× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Τα παράξενα των αγρίκ(ι)κων

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΚΑΡΩΝΗΣ

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 9/8/2023

Τα παράξενα των αγρίκ(ι)κων
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗


Η ενασχόληση με τις αγρίτικες λέξεις, μου έδωσε την ευκαιρία να παρατηρήσω τα παρακάτω:

1. Την κατάληξη «–της» μερικών αρσενικών ουσιαστικών, την αλλάζουμε σε «-κ(ι)ς»:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

π.χ. Παναγιώτης – Παναγιώκ(ι)ς
αλήτης – αλήκ(ι)ς
Αγρίτης – Αγρίκ(ι)ς
κλέφτης – κλεφκ(ι)ς


2. Σε πολλά ουδέτερα ουσιαστικά, αλλάζουμε την κατάληξη «-κι» σε «-τσ(ι)»:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

π.χ. χαντάκι – χαντάτς(ι)
φαρμάκι – φαρμάτσ(ι)
μανίκι – μανίτσ(ι)
σοκάκι – σοκάτσ(ι)


3. Τον Παρατατικό ορισμένων ρημάτων, τον αλλάζουμε ως εξής:

π.χ. θαρρούσα – θαρρμ
βροντούσα – βροντμ
καθόμουνα – καθμ
φορούσα – φορμ


4. Από τον Αόριστο ορισμένων ρημάτων, αφαιρούμε την παραλήγουσα «-τη»:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

π.χ. γράφτηκα – γράφκα
δανείστηκα – δανείσκα


5. Μετατρέπουμε το πρώτο φωνήεν από «υ» σε «ε», σε ορισμένες λέξεις:

π.χ. τυρί – τερί
δυνατός – δενατός
γυρίζω – γερίζω
μυρωδιά - μερωδιά

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


6. Πολλές λέξεις τις μικραίνουμε πολύ:

π.χ. κριθάρι – κθαρ
κουνάβι – κναδ
κουβάρι – κβαρ

με χαρακτηριστικότερη το σουσάμι σε σαμ.


*Και μια σπάνια περίπτωση, που μεγαλώνουμε μια λέξη:

ξεχνώ – ξεχάνω


7. Σε κάποιες λέξεις, που ξεκινούν με ταυ και ακολουθεί (ι), το «τ-» μετατρέπεται σε «κ-»:

π.χ. τηγάνι – κ(ι)γαν(ι)
τινάζω – κ(ι)νάζω
τοίχος – κοίχος


8. Μετατρέπουμε το πρώτο γράμμα από «κ-» σε «τσ(ι)-» σε ορισμένες λέξεις:

π.χ. καιρός – τσ(ι)αιρός
κοιλιά – τσ(ι)λια
κυδώνι – τσ(ι)δων(ι)


9. Την κατάληξη «-τη» ή «-τι» ορισμένων λέξεων, μετατρέπουμε σε «-κ(ι)»:

π.χ. μύτη – μυκ(ι)
μάτι – μακ(ι)
πλάτη – πλακ(ι)


Σημείωση: Το (ι) παχαίνει το προηγούμενο σύμφωνο



Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ

Ο Παναγιώτης Λενέτης, από το Σύλλογο Δικαστικών Υπαλλήλων στους ΠΕΚ‑τες

Στις 8 το βράδυ ζωντανά από το στούντιο του «Ν» με τον Γιάννη Ζαφειρίου και τον Δημήτρη Ευσταθίου
Ο Παναγιώτης Λενέτης, από το Σύλλογο Δικαστικών Υπαλλήλων στους ΠΕΚ‑τες
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Δύσκολοι καιροί για… ανήλικους

Γράφει η ΜΑΡΙΝΑ ΠΟΛΛΑΤΟΥ
Δύσκολοι καιροί για… ανήλικους
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αλλα μελετούν τα βόδια...

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΙΡΑΣΓΕΝΤΗΣ*
Αλλα μελετούν τα βόδια...
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος» με σκουπίδια και ξερόχορτα

Επιστολή διαμαρτυρίας προς Δήμο και Περιφέρεια από τον δημότη της Μυτιλήνης Παναγιώτη Αγγελόπουλο
«Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος» με σκουπίδια και ξερόχορτα
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Σχολείο για το αύριο

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Σχολείο για το αύριο
ΑΧΙΝΟΣ

Πάτησε τον Αχινό, 31/5/2026

Το καυστικό σχόλιο της ημέρας
Πάτησε τον Αχινό, 31/5/2026
ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ

Εκεί που οι καμπάνες νικούν τη λησμονιά!

Από τα Αγρίδια έως την Παναγιά, η Ίμβρος τίμησε τους κεκοιμημένους της το Ψυχοσάββατο και έστειλε μήνυμα συνέχειας του χριστιανικού στοιχείου της περιοχής
Εκεί που οι καμπάνες νικούν τη λησμονιά!
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η φωτιά δεν καίει μόνο πεύκα

Το δάσος της Λέσβου πριν από τους σύγχρονους δασικούς χάρτες -Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΑΦΗΣ*
Η φωτιά δεν καίει μόνο πεύκα
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο και ταφές ζώων: H αποτυχία του κράτους

Γράφει ο ΝΑΣΟΣ ΣΤΑΣΙΝΑΚΗΣ* στο ΒΗΜΑ
Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο και ταφές ζώων: H αποτυχία του κράτους
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αγαπημένα μου παιδιά...

Γράφει η ΚΑΙΤΗ ΣΤΡΑΤΑΚΗ, Περιφερειακή Διευθύντρια Εκπαίδευσης Βορείου Αιγαίου
Αγαπημένα μου παιδιά...
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ο ψηφιακός εθισμός των παιδιών και η απαγόρευση στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης

Γράφει η Δρ ΜΑΝΤΩ ΡΑΧΩΒΙΤΣΑ Αναπληρώτρια καθηγήτρια, Νομική Σχολή, Πανεπιστήμιο του Nottingham
Ο ψηφιακός εθισμός των παιδιών και η απαγόρευση στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης