× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Στο ίδιο έργο θεατές, εδώ και 100 χρόνια. Ο Τσικνιάς πλημμυρίζει ξανά και ξανά

Αρχειακό υλικό από εφημερίδες της περιόδου 1931 έως 1963 δημοσιοποιεί η Κεντρική Βιβλιοθήκη της Μυτιλήνης. Τα δημοσιεύματα αναφέρονται σε πλημμμύρες στην περιοχή της Καλλονής με τις εικόνες να μοιάζουν τραγικά με τις σημερινές

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 11/11/2025

Στο ίδιο έργο θεατές, εδώ και 100 χρόνια. Ο Τσικνιάς πλημμυρίζει ξανά και ξανά
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Με αφορμή τη σημερινή πλημμύρα στην Καλλονή και στη Σκάλα Καλλονής, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης φέρνει στο φως ένα συγκλονιστικό κομμάτι της τοπικής ιστορίας, μέσα από το αρχείο παλαιών εφημερίδων που καταγράφουν τις μεγάλες καταστροφές του παρελθόντος. Με τίτλο «Η Καλλονή και οι Πλημμύρες – Ιστορία που Επαναλαμβάνεται», η Βιβλιοθήκη υπενθυμίζει ότι τα ακραία φαινόμενα που σήμερα δοκιμάζουν τον κάμπο της Καλλονής έχουν βαθιές ρίζες στον χρόνο, επαναλαμβάνοντας σχεδόν τα ίδια δραματικά σκηνικά που καταγράφηκαν πριν από έναν αιώνα.

Σύμφωνα με τα αρχειακά στοιχεία των εφημερίδων «Ταχυδρόμος», «Προοδευτική Λέσβος» και «Λεσβιακός Κήρυξ», η Καλλονή και τα γύρω χωριά είχαν πληγεί σφοδρά από μεγάλες πλημμύρες το 1931, το 1953 και το 1963, με τεράστιες ζημιές σε καλλιέργειες, υποδομές και κατοικίες. Οι περιγραφές των δημοσιογράφων της εποχής, συγκλονιστικά όμοιες με τις σημερινές εικόνες, μιλούν για σπίτια που καταστράφηκαν, για χωριά που αποκλείστηκαν και για ανθρώπους που κινδύνευσαν μέσα στα ίδια νερά του ποταμού Τσικνιά.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Τον Ιανουάριο και τον Μάρτιο του 1931, η Καλλονή βρέθηκε στο έλεος των χειμάρρων και του Τσικνιά, ο οποίος υπερχείλισε και κατέκλυσε τα πάντα στο πέρασμά του. Όπως έγραφε τότε ο «Ταχυδρόμος», «οι φτωχοί πρόσφυγες εκινδύνευσαν να πνιγούν μέσα στα σπίτια τους απ᾿ τα οποία τους έβγαζαν με δεμένα σχοινιά». Τα ορμητικά νερά παρέσυραν τρόφιμα, προμήθειες και υπάρχοντα, ενώ τα σπίτια γέμιζαν λάσπη και καταστροφή. Στην Καλλονή καταστράφηκαν επτά κατοικίες, ενώ μεγάλες ζημιές υπέστησαν τα χωριά Αρίσβη (Τζουμαϊλή), Κεράμι, Αργιανά, Παπιανά, Σκάλα Καλλονής και Σουμούρια, όπου έμεναν πολλοί πρόσφυγες.

Μέσα σε αυτό το χάος, η ανθρώπινη αλληλεγγύη δεν έλειψε. Ο Μητροπολίτης Καλλονής Διονύσιος φρόντισε για τη διανομή τροφίμων και ιατρική περίθαλψη, ενώ οι τοπικές αρχές –ο Πρόεδρος της Κοινότητας Δ. Αγγελίδης, ο Αντιπρόεδρος Ιγν. Θεοδωρακέλλης, ο Αστυνόμος Σουμέλας και ο Υπενωμοτάρχης Ζαχ. Νίτσος– βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή. Ο τελευταίος, όπως αναφέρει η εφημερίδα, «κολυμβών εντός του ποταμού προς διάσωσιν κινδυνευούσης οικογενείας κινδύνευσε να πνιγεί».

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η παλιά γέφυρα του Τσικνιά, κατασκευασμένη από την εποχή της Τουρκοκρατίας, υπέστη σοβαρές ζημιές, επιδεινώνοντας την ήδη χαοτική κατάσταση. Οι κάτοικοι κατήγγειλαν λάθη στην ανακατασκευή της, καθώς αντί για 12 καμάρες φτιάχτηκαν μόνον 9, χαμηλότερες και στενότερες, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η διέλευση των υδάτων. Οι ζημιές υπολογίζονταν τότε σε 5 εκατομμύρια δραχμές, ποσό τεράστιο για την εποχή.

Το 1953 η ιστορία επαναλήφθηκε. Οι υπερχειλίσεις του Τσικνιά προκάλεσαν νέες εκτεταμένες ζημιές στις καλλιέργειες, ιδίως στις πατάτες, με τις απώλειες να ξεπερνούν τα δύο δισεκατομμύρια δραχμές. Οι κοινότητες ζήτησαν επιτακτικά τη διευθέτηση της κοίτης των χειμάρρων, γνωρίζοντας ότι χωρίς αντιπλημμυρικά έργα το φαινόμενο θα συνέχιζε να πλήττει τον τόπο.

