× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Τα παράξενα των αγρίκ(ι)κων

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΚΑΡΩΝΗΣ

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 9/8/2023

Τα παράξενα των αγρίκ(ι)κων
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗


Η ενασχόληση με τις αγρίτικες λέξεις, μου έδωσε την ευκαιρία να παρατηρήσω τα παρακάτω:

1. Την κατάληξη «–της» μερικών αρσενικών ουσιαστικών, την αλλάζουμε σε «-κ(ι)ς»:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

π.χ. Παναγιώτης – Παναγιώκ(ι)ς
αλήτης – αλήκ(ι)ς
Αγρίτης – Αγρίκ(ι)ς
κλέφτης – κλεφκ(ι)ς


2. Σε πολλά ουδέτερα ουσιαστικά, αλλάζουμε την κατάληξη «-κι» σε «-τσ(ι)»:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

π.χ. χαντάκι – χαντάτς(ι)
φαρμάκι – φαρμάτσ(ι)
μανίκι – μανίτσ(ι)
σοκάκι – σοκάτσ(ι)


3. Τον Παρατατικό ορισμένων ρημάτων, τον αλλάζουμε ως εξής:

π.χ. θαρρούσα – θαρρμ
βροντούσα – βροντμ
καθόμουνα – καθμ
φορούσα – φορμ


4. Από τον Αόριστο ορισμένων ρημάτων, αφαιρούμε την παραλήγουσα «-τη»:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

π.χ. γράφτηκα – γράφκα
δανείστηκα – δανείσκα


5. Μετατρέπουμε το πρώτο φωνήεν από «υ» σε «ε», σε ορισμένες λέξεις:

π.χ. τυρί – τερί
δυνατός – δενατός
γυρίζω – γερίζω
μυρωδιά - μερωδιά

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


6. Πολλές λέξεις τις μικραίνουμε πολύ:

π.χ. κριθάρι – κθαρ
κουνάβι – κναδ
κουβάρι – κβαρ

με χαρακτηριστικότερη το σουσάμι σε σαμ.


*Και μια σπάνια περίπτωση, που μεγαλώνουμε μια λέξη:

ξεχνώ – ξεχάνω


7. Σε κάποιες λέξεις, που ξεκινούν με ταυ και ακολουθεί (ι), το «τ-» μετατρέπεται σε «κ-»:

π.χ. τηγάνι – κ(ι)γαν(ι)
τινάζω – κ(ι)νάζω
τοίχος – κοίχος


8. Μετατρέπουμε το πρώτο γράμμα από «κ-» σε «τσ(ι)-» σε ορισμένες λέξεις:

π.χ. καιρός – τσ(ι)αιρός
κοιλιά – τσ(ι)λια
κυδώνι – τσ(ι)δων(ι)


9. Την κατάληξη «-τη» ή «-τι» ορισμένων λέξεων, μετατρέπουμε σε «-κ(ι)»:

π.χ. μύτη – μυκ(ι)
μάτι – μακ(ι)
πλάτη – πλακ(ι)


Σημείωση: Το (ι) παχαίνει το προηγούμενο σύμφωνο



Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αρμοδιότητες…

Γράφειο ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΠΙΩΤΑΣ πρώην Διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λέσβου και Σάμου
Αρμοδιότητες…
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αυτοδιοίκηση ή ετεροδιοίκηση;

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΜΑΡΙΝΑΤΟΣ, Δικηγόρος
Αυτοδιοίκηση ή ετεροδιοίκηση;
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Παρέμβαση στο εμβληματικό κτήριο της θαλάσσιας εισόδου της Μυτιλήνης

Γράφει ο ΠΑΡΑΣΧΟΣ ΚΑΡΑΒΑΤΑΚΗΣ, Αρχιτέκτων ΕΜΠ, Μέλος ΕΛΙΝΤ
Παρέμβαση στο εμβληματικό κτήριο της θαλάσσιας εισόδου της Μυτιλήνης
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

ΕΝΑΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ξεχασιάρης και ανιστόρητος

Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΣΗΦΟΥΝΑΚΗΣ*
ΕΝΑΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ξεχασιάρης και ανιστόρητος
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Εθελοντισμός και Συνδικαλισμός

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΛΥΜΠΟΣ
Εθελοντισμός και Συνδικαλισμός
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αρχαία, νεανικοί έρωτες και ψυχολογία ...

Γράφει ο Β.Α.ΓΕΩΡΓΑΣ, Εκπαιδευτικός-Συγγραφέας
Αρχαία, νεανικοί έρωτες και ψυχολογία ...
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Δεν έχει «μα», ο βιασμός δεν έχει πολιτικό χρώμα

Γράφει ο κοινωνιολόγος ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΜΠΑΣ
Δεν έχει «μα», ο βιασμός δεν έχει πολιτικό χρώμα
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Τα στερνά τιμούν τα πρώτα…

Γράφει ο ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΠΙΩΤΑΣ, πρώην Δντης Β/θμιας Εκπ/σης Λέσβου &Σάμου
Τα στερνά τιμούν τα πρώτα…
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Έλεος με τους… χομπίστες δημοσιογράφους

Γράφει η ΜΑΡΙΝΑ ΠΟΛΛΑΤΟΥ
Έλεος με τους… χομπίστες δημοσιογράφους
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Δυο αεροπορικά ατυχήματα‑ Μια τραγική σύμπτωση!

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΠΙΩΤΑΣ*
Δυο αεροπορικά ατυχήματα‑ Μια τραγική σύμπτωση!
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ανάσα για τους φαντάρους το Φεστιβάλ της ΚΝΕ‑ Οδηγητή

Γράφει ο Γιώργος Κατσίκας-Μουρούτσος, στρατιώτης ΠΖ 221 ΜΠ ΤΕ, Μυτιλήνη
Ανάσα για τους φαντάρους το Φεστιβάλ της ΚΝΕ‑ Οδηγητή
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Μια βραδιά στο Μουσείο!

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΠΙΩΤΑΣ*
Μια βραδιά στο Μουσείο!