Πλήθος εκδηλώσεων πραγματοποιήθηκαν και τούτες τις γιορτές σε όλη την Ελλάδα. Και στο πιο μικρό χωριό ο πρόεδρος «άναψε» το δέντρο, οι δήμαρχοι πήγαν στο σπίτι του Άη Βασίλη, και άλλα. Οι περισσότερες εκδηλώσεις ήταν ομοιόμορφες σ’ όλη τη χώρα. Ναι, να γίνουν ψυχαγωγικές εκδηλώσεις, αλλά να μην μείνουμε σ’ αυτές. Απουσιάζει η δημιουργία που έχει μέσα του ο πολιτισμός. Μπορεί ο κάθε τόπος, όσο μικρός και να είναι, να δημιουργήσει, δίνοντας το δικό του στίγμα.

Μια τέτοια περίπτωση χριστουγεννιάτικης πολιτιστικής εκδήλωσης – δημιουργίας – έχουμε στο χωριό Μανταμάδος της Λέσβου το μακρινό 1919, πριν εκατό χρόνια. Τις μέρες των γιορτών δόθηκε θεατρική παράσταση με το έργο «Δήμιος». Ο Μανταμάδος είναι ένα προοδευτικό χωριό ανέκαθεν. Αυτό φαίνεται και στο δημοσίευμα, (εφημερίδα Ελεύθερος Λόγος 3 Ιανουαρίου 1920), «Μία επίσκεψις» του λογοτέχνη Κώστα Μάκιστου  - Παπαχαραλάμπους. Εικάζεται ότι είναι ο συγγραφέας του έργου, καθότι έγραψε πολλά θεατρικά, τα οποία παίχτηκαν από τοπικούς ερασιτεχνικούς θιάσους. Μετά την παράσταση ακολούθησε μεταμεσονύχτιο γλέντι στο χώρο του Παρθεναγωγείου, προφανώς μέχρι πρωίας. Μαθαίνουμε ότι οι γυναίκες υπερτερούσαν, ο χώρος του σχολείου χρησιμοποιήθηκε ως κοινόχρηστος δημόσιος χώρος. Κι ο ερασιτεχνικός θίασος προτίμησε το έργο ενός συγγραφέα με καταγωγή από διπλανό χωριό.

Καλή δημιουργική χρονιά

Αριστείδης Καλάργαλης       

Μία επίσκεψις

Του Κώστα Μάκιστου

Στο Μανδαμάδο λοιπόν, Κύριοι μου, όπου θρυλείται ότι ο Σαβαώθ  λαβών πηλόν έπλασε τον πρώτον άνθρωπον επί της γης, γίνονται εκπληκτικά πράγματα, τόσο εκπληκτικά για ένα χωριό, ώστε να παίζονται από Μανδαμαδιώτες ερασιτέχνες έργα ντόπιας προελεύσεως και τέχνης.

Την περασμένη Κυριακή ένα νότιος άνεμος μας έφερε στη γειτονική μας κωμόπολη, όπου μαζί με τα κουμάρια και τα λαγήνια οι κάτοικοι ξέρουν να κάνουν κι επιβλητικές χειρονομίες πολιτισμού και σημαντικά βήματα πρωτευουσιάνικης προόδου. Η πρώτη μας επίσκεψη ήταν στον πολιούχο Ταξιάρχη του χωριού, που μας υποδέχτηκε με τ’ αγριωπά και γουρλωμένα μάτια του και τη κλασσική του μύτη με μεγάλη συγκαταβατικότητα, αφού καταδέχτηκε να κρατήσει με το θεϊκό μαγνήτη του μελαψού προσώπου του το νόμισμά μας, τρόπος συνηθισμένος με τον οποίον δοκιμάζουν οι ευλαβείς προσκυνηταί τας προς αυτούς διαθέσεις του Αγίου.

 Το βράδυ στην αίθουσα του Παρθεναγωγείου έχουν στριμωχθεί σαρδεληδόν οι Μανδαμαδιώτες και των δύο φύλλων, για να παρακολουθήσουν την παράσταση του «Δημίου», έργου ντόπιου συγγραφέως. Ο γυναικόκοσμος υπερτερεί στον αριθμό. Οι τραγικές αυτοκτονίες και οι ραγδαίοι θάνατοι επί της σκηνής, προκαλούν τα δάκρυα των θεατών και τα μαντιλάκια ακαταπαύστως τίθενται εις ενέργειαν. Οι πιότεροι ερασιτέχνες έπαιξαν καλά το μέρος των και με κάποια φυσικότητα. Μόλις στη μία μετά μεσονύκτιον κατορθώνει να πάρει τέλος η παράσταση.

   Οι θεαταί αποσύρονται κατενθουσιασμένοι συγχαίροντες ερασιτέχνας και συγγραφέα. Στο τέλος μένει μια διαλεχτή παρέα από ανοιχτόκαρδους γλεντζέδες νέους και διαλεχτές δ/δες που με τους ήχους ενός μαγευτικού βαλς στροβιλίζουν ξέγνοιαστα κι εύθυμα στη σάλα του Παρθεναγωγείου.

- Μονάχα δω στο Μανδαμάδο λοιπόν, μου λέγει στ’ αυτί ο φίλος, η γυναίκα έχει πετάξει μαζί με το Μυτιληναΐικο τσιμπιρέλι και το τσόκαρο πραγματικά και το χωριάτικο φόβο και τη συστολή, που υφίστανται σχεδόν σ’ όλα τ’ άλλα τα χωριά μας.

-  Έχουμε σουφραζέτες πρώτης γραμμής δω πέρα, μας λέγει ένας ντόπιος. Κι αν καμιά φορά ξαπλωθεί στην Ελλάδα ο σουφραζετισμός στο Δ. Συμβούλιό του θα ’χουμε τη πλειοψηφία μεις οι Μανδαμαδιώτες και ποιος ξέρει αν δεν θα βγει από δω η πρώτη βουλευτίνα του νησιού μας!