× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Σατυρικές επιστολές Αγιασωτών από το μέτωπο του πολέμου στην Ήπειρο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τρίβολος»

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 28/10/2022

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Είναι θαυμαστή η έφεση των Αγιασωτών στη σάτιρα. Ο στίχος ήταν τρόπος επικοινωνίας, βάλσαμο στις χαρές και στις λύπες, στις μπουνάτσες και στις φουρτούνες της κερατοζωής. Αχώριστος σύντροφος των παλικαριών ακόμα κι όταν νιώθανε καυτή την ανάσα του θανάτου στο κατόπι τους. Όπως τότε που πολεμούσαν στα αλβανικά βουνά και γράφανε το έπος του ΟΧΙ ενάντια στους επίδοξους καταχτητές, ενάντια στον ιταλικό φασισμό του Μουσολίνι. Στις ανάπαυλες του πολέμου βρίσκανε το κουράγιο να αλληλογραφούν με τα αγαπημένα τους πρόσωπα, κάνοντας στίχο τις εμπειρίες τους και τα συναισθήματά τους. Ακολουθούν κάποια αντιπροσωπευτικά αποσπάσματα αυτής της αλληλογραφίας που διέσωσε ο ανεπανάληπτος «Τρίβολος»:

Μη χουλιάγ’ς (του Στρατή Π. Αναστασέλη)

Μο χαρά είμι πάλι, γκ’μπάρι, πα στου μ’λάρ’ π’ μ’ δώκαν του κ’τσό

«Πίσου, δε φουβούμι, χάρι, εμ δαγκάνου γω, εμ κλουτσώ!»

Πήρι του μυαλό μ’ αγέρα τσ’ ε ξέρου πλια χουρατά

παίζουμι γι’ Έλλην’ τ’ φλουγέρα τσι γι’ ουχτρός παθαίν’ χατά.

Μι του Μάνιχερ σ’μαρίζου τσ’ ούλου ρίχτου ντουμπλιδιές 1

σα τα στάχια γω τ’ς θιρίζου τ’ς Ιταλοί τ’ς παλιαθρουπιές.

Άκ’σι παλαβάδα π’ τ’ν είχαν, μες σ’ν Ιλλάδα να μπλουχτούν!

Αμ πουλύ που του πιτύχαν! Στου γιαλό θα πιταχτούν!

(Τρίβολος. Α.Φ. 383/15-11-1940, σελ.1)

Γλωσσάρι:

1.ντουμπλιδιές: δυο απανωτοί πυροβολισμοί (γαλλ. duble = διπλός)

Ήρτι γι’ ώρα σ’ (Βασίλη Βαγιάνα)

Θα πα να πουλιμήσουμι ούλ’ μας, ιμκροί, μιγάλ’.

Εν είνι για να πάθουμι έφτα π’ πάθαν γοι Γάλλ’.

Τι κάτι γη Πατρίδα μας τσι δε μας προυσκαλεί!

Ε ντου ξέρ’ πους στου νύπνου μας βλέπουμι Ιταλοί!

Ούλ’ μας χακί θα βάλουμι, ιθιλουντές θα πάμι

τουν Ιταλών τα σβάραχνα σα τ’ς κάτις θα τα φάμι.

Καθιόν (μεις) δε δειλιάζουμι, ας είνι φτοι πουλλοί.

Ένας Έλληνας στρατιώτ’ς θέλ’ είκουσ’ Ιταλοί.

Πουλέμ’σι τσι θα πουλιμήσ’ Στρατός μας μι μανία

μες σ’ ένα μήνα κόντιψι να πάρ’ ούλ’ τ’ν Αλβανία.

Γιούργια φουνάζιν γοι φαντάρ’ τσι σα λ’σσαροί νταλντίζιν 1

τσι γ’ Ιταλοί π’ του φόβου ντουν μπρουστά ντουν γουνατίζιν.

Γοι Έλλην’ πουλιμούν μι τ’ λόγχ’ τσι όχ’ μι τα κανόνια.

Έχ’ τσ’ Ιταλοί πουλιμιστές, αλλά …στα μακαρόνια!

