× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Η άγνωστη ιστορία της Λέσβου μέσα από τις εφημερίδες της Κατοχής και του Εμφυλίου

Ο Γιώργος Γαλέτσας μιλά στο «Ν» για το νέο του βιβλίο και τις αποκαλύψεις της πολυετούς έρευνάς του

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 19/5/2026

Η άγνωστη ιστορία της Λέσβου μέσα από τις εφημερίδες της Κατοχής και του Εμφυλίου
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Η δεκαετία του ’40 στη Λέσβο, μια περίοδος γεμάτη πόλεμο, Κατοχή, Αντίσταση, Εμφύλιο, διώξεις, πολιτικές συγκρούσεις και άγνωστες ιστορίες ανθρώπων του τόπου, βρίσκεται στο επίκεντρο του νέου βιβλίου του Γιώργου Γαλέτσα με τίτλο «Στα χρόνια της ανακατωσούρας. Η δεκαετία του ’40 στη Λέσβο. Ντοκουμέντα».

Ο συγγραφέας μίλησε στον Θράσο Αβραάμ και στον ραδιοφωνικό σταθμό «Ν» με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 20 Μαΐου στις 8 το βράδυ στην αίθουσα εκδηλώσεων της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής στη Μυτιλήνη.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

«Η δεκαετία που τα ανέτρεψε όλα»

Ο Γιώργος Γαλέτσας εξήγησε πως επέλεξε τον τίτλο «ανακατωσούρα» για να περιγράψει τις βίαιες ιστορικές εναλλαγές εκείνης της εποχής. Όπως ανέφερε, μέσα σε λίγα μόλις χρόνια η κοινωνία πέρασε από το μεγαλείο του αλβανικού έπους στην τραγωδία της Κατοχής, της πείνας και της ανέχειας, ενώ στη συνέχεια ακολούθησαν η Αντίσταση και ο Εμφύλιος.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Όπως είπε χαρακτηριστικά, επρόκειτο για μια εποχή όπου «τα πράγματα εναλλάσσονταν άνω κάτω», γεγονός που αποτυπώνεται και στον τίτλο του βιβλίου του.

8 χρόνια έρευνας και 500 σελίδες ντοκουμέντων

Ο συγγραφέας αποκάλυψε ότι το βιβλίο αποτελεί προϊόν πολυετούς ιστορικής έρευνας. Τα τελευταία 8 χρόνια επικεντρώθηκε στην αποδελτίωση του τοπικού Τύπου, ενώ παράλληλα αξιοποίησε αρχειακό υλικό και δικαστικά έγγραφα.Ο συνδυασμός αυτών των πηγών οδήγησε σε ένα έργο 500 σελίδων, το οποιο, όπως εξήγησε, φέρνει στο φως γεγονότα που είτε είχαν ξεχαστεί είτε δεν είχαν αναδειχθεί επαρκώς μέχρι σήμερα.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις προσωπικές μαρτυρίες, επισημαίνοντας πως αποτελούν πολύτιμο εργαλείο, αλλά χρειάζονται πάντα ιστορική τεκμηρίωση μέσα από αρχεία και δημοσιεύματα της εποχής.

Οι εφημερίδες της Λέσβου στον πόλεμο και την Κατοχή

Ένα μεγάλο μέρος της συνέντευξης επικεντρώθηκε στον ρόλο του Τύπου στη Λέσβο κατά τη δεκαετία του ’40.Ο Γιώργος Γαλέτσας παρουσίασε αναλυτικά την πορεία εφημερίδων όπως το «Φως», η «Πρωινή», ο «Τρίβολος», η «Ελεύθερη Λέσβος», ο «Αντιφασίστας», το «Εμπρός», η «Αγροτική», αλλά και μεταγενέστερες εκδόσεις της περιόδου του Εμφυλίου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η αναφορά του στην εφημερίδα «Φως», η οποία κατά την Κατοχή χρηματοδοτήθηκε από τις γερμανικές αρχές και κυκλοφόρησε με φιλοναζιστικό προσανατολισμό, ενώ μετά την αποχώρηση των Γερμανών άλλαξε πλήρως στάση.

Παράλληλα, ανέδειξε τον τεράστιο εκδοτικό όγκο της περιόδου, σημειώνοντας ότι στη Λέσβο κυκλοφόρησαν περισσότερα αριστερά έντυπα από οποιαδήποτε άλλη επαρχιακή περιοχή της χώρας, εκτός από Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Οι άνθρωποι πίσω από την ιστορία

Ο συγγραφέας στάθηκε ιδιαίτερα στις προσωπικότητες της λεγόμενης «Λεσβιακής Άνοιξης», όπως ο Στρατής Παπανικόλας, ο Θείελπης Λευκίας, ο Αντώνης Πρωτοπάτσης και άλλοι σημαντικοί άνθρωποι των γραμμάτων που βρέθηκαν στο στόχαστρο διώξεων κατά τη διάρκεια της Κατοχής και του Εμφυλίου.

Όπως τόνισε, πολλοί από αυτούς είναι σήμερα γνωστοί μόνο ως ονόματα δρόμων στη Μυτιλήνη, χωρίς οι νεότερες γενιές να γνωρίζουν την πραγματική τους διαδρομή και τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν.

Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της συζήτησης κατατέθηκε και η πρόταση να τοποθετηθούν ψηφιακά QR codes στις οδούς που φέρουν τα ονόματά τους, ώστε οι πολίτες να μπορούν να ενημερώνονται για την ιστορία τους.

Η παρουσίαση του βιβλίου

Η παρουσίαση του βιβλίου θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 20 Μαΐου στις 8 το βράδυ στην αίθουσα της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.Την εκδήλωση διοργανώνουν οι «Φίλοι Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας» και οι «Αποτελές Βενιαμίν ο Λέσβιος».Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Απόστολος Κομνηνάκας, ο Θεόδωρος Παραδέλλης και ο Δημήτρης Μάντζαρης, ενώ θα παρουσιαστεί αφήγηση κειμένου του Βενέζη και ειδικό βίντεο αφιερωμένο στη δεκαετία του ’40.Την εκδήλωση συντονίζει η Μυρσινη Τζινέλλη.

Ο ίδιος ο συγγραφέας κάλεσε το κοινό να παρακολουθήσει την εκδήλωση, τονίζοντας πως πρόκειται για μια περίοδο που εξακολουθεί να επηρεάζει τη συλλογική μνήμη της Λέσβου μέχρι σήμερα.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η χούντα, ο φόβος και οι χιλιάδες που αντιστάθηκαν

Ο πρόεδρος του ΣΦΕΑ Βαγγέλης Γκιουγκής μιλά στον Θράσο Αβραάμ για τις 237 αντιστασιακές οργανώσεις, τους χιλιάδες εξόριστους και φυλακισμένους, την αμφισβήτηση των νεκρών του Πολυτεχνείου και τις μαρτυρίες
Η χούντα, ο φόβος και οι χιλιάδες που αντιστάθηκαν
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»

Ο Βασίλης Τεντόμας μετάφέρει για πρώτη φορά την μαρτυρία του στο «Ν» με βαθιά συγκίνηση για όσα έζησε τη νύχτα της εισβολής στο Πολυτεχνείο και τα όσα προηγήθηκαν -Η γνωριμία του με τη Μαρία Ζερβού που έγινε σύντροφος της ζωής του
«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη

Στις 17 Νοεμβρίου 1982, η προτομή του Μιχάλη Μυρογιάννη αποκαλύφθηκε στο Πάρκο Αγίας Ειρήνης, με την οικογένειά του παρούσα και τον Δήμαρχο Απόστολο Αποστόλου δακρυσμένο!
Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!

«Διαμπερές τραύμα στο κεφάλι, βληθείς δια πυροβόλου όπλου, έξοδος εγκεφαλικής ουσίας» -Η ιστορία της εν ψυχρώ δολοφονίας του 20χρονου από τη Μυτιλήνη και η μαρτυρία που αποκάλυψε το έγκλημα της χούντας
Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας

Δολοφονίες και ύποπτοι θάνατοι συντοπιτών μας στο βιβλίο του Δημήτρη Βεριώνη – Αφιέρωμα των Φίλων Ιστορικής Μνήμης & Πολιτιστικής Δημιουργίας για την επέτειο του Πολυτεχνείου
Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά

Η 8η Νοεμβρίου 1912 μέσα από τη ματιά του Ασημάκη Πανσέληνου – Τα καράβια στο φως της αυγής, οι πλημμυρισμένοι δρόμοι και η ανθρωπιά μέσα στην ανατροπή του παλιού κόσμου
Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της

Πώς τα τραγούδια της χαράς και της ελπίδας αποτύπωσαν τον ενθουσιασμό της απελευθέρωσης μέσα από γερμανικές μελωδίες, προσωμιακά και τα περίφημα Επίστρατα
Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης

Ο Ιστορικός Στρατής Αναγνώστου εξιστορεί τα γεγονότα της 8ης Νοεμβρίου 1912
Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Σατυρικές επιστολές Αγιασωτών από το μέτωπο του πολέμου στην Ήπειρο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τρίβολος» -Επιμέλεια: Φίλοι ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι 296 σημαίες της Λέσβου

Τα ονόματα όλων των νεκρών Λέσβιων στα μέτωπα της Αλβανίας και της Μακεδονίας από τις 28 Οκτωβρίου 1940 μέχρι τις 22 Απριλίου 1941
Οι 296 σημαίες της Λέσβου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!

82 χρόνια από την απελευθέρωση της Λέσβου από τις Ναζιστικές δυνάμεις κατοχής
10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!