× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Από τον τράγο του Κουλαξίζη, στον αποδιοπομπαίο τράγο

Ο Μουσταφά Αγάς Κουλαξίζης, ο Μήτρος που τον έσφαξαν, το «Λευιτικό» των Εβραίων και... ο Νότης Μηταράκης

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 30/7/2023

Από τον τράγο του Κουλαξίζη, στον αποδιοπομπαίο τράγο

Ο Μουσταφά αγάς Κουλαξίζης, ο ναζίρης (ανώτατος διοικητής) της οθωμανικής Λέσβου και των απέναντι ακτών στα χρόνια της επανάστασης του 1821 έμεινε στην ιστορία για τρία πράγματα:

- Για το ρόλο του στη διάρκεια της επανάστασης που είχε σαν αποτέλεσμα οι Ρωμιοί κάθε άλλο παρά να πάρουν μέρος σε αυτήν

- Για τα δημόσια έργα του, ανάμεσα τους και το Γενί τζαμί της Μυτιλήνης στη σημερινή οδό Ερμού που έχτισε στα 1828 και στέκει ακόμα όρθιο παρά τα κατά καιρούς διάφορα σε βάρος του, που πράξαμε εμείς οι «νεομυτιληνιοί».

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ



- Και για… τον τράγο του! Το οικόσιτο ζωάκι του μεγάλου αγά που κυκλοφορούσε στο δρόμο και ουδείς τολμούσε να το πειράξει. Ακόμα κι αν έτρωγε από τα πανέρια των μανάβηδων της αγοράς ρωμαίικης και τούρκικιας. Είχε δώσει βέβαια εντολή ο Κουλαξίζης πως όποιος μανάβης πάθαινε ζημιά από τον τράγο του να πήγαινε στο σαράι να πληρωνόταν για δαύτη. Ποιος τολμούσε όμως να πάει στο σαράι και να πει πως ο πολυαγαπημένος του άρχοντα τράγος, του είχε φάει τα ζαρζαβατικά; Κάπως έτσι ο τράγος κυκλοφορούσε ανά τας οδούς και τας ρίμας της πόλεως κάνοντας… ότι γούσταρε. Κάπως έτσι και σήμερα στη Μυτιλήνη «τράγος του Κουλαξίζη» αποκαλείτε όποιος έχει γενικώς το ακαταλόγιστο σε συνδυασμό με το ακαταδίωκτο.

Πώς και τα θυμήθηκα όλα αυτά θα ρωτήσετε…

Βρήκα στο αρχείο μου, μια φωτογραφία ενός συμπαθούς τράγου δεμένου στην πόρτα του Γενί τζαμιού της Μυτιλήνης, τραβηγμένη τον Ιούλιο του.... μακρινού 2017!



Ωραίος μαύρος και γυαλιστερός με τα στριφογυριστά του κέρατα και το πλούσιο γενάκι του. Πλην όμως ετούτος ήταν μετεμψυχωμένος σε Μήτρο! Και δεν ήταν και του Κουλαξίζη αγά. Ήταν το ζωάκι του συμπαθούς συμπολίτη μας που τότε ζούσε σε μια παράγκα έξω από την πόλη έχοντας τότε για χίλιους μύριους λόγους αυτός, το ακαταλόγιστο… Έστεκε εκείνη τη μέρα εκεί με τον τράγο του, περιμένοντας για ένα πιάτο φαί που μοίραζε από παρακείμενο μαγαζί, ο Δήμος Μυτιλήνης.

Μην πάτε μη έχοντες και μη κατέχοντες σήμερα στον ίδιο χώρο για ένα πιάτο φαί. Μας τελείωσε, όχι ο Δήμος Μυτιλήνης η πολιτική του ενός πιάτου φαγητό πάει πέρασε. Πλέον τρώνε απαξάπαντες με χρυσά κουτάλια.


Από τη μέρα της φωτογραφίας πέρασαν δεν πέρασαν έξη μήνες. Δυο τρεις μέρες μετά τα Χριστούγεννα του 2017 πρέπει να ήταν και η Λέσβος... της αλληλεγγύης ξύπνησε με το κεφάλι του Μήτρου να βρίσκεται κρεμασμένο από τα κέρατα του τα στριφογυριστά, με ένα σχοινί από τα κλαδιά του πλάτανου μπροστά στο Δημοτικό θέατρο της Μυτιλήνης. Ο συμπαθής ιδιοκτήτης του, αυτός με το ακαταλόγιστο διαμαρτύρονταν για το ότι τον βρήκε σφαγμένο σε ένα κτήμα στον Καρά Τεπέ. Και κάποιοι, πολλοί, έσπευσαν να πουν πως τον έσφαξαν λέει τα «λαθροπιθήκια», πρόσφυγες και μετανάστες χιλιάδες τότες στον αριθμό που ανεβοκατέβαιναν από τη Μόρια (τη Moria no good ντε...) στη βόρεια Μυτιλήνη μετ' επιστροφής...



