(συνέχεια από προηγούμενο)

Μεταδικτατορικός εορτασμός

Τις διαφορετικές εκτιμήσεις για το χαρακτήρα της εξέγερσης και τις προοπτικές τις βλέπουμε και στην πρώτη επέτειο του Πολυτεχνείου. Στις θυελλώδεις συζητήσεις για τον προσφορότερο τρόπο του εορτασμού του ήταν και πάλι οι επαναστατικές οργανώσεις που αμφισβήτησαν έντονα τη συμβιβαστική πολιτική των δυο ΚΚ για μεταφορά του εορτασμού μια βδομάδα μετά τις 17 Νοέμβρη (μέρα που είχε προκηρύξει εκλογές ο Καραμανλής), όπως πρότειναν τα ΚΚ. Για τις επαναστατικές δυνάμεις ο στόχος ήταν να παραμείνει ο Νοέμβρης μακριά από τα παιχνίδια των αστών πολιτικών, να μην είναι μουσειακές εκδηλώσεις όπου να κυριαρχούν πένθιμα μαθήματα δημοκρατίας. Ήταν αγώνας ανάμεσα στις δυνάμεις που ήθελαν να διατηρήσουν το πολιτικό νόημα της εξέγερσης και σ’ εκείνους που ήθελαν να το υποτάξουν στα ασφυκτικά πλαίσια του πολιτικά ορθού. Γι’ αυτό και τα συνθήματα ήταν διαφορετικά: “o αγώνας τώρα δικαιώνεται» σε αντιπαράθεση με το «ο αγώνας τώρα συνεχίζεται».

«Οι δυνάμεις που τον θέλησαν και πάλεψαν γι’ αυτό δεν πέτυχαν παρά εν μέρει το στόχο τους. Οι δυνάμεις που δεν τον θέλησαν και τον πολέμησαν απολαμβάνουν τώρα τους κοινοβουλευτικούς καρπούς του ξεσηκώματος».

Δυο προοπτικές

Το φαινόμενο της ανόδου του μαζικού κινήματος που διεκδικούσε την αλλαγή της κοινωνίας εκείνη την περίοδο ήταν διεθνές. Στην Ισπανία και την Πορτογαλία οι δικτατορίες κατέρρευσαν. Στην Ελλάδα ο κόσμος με το Πολυτεχνείο είχε δει τη δύναμή του. Αλλά ένα τέτοιο μαζικό κίνημα δεν θα μπορούσε να είναι ενιαίο. Η πόλωση που εμφανίστηκε στο Πολυτεχνείο ανάμεσα στη δεξιά και την αριστερή γραμμή δεν εξαφανίστηκε στη μεταπολίτευση. Τα μεταρρυθμιστικά κόμματα διακήρυτταν ότι οι αλλαγές θα έρχονταν μέσα από τις εκλογές. Αυτό σήμαινε ότι εάν το κίνημα έρχονταν σε σύγκρουση με τα όρια του συστήματος και τις επιλογές της κυβέρνησης, τα κοινοβουλευτικά κόμματα της αριστεράς σάλπιζαν «αυτοσυγκράτηση».

Η επαναστατική αριστερά, που είχε δώσει τις μάχες στο Πολυτεχνείο, έγινε πόλος έλξης για πολλούς αγωνιστές όμως τελικά επικράτησαν οι αυταπάτες ότι τα οράματα του Πολυτεχνείου περνάνε μέσα από το ΠΑΣΟΚ, το ΚΚΕ και τους ευρωκομουνιστές.
Ο ριζοσπαστισμός του Πολυτεχνείου βρήκε διέξοδο στο ριζοσπαστισμό της μεταπολίτευσης. Ταυτίστηκε με τις άγριες απεργίες, τις καταλήψεις εργοστασίων, το τέλος της δεξιάς κυριαρχίας και την άνοδο της αριστεράς. Τα αστικά κόμματα προσπαθούν ακόμα , 50 χρόνια μετά το Πολυτεχνείο, να ξορκίσουν τη μεταπολίτευση, δηλ. το ριζοσπαστισμό της, κι έχουν πολλές φορές εξαγγείλει το τέλος της.

Πίστεψαν ότι μπορούσαν να σταματήσουν το γιορτασμό του και να απαγορέψουν τις πορείες προς την αμερικάνικη πρεσβεία. Κάθε τόσο εξαγγέλλουν το «το ξερίζωμα των συσσωρευμένων παθογενειών της μεταπολίτευσης». Και κάθε φορά πέφτουν πάνω στο τείχος των λαϊκών εμπειριών που τοποθέτησαν το Πολυτεχνείο στο βάθρο που είναι. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Γεωργιάδης και ο Βορίδης, κόμπαζαν μετά τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές ότι πέτυχαν αυτό το στόχο. Τρείς μήνες μετά βρίσκονται σε πολύ χειρότερη κατάσταση από ότι τρεις μήνες πριν. Δεν μπορούν να συνέλθουν ακόμα από τα χαστούκια των αποτυχιών τους στις αυτοδιοικητικές εκλογές.

Η αναδρομή στο Πολυτεχνείο και στις διαμάχες στο εσωτερικό του δεν είναι νοσταλγία και ξύσιμο πληγών, αλλά πολύτιμη κληρονομιά για τους αγώνες του σήμερα.