× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Κάποτε σαν σήμερα οι Ανεμότρατες, έβγαιναν αλλιώς...

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΟΥΡΝΟΥΣ

Δημοσίευση 30/9/2025

Κάποτε σαν σήμερα οι Ανεμότρατες, έβγαιναν αλλιώς...
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Κάθε χρονιά την 1η του Οκτώβρη, βγαίνουν οι ανεμότρατες (μηχανότρατες) στη δουλειά, για ψάρεμα μέσα στα έξι μίλια των χωρικών υδάτων της Ελλάδας, αφού αρχίζει η επίσημη αλιευτική τους περίοδος. Εδώ και πολλά χρόνια το ξεκίνημα αυτό γίνεται αθόρυβα. Τα τελευταία χρόνια ψαρεύουν στα διεθνή ύδατα χρόνο-καιρό οι μεγάλες ανεμότρατες, με αποτέλεσμα το καλοκαίρι να μη λείπουν από τα ιχθυοπωλεία τα ανεμοτρατάρικα ψάρια του βυθού. Αλλά έχουν λείψει οι παλιοί Τσεσμελήδες ψαράδες, που γέμιζαν το Λιμάνι της Μυτιλήνης με τα ψαροκάικά τους, αραγμένα από το παλιό Λιμεναρχείο μέχρι το Φανάρι.

 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Τις δεκαετίες του '50 και του '60, η 30ή Σεπτέμβρη, ήταν μέρα γιορτής για όλη την πόλη, αφού στην Προκυμαία της Μυτιλήνης κατά τις 5 το απόγευμα, γινόταν μεγάλη επίσημη τελετή με αγιασμό, για να βγούν οι ανεμότρατες στη δουλειά. Ήταν η μέρα καταξίωσης των Τσεσμελήδων Προσφύγων και όλων των ψαράδων, που έδιναν μεγάλη πνοή και ζωντάνια στο λιμάνι, με την αδιάκοπη παραγωγική-εμπορική εργασία τους. Πλήθος κόσμου, με πρώτες τις οικογένειες των ψαράδων και τις αρχές του τόπου, έδιναν πανηγυρικό χαρακτήρα στην σημαδιακή μέρα. Όλες οι ανεμότρατες αραγμένες δίπλα-δίπλα, με αναμμένες μηχανές αδημονούσαν..., να βγούν να καλάρουν.

 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μετά τον αγιασμό του Δεσπότη και τις ευχές για καλή ψαριά, παππάδες έμπαιναν γύρω στις 6 η ώρα σε κάθε ανεμότρατα και ράντιζαν με αγιασμό τους ψαράδες και τα δίχτυα. Πίσω τους οι ναύτες του λιμεναρχείου, έδιναν στους καπεταναίους τα χαρτιά για τον απόπλου. Και τότε σβέλτα-σβέλτα, έλυναν κάβους, βίραραν τις άγκυρες, καργάριζαν τις μηχανές και παράβγαιναν ποιο καΐκι θα περάσει πρώτο από το πόρτο του Λιμανιού…

 

Ξανοιγόταν στο ένα μίλι και καλάριζαν στις αμαλαγιές (αψάρευτα νερά). Αν έστω και από την πρώτη καλάδα, έπιαναν αρκετά ψάρια, τά 'φερναν πίσω στις ψαραποθήκες του Φαναριού, όπου γινόταν ανάρπαστα. Ξεφόρτωναν στα σβέλτα και ολοταχώς ξανά στο πέλαγο, για νέες καλάδες. Εκείνο το βράδυ οι ψαραποθήκες, τα ιχθυοπωλεία της αγοράς και τα μαναβάκια με αραμπαδέλια ή τα τρίτροχα μηχανάκια ή τα αγροτικά αυτοκίνητα, διανυχτέρευαν για να προλάβουν να αγοράσουν τα καλύτερα ψάρια και να πάει ο καθένας να τα πουλήσει στο τεζιάκι του. Αλλά και οι Μυτιληνιοί περίμεναν έξω από τα ιχθυοπωλεία τα μεσάνυχτα ή τα ξημερώματα, να αγοράσουν κουτσομούρες, μπακαλιάρους, βραστά, γαρίδες, γαλέους, θράψαλα, προσφυγάκια, ζακέτες, κουταβάκια, τριγώνες ,… ο καθένας κατά το βαλάντιό του.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

 

Ξημερώνοντας η 1η του Οκτώβρη, οι Τσεσμελιές και άλλες γυναίκες των ψαράδων, σχημάτιζαν καραβάνι που κατευθυνόταν από τη Μυτιλήνη προς στον Άη-Γιώργη της Κουτσουμπάρας, όπου πήγαιναν με όλα τα μέσα. Από εκεί φαινόταν (και αναγνωρίζονταν) οι ανεμότρατες που ψάρευαν ανοιχτά, κατά τα σημάδια του κάθε έμπειρου ψαροκαπτάνιου. Στον Άη-Γιώργη γινόταν πανηγυρική λειτουργιά, με πρόσφορα και ευχέλαια για νά 'ναι ασφαλείς οι ψαράδες και νά 'χουν καλές ψαριές. Ακολουθούσαν καφέδες και κάθε λογής κεράσματα, στα πεζούλια και στα τραπεζομάντηλα που έστρωναν κάτω.

