× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Λέσβιοι κληρικοί στο πλευρό της Εθνικής Αντίστασης

Η άγνωστη δράση ιερέων του νησιού που στάθηκαν δίπλα στον λαό και πλήρωσαν βαρύ τίμημα

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 25/11/2025

Λέσβιοι κληρικοί στο πλευρό της Εθνικής Αντίστασης
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Με αφορμή τη σημερινή επέτειο από την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου, ημέρα αφιερωμένη στα χρόνια της Εθνικής Αντίστασης, αναδεικνύεται μια σελίδα της ιστορίας που συχνά μένει στη σκιά. Είναι η σελίδα που αφορά τους κληρικούς της Λέσβου και τη δική τους, βαθιά ανθρώπινη και εθνική, συμβολή στον αγώνα ενάντια στη ναζιστική θηριωδία. Οι «Φίλοι Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας» παρουσιάζουν σήμερα το συνοπτικό βιογραφικό του αγωνιστή ηγούμενου της Μονής Λειμώνος, Διονυσίου Χαραλάμπους, καθώς και φωτογραφικό υλικό από Λέσβιους κληρικούς που πήραν μέρος στην Αντίσταση.

Η Εκκλησία βρέθηκε τότε μπροστά σε μια ιστορική δοκιμασία. Η στάση του ανώτερου και του κατώτερου κλήρου διαφοροποιήθηκε έντονα, με την πλειονότητα των απλών ιερέων να επιλέγουν τον δρόμο της αντίστασης και της αλληλεγγύης προς τον λαό. Μέσα από το ΕΑΜ και την Παγκληρική Ένωση Ελλάδας, ιερείς της υπαίθρου, άνθρωποι του χωριού και της καθημερινότητας, ανέλαβαν ενεργό ρόλο στον αντιστασιακό αγώνα. Λειτούργησαν εκκλησίες ως χώρους εμψύχωσης, έκρυψαν καταδιωκόμενους, έδωσαν τροφή και κουράγιο, ενώ πολλοί πήραν τα βουνά ή έπεσαν μαχόμενοι.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στο λεσβιακό κίνημα, δεσπόζουν μορφές όπως ο μητροπολίτης Μηθύμνης Διονύσιος, Πρόεδρος της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΕΑΜ, ο αρχιμανδρίτης Χαράλαμπος Δέδες, ο παπά Λευτέρης Διαμαντίδης που εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ, ο παπά Στρατής Αθανασιάδης από τα Αλυφαντά, ο παπά Ηρακλής Ευαγγελινίδης από τον Πολιχνίτο, ο παπά Χριστόφας Κανιμάς από την Αγιάσο και πολλοί ακόμη που, όπως σημειώνουν οι ερευνητές, θα φωτιστούν αναλυτικά στο μέλλον.

Ανάμεσα στις εμβληματικές μορφές ξεχωρίζει ο Διονύσιος Χαραλάμπους (1907-1970), ο οποίος σφράγισε με την παρουσία του τόσο τη Λέσβο όσο και τον εθνικό αγώνα. Μικρασιατικής καταγωγής, ορφανός από τη θηριωδία της Καταστροφής, μόνασε για μια δεκαετία στο Άγιον Όρος και σπούδασε στη Χάλκη. Από το 1940 υπηρέτησε στη Μητρόπολη Μηθύμνης και ως ηγούμενος της Μονής Λειμώνος έδωσε καταφύγιο σε Άγγλους στρατιώτες και διωκόμενους Έλληνες. Η δράση του αποκαλύφθηκε από τους Γερμανούς, που τον συνέλαβαν το 1942, τον βασάνισαν και τον καταδίκασαν σε δεκαετή φυλάκιση.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Από τη Μυτιλήνη μεταφέρθηκε στο στρατόπεδο «Παύλος Μελάς» και στη συνέχεια στα στρατόπεδα Στόουν και Μπερνάου της Γερμανίας, όπου υπέστη απανωτά βασανιστήρια και έφτασε «παραπλησίον του θανάτου». Παρέμεινε δίπλα στους συγκρατούμενους, λειτουργώντας, εξομολογώντας και στηρίζοντας ανθρώπους που είχαν χάσει κάθε ελπίδα. Μετά την απελευθέρωση συνέβαλε στην επιστροφή Ελλήνων κρατουμένων και αργότερα υπηρέτησε με ακατάβλητο ζήλο σε Μυτιλήνη, Ναύπακτο, Καρπενήσι και Κύπρο. Από το 1951 διετέλεσε Μητροπολίτης Λήμνου και από το 1959 Τρίκκης και Σταγών, όπου άφησε βαθύ αποτύπωμα μέχρι τον θάνατό του το 1970.

