Τον ελαιώνα του γεωπόνου Θοδωρή Αγγελέλλη επισκεφθήκαμε με την κάμερα του «Ν» την Τρίτη 9 Ιουλίου το πρωί. Πρόκειται για ξερικό ημιορεινό ελαιώνα που βρίσκεται στην περιοχή της Μόριας – Λέσβου. Αφορμή για την επίσκεψη αυτή είναι η έναρξη της ημερών με υψηλές θερμοκρασίες στο νησί της Λέσβου. Στόχος να προσεγγίσουμε τις δυνατότητες απάντησης στα προβλήματα που δημιουργούν οι περιορισμένες βροχοπτώσεις του 2024 στη Λέσβο αλλά και οι υψηλές θερμοκρασίες του φετινού καλοκαιριού.  Πρόκειται για ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν χιλιάδες ελαιοπαραγωγοί σε όλη την Λέσβο την φετινή χρονιά.

 Ήδη υπάρχουν αναφορές, από ελαιοπαραγωγούς της Κρήτης, της Λακωνίας και της Μεσσηνίας για ζημιές που έχουν προκληθεί από τις υψηλές θερμοκρασίες του Μαΐου και του Ιουνίου. Ο ελαιώνας της Λέσβου μέχρι σήμερα (11 Ιουλίου) δεν έχει επηρεαστεί αρνητικά από τις καιρικές συνθήκες. Η έλλειψη ψύχους το χειμώνα, οι μειωμένες βροχοπτώσεις (αλλά πολύ καλύτερη κατανομή σε σχέση με τις δύο προηγούμενες χρονιές) και οι προώρες ζέστες δεν οδήγησαν σε μειωμένη παραγωγή καρπού. Είναι χαρακτηριστικό πως στον παραδοσιακό ελαιώνα του κ. Αγγελέλλη είδαμε λιόδεντρα που κλαδεύτηκαν την φετινή άνοιξη, λίγο καιρό αργότερα να δίνουν σημαντική ποσότητα καρπού και παράλληλα στα μέσα του Ιουλίου να έχουν αναπτύξει φύλλωμα που δείχνει πως θα έχουν ικανοποιητική παραγωγή καρπού και την ελαιοκομική περίοδο 2025 – 2026.

Η βροχή που έπεσε στην Λέσβο την πρώτη εβδομάδα του Ιουλίου, ήταν πολύ σημαντική για τα δέντρα προκειμένου καθώς θα τους δώσει την δυνατότητα να αναπτύξουν φύλλωμα αλλά και τους καρπούς τονίζει ο κ. Αγγελέλλης.  Παράλληλα ο ίδιος κατέγραψε στην κάμερα του «Ν» τις μυκητολογικές προσβολές που έχει κάνει η φόμα (η φόμα είναι μια χρόνια ασθένεια της ελιάς που για πρώτη φορά παρατηρήθηκε στην Κρήτη. Παρατηρείται σε πολλές κοινότητες του Νομού Ηρακλείου όπου καλλιεργείται αποκλειστικά η ποικιλία Θρουμπολιά και Ρεθύμνης στη ποικιλία Μαστοειδής. Στη Λέσβο παρατηρείται όπου προσβάλλει την ποικιλία Κολοβή).

Τα βασικά στοιχεία, σημειώνει ο κ. Αγγελέλλης, για την ανάταξη του συγκεκριμένου ελαιώνα ήταν η συστηματική λίπανση του και το τακτικό κλάδεμα. Κι όπως ανέφερε αυτή η διαδικασία του έδωσε την δυνατότητα να πάρει καρπό τα 12από τα 15 χρόνια που καλλιεργεί τον συγκεκριμένο ελαιώνα.

Πώς να αντιμετωπίσει ο ελαιοπαραγωγός των καύσωνα

Ο πρώτος τρόπος για να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις του καύσωνα ο ελαιοπαραγωγός είναι να ποτίσει τα δέντρα ακολουθώντας την διαδικασία της ελλειμματικής άρδευσης.  

Κι όπου δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα ο παραγωγός θα πρέπει να κάνει δραστικό κλάδεμα. Ώστε να μειωθεί το μέγεθος του κορμού αλλά και το φύλλωμα των δέντρων.  Από εκεί και πέρα κρίσιμο στοιχείο είναι ο τρόπος που θα διαχειριστεί ο παραγωγός την αυτοφυή ετήσια βλάστηση κάτω από τα δέντρα του. Η ύπαρξη της οποίας και η αντιμετώπιση της με μηχανικά μέσα (π.χ. χορτοκοπτικά, καταστροφέας) διαμορφώνει ένα στρώμα πάνω στο έδαφος που μειώνει την θερμοκρασία του εδάφους. Έτσι διατηρείται η υγρασία του εδάφους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και το ριζικό σύστημα των δέντρων βρίσκει νερό για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Στοιχείο εξαιρετικά κρίσιμο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του περιόδων ξηρασίας.  Παράλληλα ο κ. Αγγελέλλης επισημαίνει την ανάγκη οι ελαιοπαραγωγοί να κάνουν συστηματική δουλειά για να καθαρίσουν τους ελαιώνες τους από τους ασκίστες καθώς είναι φυτά που λειτουργού ανταγωνιστικά με τα λιόδεντρα.

Μεγάλη ανάπτυξη του δάκου

Το στάδιο ανάπτυξης του καρπού της ελιάς στην Λέσβο είναι τέτοιο που θα πρέπει να αναμένουμε προσβολές του δάκου το επόμενο διάστημα. Ένα τίναγμα ενός κλαδιού μπορεί να μας δείξει αν υπάρχουν προσβολές του καρπού από τον δάκο ή όχι.  Ο κ. Αγγελέλλης αναφέρεται τόσο στους δολωματικούς ψεκασμούς που πρέπει να γίνουν όσο και στους ψεκασμούς κάλυψης. Σε κάθε περίπτωση σημειώνει πως δεν θα πρέπει οι παραγωγοί να περιμένουν μόνο τους ψεκασμούς που θα γίνουν από τα συνεργεία της δακοκτονίας.

Όπου υπάρχει αυξημένη υγρασία, ο δάκος θα εμφανιστεί γρήγορα και θα είναι ιδιαίτερα δραστήριος.  Ο γεωπόνος εκτιμά πως η φετινή χρονιά έχει όλες τις προϋποθέσεις για μεγάλη ανάπτυξη του πληθυσμού του δάκου, ήδη μεγάλοι πληθυσμοί καταγράφονται στις δακοπαγίδες, η πρόωρη ανάπτυξη του καρπού είναι επίσης ένα στοιχείου που δείχνει πως ο δάκος θα κινηθεί πολύ γρήγορα. 

Δείτε το βίντεο: