Σύμφωνα με δηλώσεις του γενικού γραμματέα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης Σπύρου Πρωτοψάλτη, στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ και την εκπομπή «Καλημέρα» με τη Φαίη Μαυραγάνη,τα κρούσματα αφθώδους πυρετού στη Λέσβο έχουν φθάσει τα 109 και προέρχονται από 175 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις του νησιού. Ο κ. Πρωτοψάλτης δεν αναφέρθηκε στον αριθμό των ζώων που έχουν θανατωθεί έως σήμερα, ωστόσο οι κτηνοτρόφοι εκτιμούν πως έχουν ήδη φθάσει τα 45.000 ζώα, δηλαδή περίπου το 15% του ζωικού κεφαλαίου αιγοπροβάτων του νησιού.

Παράλληλα, ο κ. Πρωτοψάλτης έκανε σαφές πως η νόσος δεν έχει ιχνηλατηθεί. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, οι κτηνιατρικές αρχές δεν γνωρίζουν πότε πραγματικά εμφανίστηκε η νόσος στο νησί, εικάζουν όμως πως υπήρχε πολύ καιρό πριν από την εμφάνιση του πρώτου κρούσματος. Κι αυτό γιατί, σύμφωνα με τα λεγόμενα του γενικού γραμματέα, δεν υπήρχε κλινική επιτήρηση των κοπαδιών στο νησί.

Η αναφορά αυτή του κ. Πρωτοψάλτη εκθέτει τη Διεύθυνση Κτηνιατρικής Λέσβου και, στην ουσία, τη φωτογραφίζει ως υπεύθυνη για τη διάδοση της νόσου στο νησί. Ωστόσο, στο παρελθόν η αρμόδια Αντιπεριφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Αναστασία Αντωνέλλη είχε δηλώσει πως από τον Αύγουστο του 2025 έως τον Μάρτιο του 2026 είχαν γίνει 800 έλεγχοι για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο και ήταν όλοι αρνητικοί.

Θα μπορούσε οι αναφορές του κ. Πρωτοψάλτη να είναι αποτέλεσμα της γνωστής προσπάθειας της μίας υπηρεσίας να πετάξει το μπαλάκι της ευθύνης στην άλλη για την εμφανέστατη αδυναμία έγκαιρου εντοπισμού της νόσου. Όπως και να έχουν τα πράγματα, η κατηγορία κατά της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής Λέσβου είναι βαριά.

Με δεδομένο ότι η πλήρης ιχνηλάτηση της νόσου έχει αποτύχει, κρατάμε την επιστημονική εκτίμηση του εργαστηρίου που εξέτασε το πρώτο κρούσμα, σύμφωνα με την οποία η εμφάνιση της νόσου είχε γίνει δύο μήνες νωρίτερα από τις 15 Μαρτίου, δηλαδή στις 15 Ιανουαρίου.

Περί παράνομης μεταφοράς ζώων

Ο δεύτερος ισχυρισμός του κ. Πρωτοψάλτη ήταν πως η νόσος ήρθε στη Λέσβο με παράνομη μεταφορά παραγωγικών ζώων. Η δήλωση αυτή δεν έχει στόχο να ενοχοποιήσει τη Διεύθυνση Κτηνιατρικής Λέσβου αλλά τους κτηνοτρόφους του νησιού. Ουσιαστικά ο γενικός γραμματέας λέει «φταίτε οι ίδιοι για ό,τι πάθατε», συνεπώς μην ζητάτε πολλά από το Υπουργείο.

Ούτε νόμιμη ούτε παράνομη μεταφορά ζώων από την Τουρκία προς τη Λέσβο αποδεικνύεται από κάποιο στοιχείο. Τέτοιο περιστατικό δεν έχει καταγραφεί εδώ και πολλές δεκαετίες. Τι είναι αυτό που κάνει τον κ. Πρωτοψάλτη να καταφύγει σε αυτόν τον ισχυρισμό; Πιθανότατα η αποτυχία του Υπουργείου να προστατεύσει το ζωικό κεφάλαιο της Λέσβου από μια απειλή που ήταν γνωστή από τον Μάιο του 2025.

Το πιθανότερο είναι πως η νόσος ήρθε στη Λέσβο από κάποιο αποδημητικό πουλί. Όμως το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι πως ο αφθώδης πυρετός υπάρχει σε όλη την ανατολική Μεσόγειο. Κατά συνέπεια, θα μπορούσε να έρθει στη Λέσβο με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.

Το ερώτημα είναι γιατί το Υπουργείο, ενώ γνώριζε την έκταση του προβλήματος, δεν έκανε τίποτα για να αποτρέψει την εξάπλωση της νόσου στη χώρα και στη Λέσβο. Πώς ακριβώς δικαιολογεί η ηγεσία του Υπουργείου και της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας το γεγονός ότι επί 10 μήνες το μόνο που έκαναν ήταν να στέλνουν εγκυκλίους, παρότι η νόσος είχε φθάσει λίγα μίλια μακριά από τις ακτές της Λέσβου;