× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Ο παλιός καστρόπυργος Νιάνια

Γράφει ο ΠΑΡΑΣΧΟΣ ΚΑΡΑΒΑΤΑΚΗΣ, Αρχιτέκτων ΕΜΠ

Δημοσίευση 1/11/2026

Ο παλιός καστρόπυργος Νιάνια
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Στο μέσον μιας τετράγωνης πλακοστρωτής αυλής, υψώνεται ο αρχαιότερος μεταβυζαντινός πύργος στο νησί της Λέσβου.

Στέκεται υπερήφανος στο κόσμο του,και ακούει μέσα από τους καιρούς για τέσσερις αιώνες ατάραχος και αγέροχος, στέκεται ασυμβίβαστος, μαζέυει κάτω από τους πέτρινους τοίχους του και τις θολωτές πόρτες τις εμπειρίες, τα βάσανα και τις χαρές της οικογένειας, των εποχών της αυτοκρατορίας, των πειρατών, της ελληνικής ελευθερίας και ίσως ακόμα θυμάται κάποιο βυζαντινό παρελθόν του.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

 

 Όταν το 1991 ο ιδιοκτήτης του Πύργου, Δημήτρης Νιάνιας και η σύζυγος του Ιωάννα, με κάλεσαν στο σπίτι του στην Αθήνα να συζητήσουμε για την ανακαίνιση του Πύργου στην Θέρμη, ήμουν προετοιμασμένος, αλλά και προσεκτικός για την συζήτηση που θα είχα μαζί του με θέμα την τεχνική προσέγγισης ενός τέτοιου έργου και ενός ανθρώπου με γνώση του αντικειμένου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

 Πέρα από την τεράστια μόρφωση του ως Υπουργός Πολιτισμού, κατέχει και την έδρα της Ιστορίας του ΕΜΠ.

Το 1643 στην παλαιότατη περιοχή Θέρμης,πάνω απο τις ανατολικές ακτές τις Λέσβου, ο Σταυρόσχημος Πύργος.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Γύρω του, η πεδιάδα με τα αμπέλια και τους ωραιότερους ελαιώνες της Λέσβου των Πύργων Θέρμης.

Απο εδώ καταγόταν ο Χαιρεντίν Μπαρμπαρόσα,που ως αρχιναύαρχος του Σουλτάνου, πήρε μέρος στην Ναυμαχία της Ναύπακτου (1575), ομοίως και ο μέγας Ισπανός συγγραφέας Θερβάντες και ο Άγιος Θεόδωρος, ο νεομαρτύς της Λέσβου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Παρεμβατικά τεχνικά - οικοδομικά - χαρακτηριστικά του Καστρόπυργου

Τα χαρακτηριστικά στοιχεία του, το κατατάσσουν στα διατηρητέα νεοτέρων μνημείων.

Για την ανακατασκευή του πύργου έγινε έρευνα και εκπονήθηκαν μελέτες ως προς στατική & αρχιτεκτονική του μορφή. Πρόκειται για σταυροειδή διώροφη κατοικία μεθ’ ισογείου.

Λιθόκτιστος

Tα υλικά δόμησης (λίθοι) παραπέμπουν στην Αιολική Γη της Μικράς Ασίας  (μοσχονήσια). Oι περιμετρικοί τοίχοι του βρέθηκαν σε καλή σχετικά κατάσταση.

Στέγη

Έλλειψη συντήρησης. Απαιτήθηκε γενική ανακατασκευή - συντήρηση - αποκατάσταση υπάρχουσας ξυλείας με τον ίδιο ακριβώς τρόπο της αρχικής του μορφής.

Πατώματα

Λόγο της εισροής όμβριων από την στέγη, υπήρξε αποξήλωση φθαρμένων πατωμάτων - δοκαριών και πετσώματα, με νέα αντικαταστηθέντα στην ίδια θέση και μορφή.

Εσωτερική κλίμακα

Που οδηγεί από το ισόγειο στους δύο ορόφους. Επισκευάστηκε και υποστηρίχθηκε με την αντικατάσταση νέας ξυλείας, χωρίς να αλλοιωθεί η μορφολογία τους.

Εξωτερικά κουφώματα

Όλα τα εξωτερικά και εσωτερικά κουφώματα αντικαταστάθηκαν με νέα ξυλεία ηδείας μορφής και κατασκευής με τα αρχικά.

Περιβάλλον χώρος

Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στην διαμόρφωση τουπεριβάλλοντα χώρου με την επανακατασκευή πέτρινης επίστρωσης πέριξ του κτιρίου καθώς επίσης και η επιβλητική αυλόθυρα που και αυτή έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέα.

