«Ευτυχώς που είμαι ακόμα αναπληρωτής», μου είπε τις προάλλες νέος εκπαιδευτικός, με ειδικές μεταπτυχιακές σπουδές εκτός των βασικών. Μου εξήγησε ότι δεν μπορεί να βλέπει τη διοικητική, πειθαρχική και ψυχολογική πίεση που ασκείται στους νεοδιορισμένους εκπαιδευτικούς, για να δηλώσουν ότι αποδέχονται αυτού του τύπου την αξιολόγηση, ώστε να μονιμοποιηθούν. Σκεφτείτε τη σκηνή: να μπαίνει ο διευθυντής εκπαίδευσης του νομού στην τάξη, την ώρα του μαθήματος και να επιδίδει στον εκπαιδευτικό την κλήση για πειθαρχική δίωξη. Χωρίς μάλιστα να έχει προηγηθεί ένορκη διοικητική εξέταση! Υπάρχουν και χειρότερα· συνδικαλιστές εκπαιδευτικοί τέθηκαν σε δυνητική αργία, με το ερώτημα της απόλυσης γιατί δεν υπάκουαν στους προϊσταμένους τους.

Και για να μη μένουμε με απορίες και ημίμετρα, τις προηγούμενες μέρες, ο ίδιος ο πρωθυπουργός, κατά την επίσκεψή του στο υπουργείο παιδείας, δήλωσε αυτολεξεί: «Αν κάποιος αρνείται επί της αρχής να αξιολογηθεί, δεν πρέπει να έχει θέση στο δημόσιο σύστημα εκπαίδευσης». Το μαλάκωσε βεβαίως με τη φράση «επί της αρχής».

Πώς αυτός ο δάσκαλος θα σταθεί όρθιος, δυνατός, ακέραιος μέσα στην τάξη και στο σχολείο να διδάξει όταν συμβαίνουν αυτά; Έχει διαταραχτεί η λειτουργία του σχολείου, η σχολική ζωή είναι αναστατωμένη. Παρόμοια ήταν η κατάσταση γύρω στο 2010 – 2014. Με καταργήσεις σχολείων, συγχωνεύσεις τμημάτων, κατάργηση Τομέων στα Επαγγελματικά Λύκεια και διαθεσιμότητα- απόλυση των καθηγητών αυτών των ειδικοτήτων.

Με τέτοιες μεθόδους δημιουργείται ένα δημόσιο κατηγορητήριο για τον δάσκαλο. Ότι δεν θέλει να εργαστεί, να τον κρίνουν, να ελεγχθεί κι άλλα. Μήπως βελτιώθηκε η λειτουργία των σχολείων στα οποία αξιολογήθηκαν οι εκπαιδευτικοί; Ας γελάσω, που έγραψε ως ακροτελεύτια φράση ο Καραγάτσης.

Υπάρχει εκπαιδευτική πολιτική για όλα αυτά που ανακοινώνονται; Όχι, πρόκειται για αποσπασματικές κινήσεις και πρακτικές. Εκτός των άλλων διαχέουν φόβο στον δάσκαλο και στη σχολική κοινότητα. Κι αυτή η κατάσταση αντανακλάται στην εκπαιδευτική και παιδαγωγική λειτουργία. Όταν ο άνθρωπος φοβάται μαζεύεται, κλείνεται, δεν είναι δημιουργικός· υποτάσσεται.

Για αυτή την κατάσταση έγραψε ο παιδαγωγός Μίλτος Κουντουράς, πριν από έναν αιώνα. Διαπίστωσε ότι ο δάσκαλος φοβάται μη χάσει τη σύνταξή του, δεν μπορεί να αγοράσει τα φάρμακα της γυναίκας του. “Έτσι [οι δάσκαλοι] σκύβουν ως το χώμα το κούτελο και κάνουν καθημερινώς τούμπες μπροστά στον πρώτο τυχαίο δυνατό της ημέρας”.

Ποιος υπουργός των τελευταίων πέντε χρόνων ενδιαφέρθηκε για τον δάσκαλο; Είναι δακτυλοδεικτούμενος, υπό κατηγορία και επιτήρηση, για κάτι που έκανε ή δεν έκανε. Πιέζεται πανταχόθεν, από την υπηρεσία αλλά και από μέρος της κοινωνίας. Αν και την ίδια στιγμή οι γονείς κι ο περίγυρος της σχολικής κοινότητας αναγνωρίζουν τη σημαντική προσφορά του, πάντοτε περισσεύει ο καλός τους λόγος κι η υποστήριξη. Γιατί ψυχή του σχολείου είναι ο δάσκαλος.