 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Πρωτοστατούσε κάθε 1η Οκτώβρη στην ετοιμασία της λειτουργιάς, η Μπιτάδαινα η Μαρία (μάνα του καπτα-Κώστα Σκόλα), μαζί με τις αδερφάδες της, τη Γαρύφαλω Μπιτάδου-Λεριού, την Κατίνα Μπιτάδου-Τζούμα, την Φωτεινή Αθηνιώτη και άλλες από αυτές τις άξιες γυναίκες, που αδιάκοπα τραβούσαν τα οικογενειακά κουπιά ... στη στεριά!

 

Από τη χούντα, οι τυπολάτρες και ευθυνόφοβοι λιμεναρχαίοι, δεν επέτρεπαν στις ανεμότρατες να βγαίνουν αποβραδίς της 30ης Σεπτέμβρη και έδιναν τα χαρτιά για απόπλου στις 12 τα μεσάνυχτα! Κόπηκε και η μεγάλη τελετή, παρά μόνο σε κάθε ανεμότρατα φώναζαν έναν παππά να κάνει αγιασμό.

Ταξίδεψαν για πάντα και οι παλιοί Τσεσμελήδες ψαράδες...

Ταξίδεψαν και οι γυναίκες τους, που καταπιάνονταν με πολλά!

Οι απόγονοί των μικρασιατών προσφύγων από την Αγιά-Παρασκευή του Τσεσμέ, γίναμε μια καλή παρέα μέσα στον Σύλλογο : «Το Κιόστε - Μικρασιατικός Σύλλογος Αγιοπαρασκευούσηδων-Τσεσμελήδων Μυτιλήνης» από όπου με πολλές εκδηλώσεις και δραστηριότητες, αναδεικνύουμε τα αυθεντικά στοιχεία του πολιτισμού και της ιστορίας τους.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»

Ο Βασίλης Τεντόμας μετάφέρει για πρώτη φορά την μαρτυρία του στο «Ν» με βαθιά συγκίνηση για όσα έζησε τη νύχτα της εισβολής στο Πολυτεχνείο και τα όσα προηγήθηκαν -Η γνωριμία του με τη Μαρία Ζερβού που έγινε σύντροφος της ζωής του
«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη

Στις 17 Νοεμβρίου 1982, η προτομή του Μιχάλη Μυρογιάννη αποκαλύφθηκε στο Πάρκο Αγίας Ειρήνης, με την οικογένειά του παρούσα και τον Δήμαρχο Απόστολο Αποστόλου δακρυσμένο!
Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!

«Διαμπερές τραύμα στο κεφάλι, βληθείς δια πυροβόλου όπλου, έξοδος εγκεφαλικής ουσίας» -Η ιστορία της εν ψυχρώ δολοφονίας του 20χρονου από τη Μυτιλήνη και η μαρτυρία που αποκάλυψε το έγκλημα της χούντας
Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας

Δολοφονίες και ύποπτοι θάνατοι συντοπιτών μας στο βιβλίο του Δημήτρη Βεριώνη – Αφιέρωμα των Φίλων Ιστορικής Μνήμης & Πολιτιστικής Δημιουργίας για την επέτειο του Πολυτεχνείου
Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά

Η 8η Νοεμβρίου 1912 μέσα από τη ματιά του Ασημάκη Πανσέληνου – Τα καράβια στο φως της αυγής, οι πλημμυρισμένοι δρόμοι και η ανθρωπιά μέσα στην ανατροπή του παλιού κόσμου
Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της

Πώς τα τραγούδια της χαράς και της ελπίδας αποτύπωσαν τον ενθουσιασμό της απελευθέρωσης μέσα από γερμανικές μελωδίες, προσωμιακά και τα περίφημα Επίστρατα
Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης

Ο Ιστορικός Στρατής Αναγνώστου εξιστορεί τα γεγονότα της 8ης Νοεμβρίου 1912
Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Σατυρικές επιστολές Αγιασωτών από το μέτωπο του πολέμου στην Ήπειρο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τρίβολος» -Επιμέλεια: Φίλοι ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι 296 σημαίες της Λέσβου

Τα ονόματα όλων των νεκρών Λέσβιων στα μέτωπα της Αλβανίας και της Μακεδονίας από τις 28 Οκτωβρίου 1940 μέχρι τις 22 Απριλίου 1941
Οι 296 σημαίες της Λέσβου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!

82 χρόνια από την απελευθέρωση της Λέσβου από τις Ναζιστικές δυνάμεις κατοχής
10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο παπά Στρατής έφυγε, μα το φως του δεν έσβησε ποτέ

Μια μέρα σαν τη σημερινή πριν 11 χρόνια, σε ηλικία μόλις 57 ετών, έφυγε από τη ζωή ο παπά Στρατής Δήμου από το Κεράμι της Λέσβου -Το παράδειγμα αγάπης και αλληλεγγύης του «μπαμπα-Νουρ» παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ
Ο παπά Στρατής έφυγε, μα το φως του δεν έσβησε ποτέ