(Τρίβολος. Α.Φ. 388/3-1-1941, σελ.1)

Γλωσσάρι:

1.νταλντίζιν: επιτίθενται [ρ. νταλντίζου: ταλαντεύομαι (για υγρά), πονοκεφαλιάζω, χάνω την πνευματική μου ισορροπία (τούρκ. daldirmak ή dalmak = βυθίζομαι)]

Στη φωτογραφία εικονίζονται οι αδελφοί Αντώνης και Στρατής Πολυδώρου Αναστασέλη (Αλβανία 1940). Περιμετρικά αναγράφεται ανορθόγραφα (επίτηδες) το παρακάτω στιχούργημα:

Μέσα στη φωτιά και λόγχη

όχινες κι οι δυο είπαν το ΟΧΙ.

Τρώγοντες ρέγκες και σταφίδα

διά την πίστιν και διά πατρίδα.

Ηρωικαί μορφαί και σκληροί πολεμιστέ

εις την ζωήν και τον θάνατον αγκαλιαστέ.

Αδελφωμένοι οι αδελφοί κάναμε το έπος το Αλβανικόν

των Ιταλών αλλάξαμε εμείς και ημών ο σιτιάρχης το πολιτικόν.

Επιμέλεια: Φίλοι ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

100 χρόνια ξεριζωμού με τη σφραγίδα... διεθνούς σύμβασης

30 Ιανουαρίου υπογράφτηκε στη Λοζάνη, η σύμβαση περί ανταλλαγής των Ελληνικών και Τουρκικών πληθυσμών στις δυο χώρες, «εκεί που θάφτηκαν μια για πάντα οι πατρίδες μας».
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Σκληροί, στυμμένοι σα λεμονόκουπες…

Η μοίρα που επιφυλάχτηκε στους Τούρκους πρωταγωνιστές της πριν 27 χρόνια τραγωδίας των Ιμίων
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια οικογένεια Εβραίων της Μυτιλήνης

Με αφορμή την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

30 κεράκια για τους «καφελόγιους»

Με έδρα το Μουσικό Καφενείο... μεγαλούργησαν τα μέλη του σωματείου των «Μασελάδων» με έναν ελληνικό για αρχή και στη συνέχεια με ούζο
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Του Αγίου Αθανασίου, στη γιορτή του Μητροπολιτικού Ναού της Μυτιλήνης

Η άγνωστη ιστορία του μνημειακού και ιστορικού Ναού στο κέντρο της Μυτιληνιάς αγοράς
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Τα «σόγια» του Γλύξμπουργκ που ήθελαν να παραδοθούν οι Μικρασιάτες στον Κεμάλ

Με αφορμή το θάνατο του Κωνσταντίνου Γλύξμπουργκ, η ιστορία του μπάρμπα του Ανδρέα, του «καψωκαλύβα» που μισούσε τους Μικρασιάτες-Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Φώτα στη Μυτιλήνη του 1926

Το πολύτιμο υλικό που διέσωσε η εταιρεία «Αρχιπέλαγος»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Αγιασμός των υδάτων στο Αϊβαλί...

Το 2007, αγιάστηκαν τα νερά της Πολιτείας από μια παρέα Μυτιληνιών, στην πρώτη και μόνη τελετή που πραγματοποιήθηκε 85 χρόνια μετά την καταστροφή
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Παραμονή Πρωτοχρονιάς με «αμίλητο νερό»

Στην οδό Μαιάνδρου της Μυτιλήνης, στο παρεκκλήσι όπου μπλέκουν η Παναγιά η Φανερωμένη με την Παναγιά την Προβιάδαινα, τα πρωτοχρονιάτικα έθιμα, τα Αιβαλιώτικα πανηγύρια, η επανάσταση του 1821 και η Καταστροφή της Μικρασίας
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η δολοφονία 6 μαχητών του Δημοκρατικού Στρατού παραμονή Πρωτοχρονιάς του 1948

Το παράρτημα Λέσβου της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης εύχεται στα μέλη του για το νέο έτος και θυμάται τους αγώνιστές που ανατινάχθηκαν στο Ντάμι της Τσερκέζας στα Μ'λέλια της Λέσβου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Χριστούγεννα στη Σμύρνη, κάποτε...

Έθιμα που είχαν σχέση με την προετοιμασία των ανθρώπων για τον ερχομό του νέου χρόνου με ζητούμενα την καλή υγεία, την πλούσια καρποφορία και σοδειά
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια χριστουγεννιάτικη ιστορία με την ΝΕΛ

Τότε που η εταιρεία μάζευε ρούχα και παιχνίδια για τους απόρους
ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