Η προσφορά των Λέσβιων κληρικών στην Εθνική Αντίσταση είναι μια ιστορία πίστης, θάρρους και αυταπάρνησης. Με τη σημερινή επέτειο, έρχεται ξανά στο φως ως υπενθύμιση ότι η ελευθερία κατακτήθηκε και με τις φωνές και τις πράξεις ανθρώπων που έδρασαν αθόρυβα, μα ουσιαστικά, στα χρόνια του σκοταδιού.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η χούντα, ο φόβος και οι χιλιάδες που αντιστάθηκαν

Ο πρόεδρος του ΣΦΕΑ Βαγγέλης Γκιουγκής μιλά στον Θράσο Αβραάμ για τις 237 αντιστασιακές οργανώσεις, τους χιλιάδες εξόριστους και φυλακισμένους, την αμφισβήτηση των νεκρών του Πολυτεχνείου και τις μαρτυρίες
Η χούντα, ο φόβος και οι χιλιάδες που αντιστάθηκαν
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»

Ο Βασίλης Τεντόμας μετάφέρει για πρώτη φορά την μαρτυρία του στο «Ν» με βαθιά συγκίνηση για όσα έζησε τη νύχτα της εισβολής στο Πολυτεχνείο και τα όσα προηγήθηκαν -Η γνωριμία του με τη Μαρία Ζερβού που έγινε σύντροφος της ζωής του
«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη

Στις 17 Νοεμβρίου 1982, η προτομή του Μιχάλη Μυρογιάννη αποκαλύφθηκε στο Πάρκο Αγίας Ειρήνης, με την οικογένειά του παρούσα και τον Δήμαρχο Απόστολο Αποστόλου δακρυσμένο!
Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!

«Διαμπερές τραύμα στο κεφάλι, βληθείς δια πυροβόλου όπλου, έξοδος εγκεφαλικής ουσίας» -Η ιστορία της εν ψυχρώ δολοφονίας του 20χρονου από τη Μυτιλήνη και η μαρτυρία που αποκάλυψε το έγκλημα της χούντας
Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας

Δολοφονίες και ύποπτοι θάνατοι συντοπιτών μας στο βιβλίο του Δημήτρη Βεριώνη – Αφιέρωμα των Φίλων Ιστορικής Μνήμης & Πολιτιστικής Δημιουργίας για την επέτειο του Πολυτεχνείου
Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά

Η 8η Νοεμβρίου 1912 μέσα από τη ματιά του Ασημάκη Πανσέληνου – Τα καράβια στο φως της αυγής, οι πλημμυρισμένοι δρόμοι και η ανθρωπιά μέσα στην ανατροπή του παλιού κόσμου
Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της

Πώς τα τραγούδια της χαράς και της ελπίδας αποτύπωσαν τον ενθουσιασμό της απελευθέρωσης μέσα από γερμανικές μελωδίες, προσωμιακά και τα περίφημα Επίστρατα
Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης

Ο Ιστορικός Στρατής Αναγνώστου εξιστορεί τα γεγονότα της 8ης Νοεμβρίου 1912
Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Σατυρικές επιστολές Αγιασωτών από το μέτωπο του πολέμου στην Ήπειρο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τρίβολος» -Επιμέλεια: Φίλοι ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι 296 σημαίες της Λέσβου

Τα ονόματα όλων των νεκρών Λέσβιων στα μέτωπα της Αλβανίας και της Μακεδονίας από τις 28 Οκτωβρίου 1940 μέχρι τις 22 Απριλίου 1941
Οι 296 σημαίες της Λέσβου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!

82 χρόνια από την απελευθέρωση της Λέσβου από τις Ναζιστικές δυνάμεις κατοχής
10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!