Και μια που είναι επίκαιρο θέμα οι «διαγραφές των αιώνιων φοιτητών» από τις λίστες των Πανεπιστημιακών Σχολών, θα ήθελα κι εγώ να προσθέσω κάποιες απόψεις πάνω σ΄αυτό το θέμα. Και πιστέψτε με είναι κάτι που το γνωρίζω πολύ καλά διαχρονικά θα έλεγα. Εννοώ τη φοίτηση στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο. Κι επειδή συνηθίζω να μιλάω ή/και να γράφω έχοντας προσωπική εμπειρία και βιωματική άποψη, ε! ναι αυτό συμβαίνει και σε τούτο το θέμα.

Ακούσαμε λοιπόν διθυραμβικά σχόλια από στόματα υπευθύνων, υπουργών και γραμματέων για τις «εκκαθαρίσεις» που έγιναν στους καταλόγους των φοιτητών, που για χρόνια ήταν εγγεγραμμένοι στα διάφορα πανεπιστημιακά τμήματα.
Ο καθένας γνωρίζει ποια είναι η δομή της δημόσιας ή και της ιδιωτικής εκπαίδευσης ίδια είναι, στην Ελλάδα. Προνήπιο-Νήπιο-Δημοτικό Σχολείο-Γυμνάσιο και μέχρι εδώ τελειώνει η υποχρεωτική εκπαίδευση. Στη συνέχεια έρχεται η προαιρετική βαθμίδα που είναι τα Λύκεια- Γενικά και Επαγγελματικά- και στη συνέχεια η μεταλυκειακή εκπαίδευση είτε με τις ΣΑΕΚ που είναι οι Σχολές πρώην ΙΕΚ που παρέχουν επαγγελματική εκπαίδευση και η μέσω των περίφημων Πανελλαδικών Εξετάσεων, εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, στην Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση. Κι εδώ πλέον και Δημόσια και Ιδιωτική…

Έχοντας υπηρετήσει για πολλά χρόνια στη δεύτερη βαθμίδα της Δημόσιας Εκπαίδευσης και έχοντας θητεύσει σε πολλές διοικητικές θέσεις, είμαι σε θέση να εκφράσω άποψη για το πιο είναι το βασικό πρόβλημα και από που ξεκινά όλο αυτό το θέμα που σήμερα όλο και περισσότεροι φοιτητές είτε εγκαταλείπουν τελείως τις σπουδές τους στα τμήματα που έχουν εισαχθεί είτε δεν ακολουθούν στην επαγγελματική τους ζωή αυτό που έτυχε να σπουδάσουν.

Καλά καταλάβατε ότι μιλάμε για τον Επαγγελματικό Προσανατολισμό στα Σχολεία, που ποτέ δεν εφαρμόστηκε σωστά, που ποτέ δεν έτυχε αυτής της προσοχής είτε από την πολιτεία είτε από τους ίδιους τους μαθητές και τους γονείς τους.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1990, έγινε μια σοβαρή προσπάθεια επιμόρφωσης εκπαιδευτικών Δευτεροβάμιας Εκπαίδευσης με εξειδικευμένα σεμινάρια, στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και στην Πάτρα, τοποθετήθηκαν υπεύθυνοι για τον Σχολικό Επαγγελματικό Προσανατολισμό και στη συνέχεια, αρχές του 2000, επιμορφώθηκαν ένας ή δύο εκπαιδευτικοί με μονοετές πρόγραμμα που επείχε θέση Master για το θέμα αυτό.

Υλοποιώντας ένα πρόγραμμα ΕΠΕΑΕΚ (εκείνης της εποχής), οι Δήμοι ενοικίασαν κτίρια αν δεν είχαν να διαθέσουν οι ίδιοι κατάλληλο χώρο, εξοπλίστηκαν με σύγχρονα για την εποχή υλικά (γραφεία, υπολογιστές κλπ)εφοδιάστηκαν οι υπεύθυνοι με κατάλληλα εκπαιδευτικά εργαλεία και οι μαθητές του Λυκείου υποχρεωτικά έπρεπε να συμμετέχουν σε συνεδρίες για την καταλληλότερη για αυτούς συνέχεια μετά το Λύκειο.

