Η δεκαετία του ’40 στη Λέσβο, μια περίοδος γεμάτη πόλεμο, Κατοχή, Αντίσταση, Εμφύλιο, διώξεις, πολιτικές συγκρούσεις και άγνωστες ιστορίες ανθρώπων του τόπου, βρίσκεται στο επίκεντρο του νέου βιβλίου του Γιώργου Γαλέτσα με τίτλο «Στα χρόνια της ανακατωσούρας. Η δεκαετία του ’40 στη Λέσβο. Ντοκουμέντα».

Ο συγγραφέας μίλησε στον Θράσο Αβραάμ και στον ραδιοφωνικό σταθμό «Ν» με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου, η οποία θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 20 Μαΐου στις 8 το βράδυ στην αίθουσα εκδηλώσεων της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής στη Μυτιλήνη.

«Η δεκαετία που τα ανέτρεψε όλα»

Ο Γιώργος Γαλέτσας εξήγησε πως επέλεξε τον τίτλο «ανακατωσούρα» για να περιγράψει τις βίαιες ιστορικές εναλλαγές εκείνης της εποχής. Όπως ανέφερε, μέσα σε λίγα μόλις χρόνια η κοινωνία πέρασε από το μεγαλείο του αλβανικού έπους στην τραγωδία της Κατοχής, της πείνας και της ανέχειας, ενώ στη συνέχεια ακολούθησαν η Αντίσταση και ο Εμφύλιος.

Όπως είπε χαρακτηριστικά, επρόκειτο για μια εποχή όπου «τα πράγματα εναλλάσσονταν άνω κάτω», γεγονός που αποτυπώνεται και στον τίτλο του βιβλίου του.

8 χρόνια έρευνας και 500 σελίδες ντοκουμέντων

Ο συγγραφέας αποκάλυψε ότι το βιβλίο αποτελεί προϊόν πολυετούς ιστορικής έρευνας. Τα τελευταία 8 χρόνια επικεντρώθηκε στην αποδελτίωση του τοπικού Τύπου, ενώ παράλληλα αξιοποίησε αρχειακό υλικό και δικαστικά έγγραφα.Ο συνδυασμός αυτών των πηγών οδήγησε σε ένα έργο 500 σελίδων, το οποιο, όπως εξήγησε, φέρνει στο φως γεγονότα που είτε είχαν ξεχαστεί είτε δεν είχαν αναδειχθεί επαρκώς μέχρι σήμερα.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις προσωπικές μαρτυρίες, επισημαίνοντας πως αποτελούν πολύτιμο εργαλείο, αλλά χρειάζονται πάντα ιστορική τεκμηρίωση μέσα από αρχεία και δημοσιεύματα της εποχής.

Οι εφημερίδες της Λέσβου στον πόλεμο και την Κατοχή

Ένα μεγάλο μέρος της συνέντευξης επικεντρώθηκε στον ρόλο του Τύπου στη Λέσβο κατά τη δεκαετία του ’40.Ο Γιώργος Γαλέτσας παρουσίασε αναλυτικά την πορεία εφημερίδων όπως το «Φως», η «Πρωινή», ο «Τρίβολος», η «Ελεύθερη Λέσβος», ο «Αντιφασίστας», το «Εμπρός», η «Αγροτική», αλλά και μεταγενέστερες εκδόσεις της περιόδου του Εμφυλίου.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η αναφορά του στην εφημερίδα «Φως», η οποία κατά την Κατοχή χρηματοδοτήθηκε από τις γερμανικές αρχές και κυκλοφόρησε με φιλοναζιστικό προσανατολισμό, ενώ μετά την αποχώρηση των Γερμανών άλλαξε πλήρως στάση.

Παράλληλα, ανέδειξε τον τεράστιο εκδοτικό όγκο της περιόδου, σημειώνοντας ότι στη Λέσβο κυκλοφόρησαν περισσότερα αριστερά έντυπα από οποιαδήποτε άλλη επαρχιακή περιοχή της χώρας, εκτός από Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Οι άνθρωποι πίσω από την ιστορία

Ο συγγραφέας στάθηκε ιδιαίτερα στις προσωπικότητες της λεγόμενης «Λεσβιακής Άνοιξης», όπως ο Στρατής Παπανικόλας, ο Θείελπης Λευκίας, ο Αντώνης Πρωτοπάτσης και άλλοι σημαντικοί άνθρωποι των γραμμάτων που βρέθηκαν στο στόχαστρο διώξεων κατά τη διάρκεια της Κατοχής και του Εμφυλίου.

Όπως τόνισε, πολλοί από αυτούς είναι σήμερα γνωστοί μόνο ως ονόματα δρόμων στη Μυτιλήνη, χωρίς οι νεότερες γενιές να γνωρίζουν την πραγματική τους διαδρομή και τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν.

Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της συζήτησης κατατέθηκε και η πρόταση να τοποθετηθούν ψηφιακά QR codes στις οδούς που φέρουν τα ονόματά τους, ώστε οι πολίτες να μπορούν να ενημερώνονται για την ιστορία τους.

Η παρουσίαση του βιβλίου

Η παρουσίαση του βιβλίου θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 20 Μαΐου στις 8 το βράδυ στην αίθουσα της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.Την εκδήλωση διοργανώνουν οι «Φίλοι Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας» και οι «Αποτελές Βενιαμίν ο Λέσβιος».Για το βιβλίο θα μιλήσουν ο Απόστολος Κομνηνάκας, ο Θεόδωρος Παραδέλλης και ο Δημήτρης Μάντζαρης, ενώ θα παρουσιαστεί αφήγηση κειμένου του Βενέζη και ειδικό βίντεο αφιερωμένο στη δεκαετία του ’40.Την εκδήλωση συντονίζει η Μυρσινη Τζινέλλη.

Ο ίδιος ο συγγραφέας κάλεσε το κοινό να παρακολουθήσει την εκδήλωση, τονίζοντας πως πρόκειται για μια περίοδο που εξακολουθεί να επηρεάζει τη συλλογική μνήμη της Λέσβου μέχρι σήμερα.