Δέκα χρόνια αργότερα, το 1963, η γέφυρα του Τσικνιά κοντά στην Αρίσβη υπέστη καθίζηση και δύο από τα ανοίγματά της κατέρρευσαν τελείως, διακόπτοντας τη συγκοινωνία με το βόρειο τμήμα του νησιού και προκαλώντας σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητα των κατοίκων.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η σημερινή ανάρτηση της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης είναι μια ουσιαστική  έκκληση για προβληματισμό. Οι περιγραφές του «Ταχυδρόμου» από το 1931 –«φρίκη και απόγνωσις… πανικός εις τους κατοίκους»– μοιάζουν τραγικά επίκαιρες. Οι ίδιες περιοχές που τότε πνίγονταν από τον Τσικνιά βρίσκονται και πάλι σήμερα κάτω από νερό, δείχνοντας ότι το παρελθόν συνεχίζει να επαναλαμβάνεται όταν τα διδάγματά του ξεχνιούνται.

Η Βιβλιοθήκη, μέσα από τη σειρά «Η Βιβλιοθήκη θυμάται», αξιοποιεί το ψηφιακό της αρχείο εφημερίδων για να αναδείξει σημαντικά γεγονότα του λεσβιακού παρελθόντος, φωτίζοντας την ιστορική συνέχεια του τόπου. Οι αναφορές του «Ταχυδρόμου», της «Προοδευτικής Λέσβου» και του «Λεσβιακού Κήρυκα» (που διατίθενται ψηφιακά στο dspace.cplm.gr) αποτελούν πολύτιμη πηγή γνώσης και υπενθύμιση ότι η συλλογική μνήμη δεν πρέπει να παραμένει κλεισμένη στα αρχεία.

Σχεδόν έναν αιώνα μετά, η φράση που έκλεινε το ρεπορτάζ του 1931 ηχεί πιο επίκαιρη από ποτέ:
«Η θέσις όχι μόνον των κατοίκων της Καλλονής αλλά και όλων των χωριών… εξακολουθεί να είναι τραγικώς απελπιστική».

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η χούντα, ο φόβος και οι χιλιάδες που αντιστάθηκαν

Ο πρόεδρος του ΣΦΕΑ Βαγγέλης Γκιουγκής μιλά στον Θράσο Αβραάμ για τις 237 αντιστασιακές οργανώσεις, τους χιλιάδες εξόριστους και φυλακισμένους, την αμφισβήτηση των νεκρών του Πολυτεχνείου και τις μαρτυρίες
Η χούντα, ο φόβος και οι χιλιάδες που αντιστάθηκαν
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»

Ο Βασίλης Τεντόμας μετάφέρει για πρώτη φορά την μαρτυρία του στο «Ν» με βαθιά συγκίνηση για όσα έζησε τη νύχτα της εισβολής στο Πολυτεχνείο και τα όσα προηγήθηκαν -Η γνωριμία του με τη Μαρία Ζερβού που έγινε σύντροφος της ζωής του
«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη

Στις 17 Νοεμβρίου 1982, η προτομή του Μιχάλη Μυρογιάννη αποκαλύφθηκε στο Πάρκο Αγίας Ειρήνης, με την οικογένειά του παρούσα και τον Δήμαρχο Απόστολο Αποστόλου δακρυσμένο!
Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!

«Διαμπερές τραύμα στο κεφάλι, βληθείς δια πυροβόλου όπλου, έξοδος εγκεφαλικής ουσίας» -Η ιστορία της εν ψυχρώ δολοφονίας του 20χρονου από τη Μυτιλήνη και η μαρτυρία που αποκάλυψε το έγκλημα της χούντας
Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας

Δολοφονίες και ύποπτοι θάνατοι συντοπιτών μας στο βιβλίο του Δημήτρη Βεριώνη – Αφιέρωμα των Φίλων Ιστορικής Μνήμης & Πολιτιστικής Δημιουργίας για την επέτειο του Πολυτεχνείου
Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά

Η 8η Νοεμβρίου 1912 μέσα από τη ματιά του Ασημάκη Πανσέληνου – Τα καράβια στο φως της αυγής, οι πλημμυρισμένοι δρόμοι και η ανθρωπιά μέσα στην ανατροπή του παλιού κόσμου
Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της

Πώς τα τραγούδια της χαράς και της ελπίδας αποτύπωσαν τον ενθουσιασμό της απελευθέρωσης μέσα από γερμανικές μελωδίες, προσωμιακά και τα περίφημα Επίστρατα
Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης

Ο Ιστορικός Στρατής Αναγνώστου εξιστορεί τα γεγονότα της 8ης Νοεμβρίου 1912
Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Σατυρικές επιστολές Αγιασωτών από το μέτωπο του πολέμου στην Ήπειρο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τρίβολος» -Επιμέλεια: Φίλοι ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι 296 σημαίες της Λέσβου

Τα ονόματα όλων των νεκρών Λέσβιων στα μέτωπα της Αλβανίας και της Μακεδονίας από τις 28 Οκτωβρίου 1940 μέχρι τις 22 Απριλίου 1941
Οι 296 σημαίες της Λέσβου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!

82 χρόνια από την απελευθέρωση της Λέσβου από τις Ναζιστικές δυνάμεις κατοχής
10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!