Σε μια βαθιά συγκινητική αλλά και ουσιαστική εκδήλωση, που ανέδειξε στην πράξη τι σημαίνει συμπερίληψη, αθλητισμός και πίστη στις δυνατότητες των παιδιών, πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου 4 Απριλίου στο Επιμελητήριο Λέσβου η ημερίδα της Oxygen Academy ΚΔΑΠ με θέμα «Μπάσκετ & Αυτισμός: Η επόμενη μέρα».

Η εκδήλωση αποτέλεσε τη δημόσια κορύφωση μιας προσπάθειας που, όπως είχε ήδη αναδειχθεί, ξεκίνησε από την έμπνευση και πέρασε σταδιακά στην πράξη, με τη δημιουργία της ομάδας SPORTS CLUB ASD στη Μυτιλήνη, σε συνεργασία με τον Παναθηναϊκό ASD και με τη στήριξη τοπικών και πανελλαδικών φορέων. Το Σάββατο, όμως, στο Επιμελητήριο, αυτή η προσπάθεια απέκτησε πρόσωπο, φωνή και περιεχόμενο μέσα από προσωπικές μαρτυρίες, παρεμβάσεις ειδικών, γονεϊκές εμπειρίες και τη δημόσια δέσμευση ότι η «επόμενη μέρα» δεν μπορεί να μείνει σύνθημα.

Η μαρτυρία του Σωτήρη Αθανασίου που συγκίνησε
Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκε ο Σωτήρης Αθανασίου, αθλητής της ομάδας μπάσκετ Παναθηναϊκού ASD, ο οποίος με τη μαρτυρία του συγκίνησε το κοινό και έδωσε το στίγμα της εκδήλωσης. Μίλησε ανοιχτά για τη διαδρομή του, από τη διάγνωση στο φάσμα του αυτισμού σε ηλικία δυόμισι ετών, τις δυσκολίες στην εκπαιδευτική του πορεία, την πολυετή στήριξη από ειδικούς και την αδιάκοπη προσπάθεια που χρειάστηκε για να σταθεί στα πόδια του.
Περιγράφοντας την πορεία του, αναφέρθηκε στη φοίτησή του, στις θεραπευτικές και παιδαγωγικές παρεμβάσεις που στήριξαν τον ίδιο και την οικογένειά του, αλλά και στη σταδιακή του ένταξη σε δραστηριότητες όπως οι παραδοσιακοί χοροί και αργότερα ο αθλητισμός. Όπως εξήγησε, το μπάσκετ μπήκε ουσιαστικά στη ζωή του το 2021, μέσω της ομάδας του Παναθηναϊκού για παιδιά στο φάσμα του αυτισμού, ενώ σήμερα συμμετέχει και στην αγωνιστική ομάδα του Παναθηναϊκού ΑμεΑ, η οποία φέτος κατέκτησε τη δεύτερη θέση στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα.
Η προσωπική του αφήγηση δεν φωταγώγησε μόνο τη δική του διαδρομή, αλλά και το πώς η επιμονή, η υποστήριξη και οι πραγματικές ευκαιρίες μπορούν να μετατρέψουν την αμφιβολία σε δυνατότητα. Ο ίδιος δεν παρέλειψε να αναφερθεί στις απορρίψεις που είχε βιώσει, λέγοντας πως πολλές φορές, μόλις οι ομάδες άκουγαν για το φάσμα του αυτισμού, τον απέρριπταν χωρίς καν να τον γνωρίσουν.
«Μόνο αν δώσεις ευκαιρίες, καταλαβαίνεις το δυναμικό του αυτισμού»
Ιδιαίτερα δυνατές ήταν και οι παρεμβάσεις των γονέων, που μίλησαν με ειλικρίνεια για τις δικές τους φοβίες, τις διαψεύσεις των προσδοκιών τους και τη σημασία που είχε το μπάσκετ για τα παιδιά τους.
Η πρόεδρος της Συνεξέλιξης, Αναστασία Σκούρτσου, μιλώντας ως γονιός παιδιού στο φάσμα, περιέγραψε τον αυτισμό ως «ένα ταξίδι» που απαιτεί επιμονή, επένδυση, εκπαίδευση και αντοχή. Αναφέρθηκε στις δυσκολίες που βίωσε η οικογένειά της επί δεκαετίες, στις μετακινήσεις στην Αθήνα σε εποχές που η στήριξη στη Μυτιλήνη ήταν ελάχιστη, αλλά και στο πώς η ενασχόληση του γιου της με το μπάσκετ ανέτρεψε βεβαιότητες που είχε διαμορφώσει ακόμη και η ίδια.
Με ιδιαίτερη ένταση, υπογράμμισε ότι μόνο όταν δίνονται πραγματικές ευκαιρίες στα παιδιά αποκαλύπτεται το δυναμικό τους. Όπως είπε, ο γιος της, που αρχικά πήγε διστακτικά στο γήπεδο και έκλεινε τα αυτιά του από τον φόβο, σήμερα προπονείται κανονικά τρεις φορές την εβδομάδα, ακολουθεί οδηγίες και συμμετέχει ενεργά στην ομάδα. «Μόνο αν δώσεις ευκαιρίες στον αυτισμό, καταλαβαίνεις το δυναμικό του», σημείωσε, στέλνοντας παράλληλα μήνυμα και προς άλλους γονείς να μη μένουν εγκλωβισμένοι στον φόβο, την ενοχή ή τα κοινωνικά βλέμματα.
Στο ίδιο πνεύμα, η αντιπρόεδρος της Συνεξέλιξης, Μυρσίνη Κομνηνού, παραδέχθηκε ότι και η ίδια στην αρχή αμφέβαλλε αν αυτή η προσπάθεια θα μπορούσε να αποδώσει. Ωστόσο, όπως είπε, από τον Οκτώβριο έως σήμερα τα ίδια τα παιδιά «διέψευσαν» τους ενήλικες, δείχνοντας ότι οι δυσκολίες βρίσκονταν συχνά περισσότερο στις προσδοκίες και τις πεποιθήσεις των γονιών παρά στις πραγματικές δυνατότητές τους. Ιδιαίτερα στάθηκε στην ανάγκη του «ανήκειν», λέγοντας ότι η ομάδα μπάσκετ προσέφερε στον 16χρονο γιο της μια ουσιαστική έξοδο, μια κοινότητα και μια φιλική συντροφιά πέρα από το σχολείο.
Η άγνοια ως πραγματικό εμπόδιο
Σημαντικές ήταν και οι τοποθετήσεις των εκπροσώπων φορέων και ειδικών που συμμετείχαν στην ημερίδα. Η Βικτώρια Τούση, υπεύθυνη του προγράμματος οικογενειών των Special Olympics Hellas και μέλος του διοικητικού συμβουλίου, ανέδειξε ως βασικό ζητούμενο το σπάσιμο των στερεοτύπων, τονίζοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι η διαφορετικότητα αλλά η άγνοια. Όπως ανέφερε, είτε πρόκειται για αυτισμό είτε για νοητική αναπηρία είτε για οποιαδήποτε άλλη διαφορετικότητα, οι ευκαιρίες πρέπει να δίνονται σε ένα περιβάλλον σεβασμού, αποδοχής και συμπερίληψης.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο κοινωνικός λειτουργός Παναγιώτης Τσουκαρέλλης, ο οποίος επεσήμανε ότι η συμμετοχή των παιδιών με αυτισμό σε ομάδες μπάσκετ και άλλα αθλητικά πεδία παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα όχι μόνο σε ψυχικό και συναισθηματικό επίπεδο, αλλά και στην κοινωνική συμμετοχή, στην αυτοεκτίμηση και στις κοινωνικές δεξιότητες. Όπως τόνισε, δεν πρόκειται απλώς για μια αθλητική δραστηριότητα, αλλά για διαδικασία κοινωνικοποίησης, κοινωνικής ένταξης, ενσωμάτωσης και αλληλοαποδοχής.

