Τούτες τις μέρες πραγματοποιείται το “Πανηγύρι του Ταύρου” στην Αγιά Παρασκευή. Για το πανηγύρι έχουν γράψει, τις πρώτες δεκαετίες του περασμένου αιώνα, οχτώ Λέσβιοι δημοσιογράφοι και λογοτέχνες κείμενα στις εφημερίδες του νησιού μας. Αυτοί είναι οι: Στρατής Παπανικόλας, Κώστας Μάκιστος, Πέπη Δαράκη, Νικόλαος και Γιώργος Κονδύλης, Θανάσης Παρασκευαΐδης, Θείελπης Λευκίας και Σίμος Χουτζαίος. Τα παλαιότερα κείμενα είναι του Στρατή Παπανικόλα γραμμένα και δημοσιευμένα, πριν 102 χρόνια, στα τέλη Μαΐου αρχές Ιουνίου 1922, στην εφημερίδα “Ελεύθερος Λόγος”. Αυτά έχουν παρουσιαστεί στο βιβλίο “Το πανηγύρι του Ταύρου Αγίας Παρασκευής Λέσβου”, του γράφοντος, το 2022. Από τα κείμενα του Παπανικόλα παρουσιάζεται το σχετικό με την επιστροφή των καβαλάρηδων από την τοποθεσία Καυκάρα.

Στην «Καφκάρα»

– Έρχονται!

Είναι η ώρα που και γυμνός εάν γυρίσετε τους δρόμους της Αγ. Παρασκευής δεν θα ιδείτε άνθρωπο! Όλοι είναι στην «Καφκάρα». Ανυπομονούν και περιμένουν. Αν δεν ήταν η βροχή θα ημπορούσαν ασφαλώς να υπολογίσουν πότε ακριβώς θα εμφανισθούν οι καβαλάρηδες· τώρα όμως! ημπορεί να ανεκοντίσθηκαν πουθενά, ημπορεί και να εβιάσθηκαν· οι περισσότεροι έχουν την γνώμην αυτήν: Θα έρθουν γληγορώτερα από άλλες χρονιές.

Έξαφνα σμήνη ξυπόλυτων γαβριάδων προσερχόμενα με ταχύτητα αστραπής αγγέλλουν τον ερχομόν. «Έρχονται! έρχονται!» Τα πλήθη συνταράσσονται και ωσάν από βιαίαν ορμήν ανέμου κινούμενα παστώνονται εις τις άκρες τών δρόμων και της «Καφκάρας». Είναι επικίνδυνον να ευρεθεί κανείς εκτεθειμένος κατά την πρώτην επέλασιν των εφίππων ομάδων. Μετ’ ολίγον πράγματι εμφανίζεται η πρώτη «μπατάγια» όπως την λένε. Διασχίζει τον δρόμον σαν σίφωνας υπό βροχή χειροκροτημάτων και βροχήν αληθινήν και λαμβάνει θέσιν εις το μέσον της «Καφκάρας». Είναι καμιά τριανταριά πανηγυριώτες Καλλονιάτες, μεσόκοποι οι περισσότεροι, διαλεχτοί όμως καβαλάρηδες, ένας κι ένας. Ανάμεσά των ξεχωρίζουν και μερικές αμαζόνες, που εννοούν να συναγωνισθούν τουλάχιστον εις τους προκριματικούς αγώνας.

Γλυπτό του Αριστείδη Πατσόγλου

Ενώ μαζεύονται…

Μισήν ώρα μετά την εμφάνισιν της πρώτης ομάδος έχουν συγκεντρωθεί οι περισσότεροι των πανηγυριστών. Η «Καφκάρα» δεν παίρνει πλέον άλλους. Και όμως διαρκώς καταφθάνουν νέες ομάδες. Τα άλογα ζαλοπατούν ανυπόμονα και μασούν τα χαλινάρια που στάζουν πυκνούς αφρούς. Οι αφοράδες χλιμιντρούν επίμονα· φωνάζουν τα βραδυπορούντα πουλαράκια των. Οι καβαλάρηδες βγάζουν απ’ τα ζωνάρια τα μπουκάλια, χαιρετούν τους διπλανούς των, πίνουν και η μποτίλια περνά από χέρι σε χέρι απάνω από τους λαιμούς των αλόγων. Είναι η τελευταία δόσις αυτή που θα τους δώσει την δύναμιν δια τον αγώνα!

Εν τω μεταξύ οι θεαταί και προ πάντων τα κορίτσια περιεργάζονται από μακριά τα πλούσια εξαρτήματα των αλόγων. – Για δείτε κείνο το καρπετί!... Ελησμονήσαμεν να σημειώσωμεν ότι οι σέλες είναι λιγοστές· πλεονάζουν τα σαμάρια με τα ασημοκάρφια και τα λογής λογής στολίδια. Τα καρπετιά που σκεπάζουν τα σαμάρια είναι πολυτελέστατα. Όλα καμωμένα και κεντημένα με το χέρι. Και είναι άξια θαυμασμού καθώς και τα ασημένια «φάλαρα» και τα βαρύτιμα χαμαλιά και όλα. Στο λαιμό του κάθε αλόγου κρέμεται κι από ένα καθρεφτάκι. Είναι για να θαμπώνουν τα μάτια των κοριτσιών και για να προλαμβάνουν τις βασκανίες.

Ανάλογα προς τα στολίδια των αλόγων έχουν να επιδείξουν και οι λεβέντες καβαλάρηδες. Τα γελέκια και τα ζωνάρια και τα πουκάμισα και οι φασονέδες που φορούν είναι τα πολυτιμότερα που έχουν εις το βεστιάριον τους. Τα έχουν από τότε που ήταν φτηνά τα πράγματα· σήμερα θα έπρεπε να πωληθούν σκλάβοι για να τα ξανακάνουν· γι’ αυτό και δεν τα βάζουν παρά μόνον τη Λαμπρή και στο πανηγύρι του Τάβρου. Είναι περίεργον ότι όλοι σχεδόν είναι ασκεπείς. Αντί κασκέτα έχουν δεμένα τα κεφάλια με κουλούρες από μαύρες μεταξωτές μαντήλες. Επάνω από το αριστερό αυτί έχουν περασμένους στην κουλούρα χρωματιστούς ζουρνάδες χάρτινους, σαν κυνηγετικά κέρατα, και στο δεξιό κρίνους με γαρίφαλα.