× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Γιώργος Σίμος (Πετρής): Ο αγωνιστής, ο διανοούμενος, ο οραματιστής

Ένας συντοπίτης μας με πολύπλευρη κοινωνική και πολιτιστική προσφορά – Από την Αντίσταση και την πολιτική δράση, στην τέχνη και την πνευματική παρακαταθήκη

Δημοσίευση 2/2/2025

Γιώργος Σίμος (Πετρής): Ο αγωνιστής, ο διανοούμενος, ο οραματιστής
' χρόνος ανάγνωσης

Αφιέρωμα των Φίλων Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας 

Δεν είναι καθόλου εύκολο, σε ένα σύντομο κείμενο, να σκιαγραφήσεις με πληρότητα μια πολυδιάστατη προσωπικότητα, όπως αυτή του Γιώργου Σίμου, που έγραφε με το φιλολογικό ψευδώνυμο «Γιώργος Πετρής».

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο Γιώργος Σίμος γεννήθηκε στη Μυτιλήνη στις 2 Φεβρουαρίου 1916 και πέθανε στο Παλαιό Φάληρο, στην Αθήνα, στις 4 Αυγούστου 1997. Καταγόταν από οικογένεια Μικρασιατών και ο πατέρας του Κωνσταντίνος ασχολιόταν με το εμπόριο καπνού στο Αϊβαλί, όπου και σκοτώθηκε κατά την καταστροφή του 1922.

Ο Γιώργος με τις αδελφές του, Έλλη (1914) και Κυριακή (1918) και τη μητέρα τους Ιφιγένεια, μεγάλωσαν στην Μυτιλήνη μαζί με την οικογένεια της μητέρας του, την οικογένεια Δημ. Αποστολέλλη. Τέλειωσε το Λύκειο στη Μυτιλήνη, σπούδασε λογιστικά και εργάσθηκε σε σαπωνοποιεία.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το 1940-1941 πολέμησε στο Αλβανικό μέτωπο, μετά την κατάρρευση του μετώπου γύρισε στη Μυτιλήνη, όπου εντάχθηκε από τους πρώτους στην Αντίσταση, ως στέλεχος του ΕΑΜ, υπεύθυνος της εφημερίδας της ΕΠΟΝ «Αντιφασίστας» και συντάκτης στην «Ελεύθερη Λέσβο» του ΕΑΜ και στο «Εμπρός» του ΚΚΕ. Μετά την απελευθέρωση, όπως και χιλιάδες άλλα στελέχη του ΕΑΜ, διώκεται, διαφεύγει αρχικά στο Λονδίνο, όπου σπουδάζει οικονομικά και στη συνέχεια στο Παρίσι, όπου κάνει μαθήματα σχεδίου.

Επιστρέφει στην Ελλάδα και μετά από σειρά διώξεων καταδικάζεται το 1947 για παραβάσεις του νόμου περί τύπου, ακολουθούν φυλακίσεις αρχικά στη Μυτιλήνη, στη Σύρο και στη συνέχεια στις φυλακές Αβέρωφ της Αθήνας, από όπου αποφυλακίζεται το 1950.

Μετά την αποφυλάκισή του εγκαθίσταται στην Αθήνα, όπου συνδέεται με τον παράνομο μηχανισμό του Κ.Κ.Ε, αποτελεί δε ιδρυτικό μέλος και έναν από τους δέκα πρώτους βουλευτές της Ε.Δ.Α το 1951, όταν εκλέχτηκε βουλευτής Λέσβου μετά την ακύρωση της εκλογής του εξόριστου Ηλία Ηλιού.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Αμέσως μετά την εκλογή και την ορκωμοσία του επισκέπτεται τους τόπους εξορίας ανάμεσα τους τον Αη–Στράτη, όπου μεταξύ άλλων έρχεται σε επαφή με νέους εξόριστους λογοτέχνες, με τους οποίους λίγα χρόνια αργότερα θα αποτελέσουν τη συντακτική επιτροπή της πολύ σημαντικής για τα γράμματα και τις τέχνες περιοδικής έκδοσης «Επιθεώρηση Τέχνης».

Ως βουλευτής αναλαμβάνει τους τομείς παιδείας και πολιτισμού και εργάζεται στο πλευρό του Προέδρου της ΕΔΑ Γιάννη Πασαλίδη. Μετά τη διάλυση της Βουλής το 1952 δεν θέτει ξανά υποψηφιότητα και αρχίζει το σπουδαίο έργο του τεχνοκριτικού, ξεκινώντας δημοσιεύσεις τον Απρίλιο του 1953 στην εφημερίδα «Αυγή», όπου μετά το δεύτερο κείμενο ξεκινάει να υπογράφει ως Γιώργος Πετρής, φιλολογικό ψευδώνυμο που θα το χρησιμοποιεί σε όλη του την ζωή.