«Από τη θεωρία στην πράξη»
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συνεργασία των φορέων που στήριξαν τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία. Στην εκδήλωση αναδείχθηκε επανειλημμένα ότι η προσπάθεια αυτή δεν ανήκει σε έναν μόνο φορέα, αλλά αποτελεί καρπό συντονισμένης δουλειάς της Oxygen Academy, του Sports Club, της Συνεξέλιξης, των Special Olympics, του Παναθηναϊκού ASD και της τοπικής κοινωνίας.
Ο Δήμαρχος Μυτιλήνης, Παναγιώτης Χριστόφας, χαρακτήρισε την ημερίδα σημαντική και συγκινητική και επανέλαβε ότι ο Δήμος θα στηρίζει τέτοιες πρωτοβουλίες στον βαθμό που του ζητείται και μπορεί να το πράξει. Υπογράμμισε μάλιστα ότι η συνεργασία όλων αυτών των φορέων έχει ήδη ευαισθητοποιήσει την τοπική κοινωνία.
Από την πλευρά των διοργανωτών, ο Τάσος Μπαλής ανέδειξε τον εθελοντικό χαρακτήρα της προσπάθειας, σημειώνοντας ότι όλοι συμμετέχουν εκτός επαγγελματικών υποχρεώσεων, επειδή πραγματικά πιστεύουν σε αυτό που κάνουν. Στο τέλος της εκδήλωσης, απονεμήθηκαν συμβολικά έπαινοι στα παιδιά και στους προπονητές, όχι ως τυπική τιμή, αλλά ως ένα απλό και ουσιαστικό «ευχαριστώ» για την ψυχή που, όπως ειπώθηκε, καταθέτουν κάθε φορά στην προσπάθεια.

Η επόμενη μέρα είναι ήδη εδώ
Αυτό που έμεινε τελικά από την ημερίδα στο Επιμελητήριο δεν ήταν μόνο η συγκίνηση, αλλά και η σαφής αίσθηση ότι στη Μυτιλήνη έχει ήδη αρχίσει να χτίζεται κάτι χειροπιαστό. Ότι ο αθλητισμός μπορεί πράγματι να γίνει γέφυρα αποδοχής και ισότιμης συμμετοχής. Ότι τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού δεν χρειάζονται λύπηση ούτε χαμηλές προσδοκίες, αλλά ευκαιρίες, κοινότητες, προπονητές που πιστεύουν σε αυτά και μια κοινωνία που δεν θα τους βάζει φραγμούς πριν καν τα γνωρίσει.
Η ημερίδα «Μπάσκετ & Αυτισμός: Η επόμενη μέρα» ανέδειξε ακριβώς αυτό: πως η επόμενη μέρα δεν είναι μια αφηρημένη υπόσχεση. Είναι οι μικρές και μεγάλες αλλαγές που ήδη συντελούνται όταν μια κοινότητα αποφασίζει να δώσει χώρο, χρόνο και εμπιστοσύνη στα παιδιά και στις οικογένειές τους.