Στο πλαίσιο ερευνών του Πανεπιστημίου Αθηνών, διεξήγαγα μαζί με τον κ. Ε. Τζιρίτη, διδάκτορα του ΕΚΠΑ, φοιτητή μου κατά το παρελθόν και νυν διευθυντή ερευνών του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού «ΔΗΜΗΤΡΑ» στη Θεσσαλονίκη, λεπτομερή γεωχημική έρευνα σε όλες τις θερμοπηγές της Λέσβου.

Τα αποτελέσματα των ερευνών παρουσιάζονται στη συνημμένη δημοσίευσή μας. Μεταξύ των χημικών στοιχείων που αναλύθηκαν περιλαμβάνεται και το ουράνιο.

Είναι γνωστό από τη γεωχημεία ότι το ουράνιο διασπάται στη φύση και παράγει το αέριο ραδόνιο. Το ουράνιο απαντά σε όξινα εκρηξιγενή πετρώματα, τα οποία προκύπτουν από την κρυστάλλωση του μάγματος, όπως είναι οι γρανίτες, αλλά και υπό τη μορφή κοιτασμάτων εμπλουτισμένων σε ουράνιο και θόριο. Επομένως, όσο μεγαλύτερη είναι η περιεκτικότητα των παραπάνω σχηματισμών σε ουράνιο τόσο μεγαλύτερο είναι και το ποσοστό του ραδονίου που παράγεται από τη διάσπασή του.

Από τις γεωχημικές και γεωλογικές έρευνες που έχω διεξαγάγει κατά καιρούς στη Λέσβο διαπιστώθηκε ότι στο νησί δεν υπάρχουν γρανίτες ή ουρανιούχα κοιτάσματα. Κατά συνέπεια, δεν αναμένεται παρουσία ουρανίου στα υπόγεια, επιφανειακά και θερμά νερά, ούτε στα εδάφη.

Αυτό αποτυπώνεται και στον πίνακα αναλύσεων των θερμών νερών που περιλαμβάνεται στη δημοσίευσή μας, όπου οι περιεκτικότητες του ουρανίου εμφανίζονται μηδενικές.

Η επιστημονική ερμηνεία είναι η ακόλουθη: Σε μεγάλα βάθη, όπου σχηματίζονται υδροθερμικά ρευστά υψηλής θερμοκρασίας, διασπώνται τα ορυκτά των πετρωμάτων και απελευθερώνονται χημικά στοιχεία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το ουράνιο και, στη συνέχεια, το ραδόνιο, το οποίο εκλύεται μαζί με άλλα αέρια κατά την έξοδο των θερμών νερών στην επιφάνεια της γης, λόγω της ηφαιστειακής δραστηριότητας.

Στην περιοχή των θερμοπηγών «Ιπποκράτης» Πολιχνίτου, το ουράνιο, λόγω της χαμηλής περιεκτικότητάς του στα πετρώματα του βάθους, αραιώνεται κατά την άνοδο μέσω των ρηγμάτων και την ανάμειξη με νερά της βροχής, με αποτέλεσμα η συγκέντρωσή του να μηδενίζεται. Το ραδόνιο εκλύεται μαζί με άλλα αέρια σε χαμηλές συγκεντρώσεις στην ατμόσφαιρα, όπου αραιώνεται περαιτέρω.

Με βάση τα παραπάνω λεπτομερή επιστημονικά δεδομένα, οι θερμοπηγές «Ιπποκράτης» λειτούργησαν επί δεκαετίες, ακόμη και πριν από την ανακαίνισή τους. Σήμερα, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών ανακαίνισης, λειτουργούν υπό την ιδιοκτησία και επίβλεψη του κ. Κούσκου, κατόπιν μίσθωσης από τον Δήμο Δυτικής Λέσβου.