Στο νομοσχεδίο για «το ανθρώπινο δυναμικό του δημοσίου τομέα και την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης» περιλαμβάνεται, στο άρθρο 31, ρύθμιση που προβλέπει από την1η Αυγούστου 2026 την κατάργηση όλων των σχολικών επιτροπών (Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για αυτό στο πολύ κατατοπιστικό άρθρο που δημοσίευσε το Νησί πριν από μερικές μέρες). Είχε προηγηθεί η κατάργηση των σχολικών επιτροπών σε όλους τους Δήμους που διαθέτουν λιγότερες από 100 σχολικές μονάδες (ν. 5056/2023), η οποία στο νησί μας επηρέασε τον Δήμο Δυτικής Λέσβου, αλλά όχι τον Δήμο Μυτιλήνης.

Οι σχολικές επιτροπές είναι νομικά πρόσωπα του Δήμου (χρηματοδοτούνται από το Υπουργείο Εσωτερικών μέσω των Δήμων), οι οποίες είναι υπεύθυνες για την κάλυψη των λειτουργικών εξόδων των σχολείων, τις υποδομές τους (εκτός από αυτές που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των Τεχνικών Υπηρεσιών) και τον εξοπλισμό τους. Χαρακτηρίζονται από ευελιξία και ταχύτητα, παρά τα προβλήματα τα οποία μπορεί κατά καιρούς να εμφανίζονται σε αυτές.

Επειδή πλέον έχουμε εμπειρία από το τι συμβαίνει μετά την κατάργηση των σχολικών επιτροπών μπορούμε με βεβαιότητα να περιγράψουμε τις εξελίξεις που έρχονται.

Οι Διευθυντές των σχολείων, πολλές φορές ύστερα από απίθανη γραφειοκρατία που ενίοτε περιλαμβάνει και την υποχρέωσή τους να καταβάλουν δήλωση πόθεν έσχες, με όλο το τρέξιμο και τα έξοδα που αυτό συνεπάγεται, συνήθως χρηματοδοτούνται με ένα μικρό ποσό της τάξης των 500- 1.000 ευρώ (κάποιοι Δήμοι δεν δίνουν ούτε καν αυτά τα χρήματα) για τα μικροέξοδα των σχολείων, χρήματα τα οποία από την εμπειρία μου ως Διευθυντής Σχολείου μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι δεν φτάνουν ούτε για τα πολύ βασικά. Στη συνέχεια, για οποιαδήποτε δαπάνη θα πρέπει να απευθύνονται στους Δήμους, οι όποιοι θα πρέπει να προκηρύξουν διαγωνισμούς, να επιλέξουν παρόχους και να δημιουργήσουν τους ανάλογους κωδικούς.

Μετά από την ολοκλήρωση αυτών των διαδικασιών και μόνο τότε, μπορούν να εκταμιευτούν χρήματα, ακόμα και αν πρόκειται να αγοράσει, για παράδειγμα, το σχολείο πινέζες για τον πίνακα ανακοινώσεών του.

Η διαδικασία αυτή είναι η επιτομή της γραφειοκρατίας, ενώ οι διαδικασίες είναι τόσο αργές που δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τα έκτακτα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν σε ένα σχολείο. Χαρακτηριστικά, Διευθυντής Σχολείου μού έλεγε ότι έσπασε τζάμι από το οποίο έμπαιναν νερά στο κτίριο. Όμως η αντίστοιχη σύμβαση του Δήμου του έχει λήξει. Τα σχολεία έκλεισαν για τις διακοπές των Χριστουγέννων και από το τζάμι ακόμα μπαίνουν νερά εν αναμονή της υπογραφής της νέας σύμβασης…

Η Κυβέρνηση αντιμετωπίζει τα σχολεία σαν να ήταν μία οποιαδήποτε δημόσια υπηρεσία η οποία, ανάλογα και με το αντικείμενό της, μπορεί να λειτουργήσει με συγκεκριμένους κωδικούς εξόδων, πχ για χαρτί, μελάνι, απορρυπαντικά κλπ. Τα σχολεία όμως δεν είναι οποιαδήποτε Δημόσια Υπηρεσία.