Το 1955 ξεκινάει την συνεργασία του με το περιοδικό «Επιθεώρηση Τέχνης» και λίγο αργότερα γίνεται μέλος της Συντακτικής ομάδας, όπου παραμένει μέχρι την δικτατορία του 1967. Όταν η χούντα κλείνει το περιοδικό, ο ίδιος διαφεύγει στο Παρίσι τον Ιούλιο του 1967, όπου ξεκινάει να εργάζεται σε λογιστήρια εταιρειών έχοντας έντονη αντιδικτατορική δράση. Παράλληλα σπουδάζει Ιστορία της Τέχνης και Σημειολογία ξεκινώντας μελέτη για τη λαϊκή παραδοσιακή τέχνη της Ελλάδας.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Επισκέπτεται στα πλαίσια των σπουδών του το Λονδίνο, τη Μαδρίτη και την Πορτογαλία μελετώντας συλλογές έργων τέχνης σε διάσημα μουσεία. Μετά την πτώση της χούντας επιστρέφει στην Ελλάδα, όπου ξεκινάει η πιο ώριμη δημιουργική του πορεία, παρά το πολύ σοβαρό πρόβλημα υγείας που αντιμετώπιζε.

Τη δεκαετία του ’80 διετέλεσε γενικός γραμματέας (1980-1981) και πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Τεχνοκριτών (1983-1984), ενώ το 1984 οργάνωσε το πολύ σημαντικό διεθνές συνέδριο της παγκόσμιας ένωσης τεχνοκριτικών στην Αθήνα και τους Δελφούς. Συνεχίζει να δημοσιεύει τεχνοκριτικές στα περιοδικά Ηριδανός, Αντί, Χρονικό, Εικαστικά κ.ά., ενώ παράλληλα ασχολείται διεξοδικά με την έρευνα και την τελική επεξεργασία των μελετών του για τη λαϊκή-παραδοσιακή τέχνη. Εκδίδει τα βιβλία του: «Μακρυγιάννης και Παν.Ζωγράφος» το 1975, «Ο Ζωγράφος Θεόφιλος» το1979, «Ο Καραγκιόζης» το1986, «Λαϊκή ζωγραφική» το 1988.

Ο Γιώργος Σίμος {Πετρής} αποτελεί έναν ξεχωριστό λαϊκό αγωνιστή, έναν σημαντικό διανοητή της Αριστεράς, που με την εργασία του κατά την πρώτη περίοδο μέχρι τη δικτατορία του 1967 μέσα από την Επιθεώρηση Τέχνης, έδωσε μάχες για το ιδεολογικό της περιεχόμενο, ενώ κατά την δεύτερη περίοδο του μετά την μεταπολίτευση ως ένας καταξιωμένος ιστορικός τέχνης και ερευνητής της παραδοσιακής λαϊκής τέχνης έβαλε και το δικό του λιθαράκι, ώστε η ιστορία της τέχνης να αποτελέσει ένα σημαντικό επιστημονικό εργαλείο.

Εκτός όμως της ανωτέρω σημαντικής του θεωρητικής του υπόστασης, ο Γιώργος Σίμος {Πετρής} αποτελεί ένα σημαντικό άνθρωπο του τόπου μας με έντονη αντιστασιακή, πολιτική και κοινωνική δράση μέσα από τις γραμμές της Αριστεράς. Η ανιδιοτελής προσφορά του προς την πόλη της Μυτιλήνης αποτελεί σταθμό για τον σύγχρονο πολιτισμό, μιας και αποτέλεσε την κύρια αιτία για την δημιουργία της Δημοτικής Πινακοθήκης Μυτιλήνης, η οποία έχει πολλά να προσφέρει με την μετατροπή της σε ένα σύγχρονο φάρο πολιτισμού του τόπου.

Για αυτή την τεράστια προσφορά του στη Μυτιλήνη και στη Λέσβο, θα ακολουθήσει επόμενη ανάρτησή μας.

--Πηγές :

—Βιβλίο: «Γιώργος Πετρής, Επιθεώρηση Τέχνης τεχνοκριτικά κείμενα 1953-1986» με επιστημονική επιμέλεια του καθηγητή Ευγένιου Ματθαιόπουλου Αθήνα, Ηράκλειο εκδ. AICA Ελλάς, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης.---Πανεπιστημιακή εργασία του Παναγιώτη Λενέτη.---Βιβλίο «Ο λεσβιακός τύπος και οι δημιουργοί του» του Κώστα Μίσσιου.---Βιογραφικό του Γιώργου Σίμου, από τον Νότη Παναγιώτου. --Οι φωτογραφίες που συνοδεύουν το αφιέρωμα στον Γιώργο Σίμο {Πετρή}, προέρχονται από το βιβλίο «Γιώργος Πετρής, Επιθεώρηση Τέχνης τεχνοκριτικά κείμενα 1953-1986» με επιστημονική επιμέλεια του καθηγητή Ευγένιου Ματθαιόπουλου Αθήνα, Ηράκλειο εκδ. AICA Ελλάς, Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης

