Παρά την προσπάθεια του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης να παρουσιάσει ως «τομή» το νέο πλαίσιο πληρωμών, η ίδια η κυβέρνηση παραδέχεται ότι οι διασταυρωτικοί έλεγχοι άφησαν εκτός προκαταβολής βασικής ενίσχυσης έναν τεράστιο αριθμό παραγωγών. Από τις 608.246 αιτήσεις που υποβλήθηκαν για το 2025, μόλις 471.833 περνούν στους δικαιούχους, γεγονός που σημαίνει ότι πάνω από 136.000 αγρότες δεν θα λάβουν την προκαταβολή των ενισχύσεων. Φυσικά, υπάρχουν πολλοί άλλοι που θα λάβουν πολύ μικρότερα ποσά από αυτά που λάμβαναν τα προηγούμενα χρόνια.

Η πληρωμή, που κατά τα λεγόμενα της κυβέρνησης ξεκινά αύριο 28 Νοεμβρίου και κανείς δεν ξέρει πότε θα τελειώσει, φαίνεται πως παρά την «εξυγίανση» θα είναι πιο προβληματική από όλες τις προηγούμενες. Περίπου στα 200 εκατ. ευρώ ανέρχεται το ποσό που δεν θα διανεμηθεί σε αυτή την πληρωμή. Αξίζει να σημειωθεί πως ένα χρόνο νωρίτερα, το 2024, η αντίστοιχη πληρωμή είχε γίνει τέλη Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου και το συνολικό ποσό που είχε καταβληθεί ανερχόταν στα 499,5 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή πολύ μεγαλύτερο από τα 363 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκε ότι θα πληρωθούν φέτος. Η δε πληρωμή του 2024 είχε χαρακτηριστεί από τις χειρότερες των τελευταίων ετών.

Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης και ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής μίλησαν για μεταρρύθμιση του συστήματος επιδοτήσεων. Η κυβέρνηση μιλά για «ευρωπαϊκό, διαφανές και λειτουργικό» μοντέλο, όμως το υψηλό ποσοστό αποκλεισμών εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το αν οι έλεγχοι αφήνουν εκτός χιλιάδες πραγματικούς παραγωγούς που βασίζονται στις ενισχύσεις για να επιβιώσουν.

Σύμφωνα με τον κ. Τσιάρα, η προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης που ξεκινά να καταβάλλεται αύριο ανέρχεται στα 363 εκατ. ευρώ και αφορά μόνο όσους «πέρασαν» τους ελέγχους. Το Υπουργείο υποστηρίζει ότι τα ποσά που «περισσεύουν» από τις περικοπές θα μοιραστούν στους «έντιμους» αγρότες, αφήνοντας να εννοηθεί ότι όσοι κόπηκαν αντιμετωπίζονται συλλήβδην ως μη αξιόπιστοι.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε αμφισβητήσει την αξιοπιστία του προηγούμενου μοντέλου, θέτοντας την κυβέρνηση μπροστά στην ανάγκη συνολικής αναμόρφωσης του συστήματος. Ωστόσο, η μεγάλη έκταση των αποκλεισμών προκαλεί έντονη ανησυχία για το τι σημαίνει στην πράξη η «εξυγίανση» των πληρωμών και αν χιλιάδες καλλιεργητές και κτηνοτρόφοι θα μείνουν χωρίς στήριξη σε μια εξαιρετικά δύσκολη οικονομική και παραγωγική περίοδο.

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης κάνει λόγο για συνολικό ύψος ενισχύσεων 3,7 δισ. ευρώ για το 2025 από άμεσες πληρωμές, προγράμματα και εθνικούς – ευρωπαϊκούς πόρους.