Αλλά επειδή όπως όλοι ξέρουμε η βιωσιμότητα αυτών των προγραμμάτων είναι μικρής διάρκειας, όσο δηλαδή υπάρχει η χρηματοδότηση από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα, έπαψε κι αυτό το ισχύει και για να θυμίσω το τί έγινε στο νησί μας, το ένα Κέντρο της Μυτιλήνης που στεγαζόταν σε κτίριο της πλατείας των Υπεραστικών ΚΤΕΛ, εκδιώχθηκε κυριολεκτικά, όταν ο ιδιοκτήτης προχώρησε σε έξωση, αφού δεν ανανεώθηκε η σύμβασή του με τον Δήμο, ενώ το έτερο της Καλλονής, δεν μπορούσε να λειτουργήσει αφού μετά από μια έντονη βροχόπτωσηπου έγινε, αυτό πλημμύρισε με αποτέλεσμα να καταστραφεί ο εξοπλισμός του.

Από τότε καμιά αξιόλογη προσπάθεια να τύχουν τα παιδιά, οι αυριανοί επιστήμονες, οι αυριανοί εργαζόμενοι μιας σωστής προ-διάγνωσης ικανοτήτων ή/και δυνατοτήτων τους για μια χαρούμενη και υγιή ζωή!

Αν και πολλές φορές είχαμε από υπεύθυνες θέσεις, θέσει διάφορα θέματα που θα έπρεπε τα ανώτερα κλιμάκια του Υπουργείου να ενστερνιστούν και να τα αποδεχτούν, τίποτα δεν γινόταν. Όλα έβαιναν σε μια κατεύθυνση ιδιωτικοποίησης, όπως έγινε με τα Ι.ΙΕΚ, πρόσφατα με τα Ιδιωτικά Πανεπιστήμια και ακόμα πιο πρόσφατα με τα Ωνάσεια Σχολεία.

Όλα αυτά για να φτάσουμε σε μια πραγματικά θλιβερή διαπίστωση, κοινή και αποδεκτή πολλά χρόνια τώρα: Ότι κανένα όραμα και κανένας σχεδιασμός δεν υπάρχει για την εκπαίδευση, όπως και για πολλά άλλα στην έρμη την Ελλάδα.
Και επειδή από πρώτο χέρι το γνωρίζω εδώ και πολλά χρόνια, οι μεγαλύτερες «αλλαγές» που έγιναν στην Παιδεία ήταν οι αλλαγές στον τίτλο του υπουργείου, που συνοδευόταν κάθε φορά από αλλαγή της προμετωπίδας και της σφραγίδας στα έγγραφαή η αλλαγή των τίτλων των σχολείων π.χ. από ΤΕΛ σε ΕΠΑΛ ή από Ενιαίο Λύκειο σε Γενικό Λύκειο! Και με κάποιες ήπιες μεταβολές σε ορισμένα προγράμματα σπουδών.

Αυτό που σίγουρα δεν άλλαξε όλα αυτά τα χρόνια ήταν και είναι ο τρόπος εισαγωγής στα Πανεπιστήμια. Με τις Πανελλαδικές Εξετάσεις, των τεσσάρων μαθημάτων και της τεράστιας ψυχολογικής επιβάρυνσης των παιδιών. Οφείλω όμως να ομολογήσω ότι είναι το μόνο αξιόπιστο και αδιάβλητο σύστημα που υπάρχει!

Ένας λοιπόν καθοριστικός παράγοντας της αποτυχίας των φοιτητών, της συσσώρευσης ανενεργών φοιτητών στα Πανεπιστήμια, είναι και η έλλειψη του Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού. Όχι ότι θα έλυνε το πρόβλημα αλλά σε ένα βαθμό θα συνέβαλε στην άμβλυνση του φαινομένου. Αν και αυτό καθαυτό το πρόβλημα είναι πολυπαραγοντικό και πολυσύνθετο.

Και για να κλείσω εδώ, σε καμιά περίπτωση αυτοί οι άνθρωποι, οι ανενεργοί για κάποιο διάστημα φοιτητές, δεν επιβαρύνουν οικονομικά κανέναν προϋπολογισμό κανενός ιδρύματος, δεν προκαλούν καμιά αναστάτωση στα προγράμματα σπουδών, δεν δίνουν λανθασμένα στατιστικά στοιχεία.

Απλά αυτοί που εισηγήθηκαν και εφάρμοσαν αυτό το απάνθρωπο μέτρο της διαγραφής τόσων χιλιάδων ακόμα και νέων ανθρώπων από τα Πανεπιστήμια, έχουν δημιουργήσει αναστάτωση σε αυτούς και στις οικογένειές τους, στερώντας τους τη δυνατότητα κάποια στιγμή, όταν εκλείψουν οι λόγοι που τους κρατούν περιστασιακά εκτός σπουδών, να επανέλθουν με πλέον ώριμη σκέψη και καθαρό μυαλό. Ας το βρουν μπροστά τους!

*Ο Μιχαήλ Καπιωτάς είναι Πρώην Δντης Β/θμιας Εκπ/σης Λέσβου & Σάμου