× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Τα παράξενα των αγρίκ(ι)κων

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΚΑΡΩΝΗΣ

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 9/8/2023

Τα παράξενα των αγρίκ(ι)κων
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗


Η ενασχόληση με τις αγρίτικες λέξεις, μου έδωσε την ευκαιρία να παρατηρήσω τα παρακάτω:

1. Την κατάληξη «–της» μερικών αρσενικών ουσιαστικών, την αλλάζουμε σε «-κ(ι)ς»:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

π.χ. Παναγιώτης – Παναγιώκ(ι)ς
αλήτης – αλήκ(ι)ς
Αγρίτης – Αγρίκ(ι)ς
κλέφτης – κλεφκ(ι)ς


2. Σε πολλά ουδέτερα ουσιαστικά, αλλάζουμε την κατάληξη «-κι» σε «-τσ(ι)»:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

π.χ. χαντάκι – χαντάτς(ι)
φαρμάκι – φαρμάτσ(ι)
μανίκι – μανίτσ(ι)
σοκάκι – σοκάτσ(ι)


3. Τον Παρατατικό ορισμένων ρημάτων, τον αλλάζουμε ως εξής:

π.χ. θαρρούσα – θαρρμ
βροντούσα – βροντμ
καθόμουνα – καθμ
φορούσα – φορμ


4. Από τον Αόριστο ορισμένων ρημάτων, αφαιρούμε την παραλήγουσα «-τη»:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

π.χ. γράφτηκα – γράφκα
δανείστηκα – δανείσκα


5. Μετατρέπουμε το πρώτο φωνήεν από «υ» σε «ε», σε ορισμένες λέξεις:

π.χ. τυρί – τερί
δυνατός – δενατός
γυρίζω – γερίζω
μυρωδιά - μερωδιά

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


6. Πολλές λέξεις τις μικραίνουμε πολύ:

π.χ. κριθάρι – κθαρ
κουνάβι – κναδ
κουβάρι – κβαρ

με χαρακτηριστικότερη το σουσάμι σε σαμ.


*Και μια σπάνια περίπτωση, που μεγαλώνουμε μια λέξη:

ξεχνώ – ξεχάνω


7. Σε κάποιες λέξεις, που ξεκινούν με ταυ και ακολουθεί (ι), το «τ-» μετατρέπεται σε «κ-»:

π.χ. τηγάνι – κ(ι)γαν(ι)
τινάζω – κ(ι)νάζω
τοίχος – κοίχος


8. Μετατρέπουμε το πρώτο γράμμα από «κ-» σε «τσ(ι)-» σε ορισμένες λέξεις:

π.χ. καιρός – τσ(ι)αιρός
κοιλιά – τσ(ι)λια
κυδώνι – τσ(ι)δων(ι)


9. Την κατάληξη «-τη» ή «-τι» ορισμένων λέξεων, μετατρέπουμε σε «-κ(ι)»:

π.χ. μύτη – μυκ(ι)
μάτι – μακ(ι)
πλάτη – πλακ(ι)


Σημείωση: Το (ι) παχαίνει το προηγούμενο σύμφωνο



Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Του «Αστράτ’γου» του Μανταμαδιώτη

8 Νοεμβρίου, η γλυκιά γιορτή των Αιολέων-Του ΒΑΣΙΛΗ ΠΛΑΤΑΝΟΥ*
Του «Αστράτ’γου» του Μανταμαδιώτη
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Γιατί η επαναφορά των Κοινωνικών Επιστημών στην Εκπαίδευση αποτελεί αναγκαιότητα και όχι πολυτέλεια

Γράφουν τα Μέλη της ομάδας ειδικού ενδιαφέροντος για την εκπαίδευση του ΣΚΑΕ Μαρία Μενεγάκη, Φιλάνθη Μιχάλακα, Αλεξάνδρα Σιώτου
Γιατί η επαναφορά των Κοινωνικών Επιστημών στην Εκπαίδευση αποτελεί αναγκαιότητα και όχι πολυτέλεια
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ο παλιός καστρόπυργος Νιάνια

Γράφει ο ΠΑΡΑΣΧΟΣ ΚΑΡΑΒΑΤΑΚΗΣ, Αρχιτέκτων ΕΜΠ
Ο παλιός καστρόπυργος Νιάνια
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Μνημοσύνη Γιώργη Ζέρβα (1937‑28.10.2026)

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Μνημοσύνη Γιώργη Ζέρβα (1937‑28.10.2026)
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Προσφυγική Λέσβος: Το νησί της άρνησης

Πρέπει να σταματήσουμε να αρνούμαστε αυτά που πραγματικά συμβαίνουν στη Λέσβο σε σχέση με το μεταναστευτικό -Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΞΥΠΟΛΥΤΑΣ*
Προσφυγική Λέσβος: Το νησί της άρνησης
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η Κοκκινιά της Renée Hirschon: ανθρωπιά μέσα στη στέρηση

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΨΑΛΤΟΥ*
Η Κοκκινιά της Renée Hirschon: ανθρωπιά μέσα στη στέρηση
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Πάει κι ο κυρ Γιώργος»

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΠΙΩΤΑΣ
«Πάει κι ο κυρ Γιώργος»
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Το ΟΧΙ και ο Μεταξάς, από τον μύθο στην ιστορική αλήθεια

Με αφορμή τη συμπλήρωση 85 χρόνων από την 28η Οκτωβρίου 1940
Το ΟΧΙ και ο Μεταξάς, από τον μύθο στην ιστορική αλήθεια