς μετρήσεις παρακολούθησης των διακυμάνσεων των συγκεντρώσεων του στους διάφορους χώρους των λουτρών, κατά την διάρκεια της χρήσης των. Εύκολα κάποιος μπορεί να διαπιστώσει μελετώντας τες, ότι έχει γίνει μακροχρόνια και λεπτομερής μελέτη της διακίνησης του ραδονίου στους χώρους των λουτρών, με έμφαση στα λουτρά του Πολυχνίτου, με στόχο να διαπιστωθεί η έκθεση των εργαζομένων και των πελατών στο ραδόνιο και τα θυγατρικά του.

Οι μετρήσεις έγιναν με τα πλέον αξιόπιστα όργανα της απευθείας μέτρησης και παρακολούθησης του ραδονίου (AlphaGuard). Ο εξοπλισμός αυτός υπάρχει στο τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου και είναι διαθέσιμος για ανάλογες μελέτες. Τα αποτελέσματα αυτά, τα οποία έχουν τύχει παγκοσμίου αποδοχής στα τα καθ΄ύλην αρμόδια περιοδικά με υψηλό συντελεστή αναγνωσιμότητας και ετεροαναφορών (impact factor), δεν μπορεί να αμφισβητηθούν.

Κλείνω με μια επισήμανση για το κοινό που επισκέπτεται τα λουτρά, ούτε πρέπει να αγνοήσουμε την ύπαρξη του ραδονίου, ούτε όμως να μας πανικοβάλλει η παρουσία του, η χρήση των λουτρών είναι ασφαλής εφ΄όσον ελέγχονται και είναι σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία.

Παραθέτω τα άρθρα που ανέφερα πριν, όπου θα βρείτε τις επίσημες μετρήσεις ραδονίου, και τα αποτελέσματα της παρακολούθησης στις εγκαταστάσεις των λουτρών.

Vogiannis E., Niaounakis M., Halvadakis C.P. (2004), “Contribution of 222Rn – bearing water to the occupational exposure in thermal baths”. Environment International, 30 (2004), 621-629. 2.
Vogiannis E., Nikolopoulos D., Louizi A., Halvadakis C.P. (2004). “Radon variations during treatment in thermal spas of Lesvos Island (Greece)”, Journal of Environmental Radioactivity, 75 (2004), 159-170. 3.
Vogiannis E., Halvadakis C.P., & Nikolopoulos D., Louizi A., (2004) “Radon exposure in the thermal spas of Lesvos Island – Greece”, Radiation Protection Dosimetry, Vol. 111, No 1, p.p 121-127.
Nikolopoulos D. and Vogiannis E. (2007), “Modeling radon progeny concentration variations in thermal spas”, Science of the Total Environment, Vol. 373 . p.p. 82–93.
Vogiannis Efstratios & Nikolopoulos Dimitrios (2008), “Modelling of radon concentration peaks in thermal spas: Application to Polichnitos and Eftalou spas (Lesvos Island—Greece)”, Science of the Total Environment, Vol. 405, p.p. 36-44.
Με τιμή