Τα ιστορικά κτίρια αποτελούν ζωντανά τεκμήρια της αρχιτεκτονικής και της ιστορικής διαδρομής κάθε τόπου. Η διατήρηση και η ανάδειξή τους συνιστούν βασικό μέρος της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, η οποία πρέπει να αντιμετωπίζεται με τον απαραίτητο σεβασμό και την ανάλογη ευαισθησία.

Ο πολιτισμός ενός τόπου αποτυπώνεται πρωτίστως στον τρόπο με τον οποίο οι κάτοικοί του αντιμετωπίζουν και αναδεικνύουν την ιστορική τους κληρονομιά. Στην περίπτωση της Λέσβου, αυτή η κληρονομιά είναι ιδιαίτερα πλούσια και συνδέεται με σημαντικές προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών. Από τον Θεόφραστο στη φιλοσοφία, τη Σαπφώ και τον Οδυσσέα Ελύτη στην ποίηση, τον Στρατή Μυριβήλη στη λογοτεχνία και τον Θεόφιλο στη λαϊκή ζωγραφική, έως τον Αργύρη Αδαλή στην αρχιτεκτονική.

Όλοι αυτοί πρόσφεραν, ο καθένας μέσα από το έργο του, ένα ανεξίτηλο πολιτιστικό αποτύπωμα στο νησί. Πρόκειται για έναν πλούτο τον οποίο ο επισκέπτης μπορεί να διακρίνει από την πρώτη στιγμή της άφιξής του στη Λέσβο.

Η αναφορά στην αρχιτεκτονική κληρονομιά του νησιού δεν περιορίζεται μόνο στα διατηρητέα κτίρια της προκυμαίας της Μυτιλήνης. Περιλαμβάνει τα εξαιρετικά κτίσματα που βρίσκονται διάσπαρτα στις συνοικίες της πόλης, τους Πύργους της Θερμής, την Αγία Παρασκευή, τους παραδοσιακούς οικισμούς, καθώς και τις παλιές βιομηχανικές εγκαταστάσεις που αποτελούν σημαντικά δείγματα της οικονομικής και κοινωνικής ιστορίας της Λέσβου.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το ξενοδοχείο «Σάρλιτζα Παλλάς», το οποίο έχει χαρακτηριστεί ιδιαίτερο μνημείο. Αρχιτεκτονικά αποτελεί σύνθεση διαφορετικών ρυθμών, στοιχείο που το εντάσσει στην κατηγορία του εκλεκτικισμού. Πρόκειται για έργο δύο Γάλλων αρχιτεκτόνων, με ξεχωριστή θέση στην αρχιτεκτονική ιστορία του νησιού.

Οι παρεμβάσεις στα μνημεία απαιτούν ιδιαίτερη αντιμετώπιση

Για την αποκατάσταση κτιρίων αυτής της κατηγορίας απαιτείται, πρωτίστως, η λεπτομερής αξιολόγηση του φέροντος οργανισμού τους. Μέσα από αυτήν πρέπει να προσδιορίζεται η σημερινή κατάστασή τους και οι πραγματικές δυνατότητες παρέμβασης.

Στην περίπτωση του «Σάρλιτζα Παλλάς» πρέπει να ληφθεί ιδιαίτερα υπόψη η παρουσία των ιαματικών νερών που ρέουν στο υπέδαφος της θεμελίωσης. Παράλληλα, είναι απαραίτητο να εξεταστούν τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά του φέροντος οργανισμού, τα υλικά κατασκευής και η σημερινή αντοχή τους.

Όλα τα δεδομένα πρέπει να καταγράφονται με ακρίβεια, ώστε οποιαδήποτε αντικατάσταση υλικών ή εργασία αποκατάστασης να πραγματοποιείται χωρίς να προκαλεί αρνητικές επιπτώσεις στη στατική επάρκεια και στην αυθεντικότητα του μνημείου.