Κοσμηματογραφίσεις

Οι χρωματικές αποδώσεις ήταν συνάρτησητηςεπιλογήςτουεξοπλισμού της επίπλωσης, των υφασμάτων - κουρτινών και αποτέλεσαν ένα ενιαίο σύνολο αισθητικού κάλους που αρμόζει στην ιστορία του καστρόπυργου και στο κύρος του ιδιοκτήτη του.

 

Οι προϋποθέσεις για τη διάσωσή του

Τέτοιου είδους κτίρια χρήζουν εξειδικευμένης τεχνογνωσίας για την αποκατάστασή τους. Ένα κτίριο που έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο αποτελεί αναμφίβολα μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς κάθε τόπου και γι’ αυτό διέπεται από ειδικό καθεστώς προστασίας.

Η αναγκαιότητα αυτή έχει διαπιστωθεί εδώ και χρόνια και έχει καθιερωθεί με κανόνες, οι οποίοι έχουν διατυπωθεί στη «Χάρτα της Βενετίας».

Με βάση τις αρχές αυτές, η συντήρηση και η αποκατάσταση των μνημείων διέπονται από ειδικό καθεστώς και απαιτούν τη σχετική έγκριση του Υπουργείου Πολιτισμού.

Θέματα αποκατάστασης

Στα κτίρια αυτά δίνεται προτεραιότητα στα ζητήματα στατικότητας. Η επιλογή των εργασιών και των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν κατά την αποκατάσταση πρέπει να γίνεται με σεβασμό στην αρχική μορφή του κτιρίου.

Είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται υλικά και τεχνικές συμβατά με τα αρχικά στοιχεία του, ώστε να μη δημιουργούνται τεχνικές παραφωνίες.

Οι εργασίες αυτές πρέπει επίσης να αξιολογούνται με βάση το συνολικό αισθητικό αποτέλεσμα.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Μνημοσύνη Γιώργη Ζέρβα (1937‑28.10.2026)

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Μνημοσύνη Γιώργη Ζέρβα (1937‑28.10.2026)
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Προσφυγική Λέσβος: Το νησί της άρνησης

Πρέπει να σταματήσουμε να αρνούμαστε αυτά που πραγματικά συμβαίνουν στη Λέσβο σε σχέση με το μεταναστευτικό -Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΞΥΠΟΛΥΤΑΣ*
Προσφυγική Λέσβος: Το νησί της άρνησης
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η Κοκκινιά της Renée Hirschon: ανθρωπιά μέσα στη στέρηση

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΨΑΛΤΟΥ*
Η Κοκκινιά της Renée Hirschon: ανθρωπιά μέσα στη στέρηση
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Πάει κι ο κυρ Γιώργος»

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΠΙΩΤΑΣ
«Πάει κι ο κυρ Γιώργος»
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Το ΟΧΙ και ο Μεταξάς, από τον μύθο στην ιστορική αλήθεια

Με αφορμή τη συμπλήρωση 85 χρόνων από την 28η Οκτωβρίου 1940
Το ΟΧΙ και ο Μεταξάς, από τον μύθο στην ιστορική αλήθεια
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Θεσμική κατρακύλα

Γραφει ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΜΑΡΙΝΑΤΟΣ
Θεσμική κατρακύλα
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

6 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1941: Πώς να σβήσει η μνήμη; ύψωμα Καλυβάτσι‑1412

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ Θ.ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ
6 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1941: Πώς να σβήσει η μνήμη; ύψωμα Καλυβάτσι‑1412
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Τι σχεδιάζουν για τα νησιά η Ευρώπη και ο ΟΟΣΑ; Και ποιος θα ωφεληθεί;

Δύο σημαντικά κείμενα του 2026 ανοίγουν μια συζήτηση για το μέλλον των νησιών που αφορά άμεσα και τον τόπο μας -Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΑΦΗΣ
Τι σχεδιάζουν για τα νησιά η Ευρώπη και ο ΟΟΣΑ; Και ποιος θα ωφεληθεί;
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ένα ταξίδι που δεν έγινε…Μια φιλία που διαρκεί!

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΠΙΩΤΑΣ, πρώην διευθυντής Δευτροβάθμιας Εκπαίδευσης Λέσβου και Σάμου
Ένα ταξίδι που δεν έγινε…Μια φιλία που διαρκεί!
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αποχαιρετισμός στον Γιάννη Κωνσταντέλλη (1947‑2026)

Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ*
Αποχαιρετισμός στον Γιάννη Κωνσταντέλλη (1947‑2026)
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ποιος θα παράγει και ποιος θα ζει αύριο στη Λέσβο;

Γραφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΡΜΑΡΟΥ μέλος της Κοιν.Σ.Επ. Ηφαίστειο Ανεμώτιας - άρθρο παρέμβαση
Ποιος θα παράγει και ποιος θα ζει αύριο στη Λέσβο;