.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Σίμος που σκουπίζει τους δρόμους και αγγίζει τις καρδιές

Μια ήσυχη μορφή της καθημερινότητας που δίνει αξιοπρέπεια και νόημα στην εργασία- Μέσα από το πρόγραμμα 55-67 της ΔΥΠΑ συνεχίζει να δουλεύει με πίστη και αγάπη για τη Μυτιλήνη
Ο Σίμος που σκουπίζει τους δρόμους και αγγίζει τις καρδιές
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια φεμινίστρια στη Θερμή του 1930

Η Winifred Lamb, η αρχαιολογία και οι αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών
Μια φεμινίστρια στη Θερμή του 1930
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι έξι Λέσβιοι της Καισαριανής και η μνήμη της Αντίστασης

Ο συγγραφέας Γιώργος Γαλέτσας μιλά για τις συγκλονιστικές φωτογραφίες των μελλοθανάτων και την ιστορία των συμπατριωτών που εκτελέστηκαν μαζί με τους 200 στην Καισαριανή
Οι έξι Λέσβιοι της Καισαριανής και η μνήμη της Αντίστασης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μνήμες, γενιές και ιστορίες στο 1ο Λεσβιακό μαθητικό φεστιβάλ

«Η ιστορία του σχολείου μου είναι η ιστορία του τόπου μου»
Μνήμες, γενιές και ιστορίες στο 1ο Λεσβιακό μαθητικό φεστιβάλ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι συντακτες που γράφουν ιστορία εδώ και 100 χρόνια

Η αυλαία των επετειακών εκδηλώσεων της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου Ηπείρου και Νήσων ανοίγει στις 27 Μαρτίου στο Ηράκλειο
Οι συντακτες που γράφουν ιστορία εδώ και 100 χρόνια
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Είμαι η Εύα Τσάπαρη και ήμουν στο τρίτο βαγόνι για τα Τέμπη»

Επιζώσες και επιζώντες στο ντοκιμαντέρ του Dnews
«Είμαι η Εύα Τσάπαρη και ήμουν στο τρίτο βαγόνι για τα Τέμπη»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Αποκριές στη Μυτιλήνη το 1913

Λίγους μήνες μετά την απελευθέρωση του νησιού -Γράφει η ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ*
Αποκριές στη Μυτιλήνη το 1913
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

53 χρόνια από την κατάληψη της Νομικής

Φεβρουάριος 1973-2026
53 χρόνια από την κατάληψη της Νομικής
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Έξι μάρτυρες από τη Λέσβο στο «θυσιαστήριο της λευτεριάς»

Με αφορμή τη για πρώτη φορά δημοσιοποίηση φωτογραφιών από τις εκτελέσεις των 200 στην Καισαριανή, ας θυμηθούμε τα ονόματά τους. Γιάννης Ανούσας, Ιγνάτης Αντωνέλλης, Τηλέμαχος Βασάλος, Ηλίας Κακαλιός, Αναστάσης Πατέστος και Στέφανος Φουντής
Έξι μάρτυρες από τη Λέσβο στο «θυσιαστήριο της λευτεριάς»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Αγιος Βαλεντίνος της Μυτιλήνης και η άγνωστη διαδρομή των λειψάνων του

Από τη Ρώμη του 268 μ.Χ. έως τον Καθολικό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου – Ο Len Meachim μιλά στο «Ν» για την ιστορία και τις φετινές εκδηλώσεις
Ο Αγιος Βαλεντίνος της Μυτιλήνης και η άγνωστη διαδρομή των λειψάνων του
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Στους 20 πιο επιδραστικούς επιστήμονες Υγείας του 2025 ο Αναστάσιος Μίλκας

Η λίστα Mononews Health 20 αναδεικνύει τον «ιπτάμενο καρδιολόγο» της Λέσβου
Στους 20 πιο επιδραστικούς επιστήμονες Υγείας του 2025 ο Αναστάσιος Μίλκας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η ξεχασμένη εξέγερση των πεινασμένων της Μυτιλήνης

90 χρόνια συμπληρώνονται φέτος από μια όχι και τόσο ιδιαίτερα γνωστή εξέγερση που έγινε τον Φεβρουάριο του 1936 από τον λαό της Μυτιλήνης
Η ξεχασμένη εξέγερση των πεινασμένων της Μυτιλήνης