× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Σατυρικές επιστολές Αγιασωτών από το μέτωπο του πολέμου στην Ήπειρο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τρίβολος»

Δημοσίευση 28/10/2020

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Είναι θαυμαστή η έφεση των Αγιασωτών στη σάτιρα. Ο στίχος ήταν τρόπος επικοινωνίας, βάλσαμο στις χαρές και στις λύπες, στις μπουνάτσες και στις φουρτούνες της κερατοζωής. Αχώριστος σύντροφος των παλικαριών ακόμα κι όταν νιώθανε καυτή την ανάσα του θανάτου στο κατόπι τους. Όπως τότε που πολεμούσαν στα αλβανικά βουνά και γράφανε το έπος του ΟΧΙ ενάντια στους επίδοξους καταχτητές, ενάντια στον ιταλικό φασισμό του Μουσολίνι. Στις ανάπαυλες του πολέμου βρίσκανε το κουράγιο να αλληλογραφούν με τα αγαπημένα τους πρόσωπα, κάνοντας στίχο τις εμπειρίες τους και τα συναισθήματά τους. Ακολουθούν κάποια αντιπροσωπευτικά αποσπάσματα αυτής της αλληλογραφίας που διέσωσε ο ανεπανάληπτος «Τρίβολος»:

Μη χουλιάγ’ς (του Στρατή Π. Αναστασέλη)

Μο χαρά είμι πάλι, γκ’μπάρι, πα στου μ’λάρ’ π’ μ’ δώκαν του κ’τσό

«Πίσου, δε φουβούμι, χάρι, εμ δαγκάνου γω, εμ κλουτσώ!»

Πήρι του μυαλό μ’ αγέρα τσ’ ε ξέρου πλια χουρατά

παίζουμι γι’ Έλλην’ τ’ φλουγέρα τσι γι’ ουχτρός παθαίν’ χατά.

Μι του Μάνιχερ σ’μαρίζου τσ’ ούλου ρίχτου ντουμπλιδιές 1

σα τα στάχια γω τ’ς θιρίζου τ’ς Ιταλοί τ’ς παλιαθρουπιές.

Άκ’σι παλαβάδα π’ τ’ν είχαν, μες σ’ν Ιλλάδα να μπλουχτούν!

Αμ πουλύ που του πιτύχαν! Στου γιαλό θα πιταχτούν!

(Τρίβολος. Α.Φ. 383/15-11-1940, σελ.1)

Γλωσσάρι:

1.ντουμπλιδιές: δυο απανωτοί πυροβολισμοί (γαλλ. duble = διπλός)

Ήρτι γι’ ώρα σ’ (Βασίλη Βαγιάνα)

Θα πα να πουλιμήσουμι ούλ’ μας, ιμκροί, μιγάλ’.

Εν είνι για να πάθουμι έφτα π’ πάθαν γοι Γάλλ’.

Τι κάτι γη Πατρίδα μας τσι δε μας προυσκαλεί!

Ε ντου ξέρ’ πους στου νύπνου μας βλέπουμι Ιταλοί!

Ούλ’ μας χακί θα βάλουμι, ιθιλουντές θα πάμι

τουν Ιταλών τα σβάραχνα σα τ’ς κάτις θα τα φάμι.

Καθιόν (μεις) δε δειλιάζουμι, ας είνι φτοι πουλλοί.

Ένας Έλληνας στρατιώτ’ς θέλ’ είκουσ’ Ιταλοί.

Πουλέμ’σι τσι θα πουλιμήσ’ Στρατός μας μι μανία

μες σ’ ένα μήνα κόντιψι να πάρ’ ούλ’ τ’ν Αλβανία.

Γιούργια φουνάζιν γοι φαντάρ’ τσι σα λ’σσαροί νταλντίζιν 1

τσι γ’ Ιταλοί π’ του φόβου ντουν μπρουστά ντουν γουνατίζιν.

Γοι Έλλην’ πουλιμούν μι τ’ λόγχ’ τσι όχ’ μι τα κανόνια.

Έχ’ τσ’ Ιταλοί πουλιμιστές, αλλά …στα μακαρόνια!