‘Άλλος Διευθυντής σχολείου περιοχής στην οποία έχουν ήδη καταργηθεί οι σχολικές επιτροπές, μου διηγήθηκε πώς όταν θέλησε να πάρει φόδρες για ένα θεατρικό βρήκε τοίχο, αφού εννοείται ότι δεν υπήρχε αντίστοιχος κωδικός σύμβασης από τον Δήμο όπου ανήκε.

Τελικά βρήκε τη λύση με το να χρηματοδοτηθεί από χρήματα που έδιναν οι ενορίτες της περιοχής του όταν υπήρχε κάποιο μνημόσυνο, τακτική η όποιατελικά παγιοποιήθηκε και την χρησιμοποιεί μέχρι σήμερα. Σε άλλες ανάλογες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται χρήματα που δωρίζονται στα σχολεία αντί στεφάνων στις κηδείες.

Και επειδή όπως όλοι καταλαβαίνουμε τα σχολεία δεν μπορούν να περιμένουν κάποιος να πεθάνει προκειμένου να καλύψουν τα λειτουργικά τους έξοδα, τελικά καταλήγουν στην πιο άμεση λύση: να ζητήσουν δηλαδή χρήματα από τους γονείς των μαθητών τους.

Αν και οι γονείς τις περισσότερες περιπτώσεις καλύπτουν με προθυμία τα έξοδα των σχολείων των παιδιών τους, ο οποιοσδήποτε μπορεί να αντιληφθεί ότι η πρακτική αυτή οδηγεί στο να επωμίζονται ένα οικονομικό βάρος που δεν τους αναλογεί και το οποίο θα έπρεπε να καλύπτει η Πολιτεία.

Όμως υπάρχει και μία ακόμα πιο επικίνδυνη πτυχή. Όποιος διαβάσει τον νόμο Κεραμέως(4823) θα δει ότι ήδη από το 2021 η Κυβέρνηση είχε φροντίσει να θεσμοθετήσει έναν καθόλου αθώο δείκτη για την αξιολόγηση των Διευθυντών των Σχολικών Μονάδων: το πόσες δωρεές κατόρθωσαν να προσελκύσουν.

Είναι αυταπόδεικτο ότι η τακτική αυτή οδηγεί με γοργά βήματα στην ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης, αφού ανάμεσα στα άλλα προβλήματα που δημιουργούνται, συχνά οι δωρητές δεν ενδιαφέρονται μόνο για τη διαφήμισή τους (γεγονός προβληματικό από μόνο του) αλλά θέλουν να έχουν και λόγο για το περιεχόμενο των παρεχόμενων σπουδών.

Η κατάργηση των σχολικών επιτροπών εντάσσεται μέσα στη γενικότερη πολιτική της Κυβέρνησης, η οποία προσπαθεί να απεκδυθεί των υποχρεώσεών της, μεταθέτοντας τα έξοδα λειτουργίας των σχολείων στους γονείς και στους χορηγούς. Επιπλέον μεταθέτει, κατά την πάγια τακτική της, ακόμα μία αρμοδιότητα στις κεντρικές υπηρεσίες των Δήμων, χωρίς να προβλέπει την επιπλέον χρηματοδότησή τους για αυτό.

Γίνεται πλέον φανερό ότι η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει στοχοποιήσει για τα καλά τις Δημόσιες Υπηρεσίες, και βέβαια τους λειτουργούς τους. Χρειάζονται άμεσες κινήσεις προκειμένου να πυροδοτηθούν εξελίξεις οι οποίες θα οδηγήσουν σε Εκπαιδευτική και Πολιτική Αλλαγή.

• Ο Κωνσταντίνος Καρατόλιος είναι αντιπρόεδρος της Σχολικής ΕπιτροπήςΑ/θμιαςΕκπ/σης Δήμου Μυτιλήνηςκαι Γενικός Γραμματέας στον Σύλλογο Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, εκλεγμένος με το Αυτόνομο Δίκτυο Εκπαιδευτικών.