του ΑΝΤΩΝΗ ΠΑΠΑΖΑΧΑΡΙΟΥ

Το τελευταίο διάστημα η κουβέντα για τον εμβολιασμό, τα οφέλη και τους κινδύνους του, την πιθανότητα υποχρεωτικότητας του, τα μέτρα για τους εμβολιασμένους και τους ανεμβολίαστους έχει ανοίξει σε ολόκληρη την κοινωνία.

Ειδικοί και μη, από τηλεπαράθυρα μέχρι καφενεία συζητάνε κάθε λεπτομέρεια των εμβολίων πολλές φορές με πάθος και ένταση. Δεν είμαι υγειονομικός και ως εκ τούτου δεν μπορώ να εκφέρω επιστημονική άποψη για τα εμβόλια αυτά καθαυτά. Όμως είναι ανάγκη πλέον να συζητήσουμε σοβαρά το πρόβλημα των παγκόσμιων ανισοτήτων που φαίνεται εμφατικά και στην ανισοκατανομή των εμβολίων σε παγκόσμιο επίπεδο. Και είναι ανάγκη να το κάνουμε γιατί η ανισοκατανομή αυτή έχει σοβαρές προεκτάσεις της στη ζωή όλων μας.

Εικόνες (πηγή: Reuters) αποτυπώνουν εξαιρετικά την κατάσταση στον κόσμο σήμερα. Οι ανισότητες στην πρόσβαση στο εμβόλιο δείχνουν με τον πιο εμφατικό τρόπο το παγκόσμιο πρόβλημα ανισοκατανομής εισοδήματος, πλούτου, και πρόσβασης στο δημόσιο αγαθό της υγείας. Δείχνουν το ότι οι «ανεπτυγμένες» χώρες και οι πολυεθνικές του φαρμάκου, μη απελευθερώνοντας την πατέντα, καταδικάζουν σε θάνατο εκατομμύρια ανθρώπων στον κόσμο που θα νοσήσουν βαριά από COVID, κάτι που θα μπορούσε εύκολα να αποτραπεί. Δείχνουν ότι οι «ανεπτυγμένες» χώρες και οι κυβερνήσεις τους είναι τόσο εγκληματικά μυωπικές που δεν αντιλαμβάνονται ότι όσο δεν έχει πρόσβαση στα εμβόλια το σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού τόσο θα έχουμε μεταλλάξεις που θα σκοτώνουν ανθρώπους ΚΑΙ στον δυτικό κόσμο. Δείχνουν δηλαδή ότι και σε αυτόν τον τομέα, η ελεύθερη αγορά είναι ένας παγκόσμιος υγειονομικός κίνδυνος. Ακόμη και για όσους νομίζουν ότι ευνοούνται από αυτήν. Ακριβώς δηλαδή ότι συμβαίνει και με την κλιματική κρίση της οποίας τα αποτελέσματα πλέον βλέπουμε όλες και όλοι στην καθημερινότητα μας. Δείχνουν ότι οι «ανεπτυγμένες» χώρες και οι κυβερνήσεις τους αδιαφορούν για όλους τους υπόλοιπους ανθρώπους του πλανήτη σε τέτοιο βαθμό που προτιμάνε να τους βλέπουν να πεθαίνουν από ασθένειες, να πνίγονται στα σύνορα, να πεθαίνουν σε πολέμους, παρά να κάνουν οτιδήποτε για να τους βοηθήσουν. Λες και ο κόσμος δεν είναι συνδεδεμένος, λες και δεν είμαστε όλοι άνθρωποι.

Λες και δεν έχουμε μάθει τίποτα από την ιστορία. Δείχνουν ότι δεν μάθαμε τίποτα από την ευλογιά την οποία ως ανθρωπότητα καταφέραμε να εξαλείψουμε με καθολικό και παγκόσμιο εμβολιασμό. (Το τελευταίο κρούσμα της ήταν το 1977, αλλά υπήρχε από το 10.000 π.Χ και μόνο κατά τον 20ο Αιώνα υπολογίζεται ότι προκάλεσε 300-500 εκατομμύρια θανάτους.) Δείχνουν ότι όσοι πιστεύουν (ακόμη και καλοπροαίρετα) ότι το εμβόλιο είναι κάτι επικίνδυνο και το καλύτερο είναι να μην το κάνουν, πρέπει να σκεφθούνε πολύ σοβαρά γιατί σε κάτι «επικίνδυνο» έχουμε πρόσβαση μόνο οι τυχεροί τούτου του κόσμου που ζούμε στην Δύση. Δείχνουν τέλος οτι ακόμη και στις χώρες που υπάρχει πρόσβαση στα εμβόλια το να πειστεί ο κόσμος να τα κάνει είναι πολύ σπουδαία υπόθεση. Και ότι οι κυβερνήσεις που προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν πολιτικά τον εμβολιασμό για μικροκομματικά οφέλη (όπως η ελληνική) απέτυχαν παταγωδώς στο να εμφυσήσουν εμπιστοσύνη στον κόσμο σε σχέση με τα εμβόλια.

Με αλλά λόγια οι παρακάτω εικόνες δείχνουν ταυτόχρονα δύο πράγματα. Από την μία ότι αν δεν αρθούν άμεσα οι πατέντες του εμβολίου, και δεν εμβολιαστεί ισότιμα και γρήγορα το σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού ο covid θα μείνει μαζί μας για πολλά πολλά χρόνια. Από την άλλη ότι αν μια κυβέρνηση θέτει ως προτεραιότητα την εικόνα της και την εικόνα του πρωθυπουργού έναντι του εμβολιασμού και της δημόσιας υγείας είναι μια επικίνδυνη κυβέρνηση.

* Ο Αντώνης Παπαζαχαρίου είναι οικονομολόγος