(Τρίβολος. Α.Φ. 388/3-1-1941, σελ.1)

Γλωσσάρι:

1.νταλντίζιν: επιτίθενται [ρ. νταλντίζου: ταλαντεύομαι (για υγρά), πονοκεφαλιάζω, χάνω την πνευματική μου ισορροπία (τούρκ. daldirmak ή dalmak = βυθίζομαι)]

Στη φωτογραφία εικονίζονται οι αδελφοί Αντώνης και Στρατής Πολυδώρου Αναστασέλη (Αλβανία 1940). Περιμετρικά αναγράφεται ανορθόγραφα (επίτηδες) το παρακάτω στιχούργημα:

Μέσα στη φωτιά και λόγχη

όχινες κι οι δυο είπαν το ΟΧΙ.

Τρώγοντες ρέγκες και σταφίδα

διά την πίστιν και διά πατρίδα.

Ηρωικαί μορφαί και σκληροί πολεμιστέ

εις την ζωήν και τον θάνατον αγκαλιαστέ.

Αδελφωμένοι οι αδελφοί κάναμε το έπος το Αλβανικόν

των Ιταλών αλλάξαμε εμείς και ημών ο σιτιάρχης το πολιτικόν.

Επιμέλεια: Φίλοι ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ένας χρόνος από την Καράβα, τα ΜΑΤ, τις μάχες και τα οδοφράγματα

Το «Ν» θυμάται τις στιγμές που μετέδωσε ζωντανά στο πανελλήνιο, μαζί με τον πρόεδρο του Μανταμάδου, Χ. Τζελαϊδή
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η ιστορία της Μυτιληνιάς ΕΠΟνίτισσας Έλλης Σβώρου, που εκτελέστηκε λίγο πριν από το τέλος του Εμφυλίου

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΝΤΖΑΡΗΣ με αφορμή τα 79 χρόνια από την ίδρυση της ΕΠΟΝ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πολεμούσαν τον φασισμό και τραγουδούσαν για τη ζωή

Όταν πριν από δυο χρόνια, ο αξέχαστος Μυτιληνιός Φρίξος Πρωτογερέλλης και η γυναίκα του η Φιφή μίλησαν για την ΕΠΟΝ που ιδρύθηκε σαν σήμερα πριν 78 χρόνια
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Τα καλύτερα μας χρόνια...

Γράφει ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΟΜΝΗΝΑΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η κατάληψη της Νομικής το 1973 και οι «εν Λέσβω» ανησυχούντες

ΑΦΙΕΡΩΜΑ από τους Φίλους της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής δημιουργίας
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Χρήστος Σαμαράς: Κτηνοτρόφος και… «καγιάκερ»!

Έχασε τον «σεβντά» του όταν πέθανε το αγαπημένο του άλογο και πήρε βάρκα, καγιάκ και μια φωτογραφική
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Αναζητούνται συγγενείς Λέσβιων πεσόντων του Αλβανικού Έπους

Ο Μ. Πολυμιάδης μιλά στο «Ν» για τα 10 χρόνια έρευνάς του και καλεί και εμάς να βοηθήσουμε στην ταυτοποίηση
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η περιπέτεια του Αγίου Βαλεντίνου στη Λέσβο

Το άρθρο στην «Ελευθεροτυπία» της 14ης Φεβρουαρίου 2009 που αποκάλυψε τη ύπαρξη των λειψάνων του Αγίου Βαλεντίνου και οδήγησε στην επιστροφή τους
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η παραμυθένια ζωή του Σταύρου

Από δεμένος μέσα σε σακί στη Λέσβο σε γιγαντοαφίσα στο Λονδίνο
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Τ’ Αιβαλιώτη Αγιου Χαράλαμπου

Στην εκκλησιά του νοσοκομείου της μικρασιατικής πολιτείας που σαν σήμερα γιόρταζε
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι πρόσφυγες να φοράν κίτρινα περιβραχιόνια «ίνα τους αποφεύγουσιν οι Έλληνες»

Το δράμα του Μικρασιατικού Ελληνισμού. Από το μαχαίρι του Τούρκου στο ρατσισμό, στην καραντίνα της Μακρονήσου, στις παράγκες με τα πισσόχαρτα και το θάνατο από τύφο και ευλογιά
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Τι θέλετε εδώ τουρκόσποροι;»

Μαρτυρίες από το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών για τα δεινά των χριστιανών προσφύγων στην Ελλάδα του 1922. Με αφορμή τα γεγονότα στο Ίππειος