× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Η ιστορία της «Εργάνης» και ο εφευρέτης της, Μίτσας Κουρτζής

Πώς δημιουργήθηκε το πρώτο ελαιοραβδιστικό

Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ Δημοσίευση 16/6/2024

Η ιστορία της «Εργάνης» και ο εφευρέτης της, Μίτσας Κουρτζής
' χρόνος ανάγνωσης

Η Εργάνη ήταν το ελαιοραβδιστικό που επινόησε ο Μίτσας Κουρτζής με στόχο να βελτιώσει την ποιότητα του ελαιολάδου που παράγονταν στη Λέσβο. Η σκέψη του ήταν πως με την επιτάχυνση της συγκομιδής της ελιάς, θα προστατεύονταν τα ελαιόδεντρα από τις επιπτώσεις του ραβδίσματος.
Από το Ιστορικό Αρχείο Αιγαίου «Εργάνη» αντλήσαμε ένα ενδιαφέρον κείμενο της Ευριδίκης Σιφναίου που μεταξύ άλλων αναφέρει ότι ο Μίτσας Κουρτζής από νωρίς κατανόησε τις βλαπτικές επιπτώσεις που έχει το ράβδισμα των ελαιόδεντρων για να πέσει ο καρπός.
«Για να ξεπεράσει τις επιπτώσεις αυτές ο Μίτσας Κουρτζής κατασκεύασε το 1924 την Εργάνη», σημειώνει, παραθέτοντας σημειώσεις από το προσωπικό του ημερολόγιο.

Ο Κουρτζής παρουσίασε το 1925 την Εργάνη στη Γαλλία και στο Διεθνές Ελαιοκομικό Συνέδριο της Ρώμης (20 – 11 – 1926), προβάλλοντας τις ταινίες που είχε ο ίδιος τραβήξει στα κτήματά του. Οι Γάλλοι σχολίασαν με θαυμασμό την ευχέρεια και την άνεση με την οποία οι εργάτριες χειρίζονταν την Εργάνη. Ντυμένες με τα κυριακάτικά τους και ευθυτενείς, εκτελούσαν μπροστά στον φακό με επαγγελματική ακρίβεια και επιδέξιες κινήσεις μια εργασία που θα τους άνοιγε το δρόμο προς μια παραδοσιακά ανδρική δραστηριότητα.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Εκτενές άρθρο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 221 της La Revue Oleicole, (25 Ιουλίου 1925), όπου περιγράφεται ο τρόπος κατασκευής και οι χρήσεις της. Η δυνατότητα μηχανικής ελαιοσυλλογής ενδιέφερε τις ελαιοφόρες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου και φαίνεται ότι ως εφεύρεση η Εργάνη είχε ευρύτερο αντίκτυπο, πέρα από τα εθνικά σύνορα. Για την Εργάνη ενδιαφέρθηκαν αντιπροσωπείες και μηχανουργεία στην Ιταλία (εταιρεία ΑRMI, Μιλάνο) και αγροτικές εκμεταλλεύσεις στην Παλαιστίνη. Η κατασκευή της ανατέθηκε στο αυστριακό εργοστάσιο Oesterreichische Werke G.A., στη Βιέννη και η Τράπεζα Αθηνών παρήγγειλε 200 μηχανήματα για να τα επιδείξει και να τα διαθέσει σε όλα τα ελαιοφόρα κέντρα της χώρας.

Η επιτυχία της Εργάνης, ωστόσο, στην Ελλάδα ήταν περιορισμένη. Ήταν μια εφεύρεση που δεν απέφερε οικονομικά οφέλη, εφόσον τα εργατικά μεροκάματα ήταν ακόμη φθηνά και η αγορά ελαιολάδου περνούσε κρίση σε παγκόσμιο επίπεδο με αποτέλεσμα το λάδι να έχει χαμηλή τιμή.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Τα σύγχρονα ελαιοραβδιστικά έχουν ακριβώς τους ίδιους στόχους, μείωση του κόστους παραγωγής, επιτάχυνση της συγκομιδής, με όσο το δυνατό μικρότερες επιπτώσεις στα λιόδεντρα.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Τ` αντροκόριτσο του Αργύρη Εφταλιώτη

Κείμενο του Αργύρη Εφταλιώτη με θέμα τα Φώτα σε επιμέλεια του εκπαιδευτικού συγγραφέα ΒΑΣΙΛΗ ΓΕΩΡΓΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Φώτα στη Μυτιλήνη του 1926

Το πολύτιμο υλικό που διέσωσε η εταιρεία «Αρχιπέλαγος» -Δείτε ο βίντεο με το αρχειακό υλικό
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Νύχτα των κρυστάλλων» στον Πολιχνίτο

H πιο ντροπιαστική σελίδα της ιστορίας της Λέσβου*
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

ΟΠΕΚΕΠΕ: η λέξη του 2025 και το αποτύπωμα μιας χρονιάς

Η «λέξη της χρονιάς» στο ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου έχει καταφέρει να λειτουργεί όχι μόνο ως γλωσσικό παιχνίδι, αλλά και ως άτυπο χρονικό της κοινωνικής και πολιτικής ζωής
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Όταν οι ταχυδρόμοι στη Λέσβο γίνονταν Αη Βασίληδες!

Ιστορίες αγάπης, ελπίδας και μικρών θαυμάτων από τον Μπάμπη Στυλιανίδη και τα παλιά ΕΛΤΑ πριν «μαραζώσουν»
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Λέσβος μέσα στο 2025: όσα μας δοκίμασαν και όσα μας κράτησαν

Ανασκόπηση της χρονιάς μέσα από τις ειδήσεις που άνοιξαν συζητήσεις
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Χριστουγεννιάτικη νοσταλγία: Εικόνες και ιστορίες από τον περασμένο αιώνα

Γράφουν η ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ και η ΦΑΝΗ ΜΑΡΩΝΙΤΟΥ* από τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Χριστουγεννιάτικη Μυτιλήνη του 1930

Των ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ και ΦΑΝΗΣ ΜΑΡΩΝΙΤΟΥ*
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια Χριστουγεννιάτικη ιστορία από άλλη εποχή

Μια ιστορία που επιμελήθηκε ο συγγραφέας Βασίλης Γεώργας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Χριστουγεννιάτικα έθιμα και παραδόσεις της παλιάς Λέσβου

Των ΜΑΡΙΑΣ ΓΡΗΓΟΡΑ ΚΑΙ ΦΑΝΗΣ ΜΑΡΩΝΙΤΟΥ*
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μαρτυρία για τον Παναγιώτη Γώγο, 81 χρόνια από την παραμονή Χριστουγέννων του 1944

Οι «Φίλοι Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας» θυμούνται...
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Ήρταν γοι δουλ’ να σκλαβώσιν τ’ς λεφτιρ’»

81 χρόνια από το θρυλικό GO BACK του λαού της Λέσβου -Παραμονή Χριστουγέννων ήταν και τότε που ο λαός της Μυτιλήνης και των χωριών έγραψε τη δική του εποποιία υπερασπιζόμενος την ελευθερία που είχε κατακτήσει
ΘΡΑΣΟΣ ΑΒΡΑΑΜ