Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση και στην ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού ασκεί ο Τομέας Πολιτισμού της ΕΛ.Α.Σ., με αφορμή τις συμβάσεις για τη διαχείριση των τουαλετών και των ερμαρίων της Ακρόπολης, καθώς και 27 πωλητηρίων σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους της χώρας.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι διαγωνισμοί ακυρώθηκαν έπειτα από προσφυγές δύο εταιρειών στην Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ). Η ΕΛ.Α.Σ. χαρακτηρίζει την εξέλιξη «άλλο ένα ράπισμα στην κυβέρνηση», υποστηρίζοντας ότι επιβεβαιώνει τις ενστάσεις που είχε διατυπώσει για τους όρους των παραχωρήσεων και την προστασία του δημόσιου συμφέροντος.

Οι καταγγελίες για τη σύμβαση στην Ακρόπολη

Η πρώτη υπόθεση αφορά τη διαχείριση των τουαλετών και των ερμαρίων της Ακρόπολης, ενός χώρου που, όπως αναφέρει η ανακοίνωση, δέχεται περίπου πέντε εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως.

Κατά την ΕΛ.Α.Σ., τη διαχείριση ανέλαβε εταιρεία που είχε ιδρυθεί μόλις λίγους μήνες νωρίτερα, διέθετε μετοχικό κεφάλαιο 25.000 ευρώ και δεν είχε προηγούμενη σχετική εμπειρία. Η ανακοίνωση περιγράφει διάρκεια παραχώρησης έξι ετών, με δυνατότητα επέκτασης για ακόμη έξι, έναντι 2.500 ευρώ τον μήνα και απόδοσης στο κράτος ποσοστού 2% επί των εσόδων.

Ο Τομέας Πολιτισμού αμφισβητεί ευθέως το οικονομικό όφελος αυτών των όρων για το Δημόσιο, συνδέοντάς τους με την υψηλή επισκεψιμότητα του μνημείου.

27 πωλητήρια με μηνιαίο αντάλλαγμα 50.600 ευρώ

Η δεύτερη σύμβαση, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, αφορά 27 πωλητήρια σε αρχαιολογικούς χώρους, μεταξύ των οποίων η Ακρόπολη, οι Δελφοί, η Κνωσός και η Ολυμπία. Η ΕΛ.Α.Σ. επισημαίνει ότι πολλά από αυτά είχαν ανακατασκευαστεί με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Όπως υποστηρίζει, τα πωλητήρια παραχωρήθηκαν στην ένωση Space Hellas – Radiant Technologies, την οποία περιγράφει ως ένωση εταιρειών του ίδιου ομίλου, με μηνιαίο αντάλλαγμα 50.600 ευρώ και επιπλέον ποσοστό 2% επί των πωλήσεων. Το ποσό αντιστοιχεί, κατά μέσο όρο, σε περίπου 1.874 ευρώ ανά πωλητήριο, ενώ και εδώ η διάρκεια αναφέρεται ως έξι συν έξι χρόνια.

Στην ανακοίνωση τονίζεται ότι οι συμβάσεις υπογράφηκαν παραμονές Δεκαπενταύγουστου, παρά τις προειδοποιήσεις που, όπως αναφέρει ο Τομέας Πολιτισμού, είχαν ήδη διατυπωθεί.

Τι αναφέρει για την απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ

Ιδιαίτερο βάρος δίνει η ΕΛ.Α.Σ. στο σκεπτικό που αποδίδει στην ΕΑΔΗΣΥ για τον διαγωνισμό των 27 πωλητηρίων. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η Αρχή έκρινε ότι η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης υπερβαίνει το ενωσιακό κατώφλιο και ότι η προκήρυξη έπρεπε να είχε δημοσιευθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ο Τομέας Πολιτισμού παρουσιάζει αυτή την κρίση ως δικαίωση των αντιδράσεων για τη διαδικασία που ακολουθήθηκε. Παράλληλα, αναφέρεται στη συμβολή των αρχαιολόγων που αντιτάχθηκαν στις παραχωρήσεις και των δημοσιογράφων που ανέδειξαν την υπόθεση.

Η πολιτική κριτική κορυφώνεται με την αναφορά ότι «σε οποιαδήποτε ευνομούμενη πολιτεία, η υπουργός Πολιτισμού θα είχε παραιτηθεί».

Δέσμευση για επανέλεγχο των συμβάσεων

Η ΕΛ.Α.Σ. συνδέει την υπόθεση με την ευρύτερη αντιπαράθεση για τη διαχείριση των δημόσιων πόρων. Υποστηρίζει ότι οι απευθείας αναθέσεις και οι κλειστοί διαγωνισμοί έχουν κοστίσει 20 δισ. ευρώ, χωρίς να παραθέτει στην ανακοίνωση αναλυτική τεκμηρίωση ή συγκεκριμένη χρονική περίοδο για το ποσό.

Απαντώντας στο κυβερνητικό ερώτημα για την εξεύρεση χρημάτων προς υλοποίηση του προγράμματός της, δηλώνει ότι αφετηρία πρέπει να αποτελέσει ο έλεγχος αυτών των διαδικασιών.

Στο πλαίσιο αυτό, δεσμεύεται για επανεξέταση κάθε σύμβασης που κρίνεται επιζήμια για το δημόσιο συμφέρον, ενίσχυση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και παραπομπή στη Δικαιοσύνη περιπτώσεων στις οποίες διαπιστώνονται παραβάσεις καθήκοντος.