Και γέμισε τότες δηλητήριο η ήδη υπερχειλισμένη από δαύτο Μυτιλήνη.

Και είπαν και έγραψαν και έχτισαν καριέρες επαγγελματικές, πολιτικές κάθε λογής, Δήμαρχοι, Αντιδήμαρχοι, βουλευτάδες και κάθε λογής μικροί και μεγάλοι... Κουλαξίζηδες του τίποτα που ακόμα τους έχουμε στα κεφάλια μας. Και που δε φαίνεται εύκολα πως θα τους ξεφορτωθούμε.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ



Προχτές πάλι, της φωτογραφίας βοηθούσης τον θυμήθηκα το μακαρίτη το Μήτρο. Εγώ και το αφεντικό του πρέπει να τον θυμόμαστε πια.

Αφορμή για μένα ο αναγκαστικά παραιτηθείς Υπουργός προστασίας του πολίτη ο οποίος λέει έκανε διακοπές την ώρα που η χώρα καιγόταν. Παραιτήθηκε ο Νότης Μηταράκης διότι διακοπές δικαιούται να κάνει όταν η χώρα καίγεται γενικώς μόνο.... ο Κουλαξίζης! Εσύ ο τράγος του άντε να φας κανένα ζαρζαβατικό.

Με τούτα το λοιπόν και με τα άλλα μου ήρθε στο νου μια ανάγνωση της νιότης μου όταν χωρούσαν πολλά στο κεφάλι μου και τσαλαβουτούσα σε βιβλία....



Θυμήθηκα τη εξιλαστήρια τελετή των Εβραίων έτσι όπως δαύτη περιγράφεται στο «Λευιτικόν».

Σε δαύτο το ιερό Εβραϊκό βιβλίο το λοιπόν αναφέρεται το πώς ο Αρχιραββίνος παίρνει δύο τράγους. Τον έναν μετά από κλήρωση τον θυσιάζει απευθείας στο Θεό, ενώ τον άλλο τον στέλνει στην έρημο όπου ζει ένας άγριος θεός τραγόμορφος, ο Αζαζέλ. Ετούτος το λοιπόν ο δεύτερος τράγος βαφτίστηκε αποδιοπομπαίος τράγος, από το εκκλησιαστικό λατινικό caper emissarius. Είναι αυτός που παίρνει μαζί του στον αργό θάνατο στην έρημο τα κρίματα του λαού.



Και όχι μόνο του λαού.

Στο Λευιτικό των Εβραίων προτείνεται και μια θυσία τράγου με την οποία εξιλεώνεται ένας ηγέτης: «Εάν ένας ηγεμόνας έχει αμαρτήσει κάνοντας άθελά του πράγματα ενάντια σε κάποια από τις εντολές του Θεού και έτσι καθίσταται ένοχος, θα θυσιάσει έναν αρσενικό τράγο χωρίς ψεγάδι. Θα βάλει το χέρι του στο κεφάλι του τράγου, και θα το σφάξει στον τόπο της θυσίας, ενώπιον του Κυρίου. Είναι εξιλεωτική θυσία του ηγεμόνα».




Από το Λευιτικό των Εβραίων στον Κουλαξίζη και τον τράγο του της οθωμανικής Μυτιλήνης, κι από εκεί στο σήμερα του Μήτρου που σφάχτηκε από τα «λαθροπιθήκια» πέρασαν κάπου 3.000 χρόνια.

Το μόνο κοινό στο διάβα της ιστορίας η προσπάθεια να κρυφτεί η αλήθεια και το ότι ο ηγεμόνας, ο Κουλαξίζης, ο σύγχρονος βασιλιάς είναι γυμνός. Κοινό στο διάβα της ιστορίας και ο καημένος ο τράγος. Που πότε τον τρώει ο δαίμονας ο τραγόμορφος ο Αζαζέλ, πότε τον σφάζουν τα «λαθροπιθήκια», πότε το λένε Μήτρο και πότε.... Νότη!

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ

«Ανοιξε την πύλη να τους δείρουμε»

4 χρόνια από την «Καράβα», μια αδημοσίευτη μαρτυρία του τότε διοικητή του Στρατοπέδου της Παγανής όπου βρίσκονταν τα ΜΑΤ, Δ. Χατζηχαραλάμπους, Ταξίαρχο ε.α.- Τι έγινε με τον Μουτζούρη και τον πρωθυπουργό;
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια εκδήλωση με πολλά σύγχρονα διδάγματα

Η ζωή και η δράση του Μητροπολίτη Μηθύμνης Διονύσιου την περίοδο του Μεσοπολέμου και της Κατοχής παρουσιάστηκε στο Δημοτικό Θέατρο Καλλονής
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Φωτογραφίες ντοκουμέντα της παρουσίας του αγγλογαλλικού στόλου και στρατού στη Λέσβο

Στα χρόνια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ

Ο Κωστής Καρπόζηλος λέει «Ιστορίες στο Νησί»

Οι πληθυσμιακές μετακινήσεις του 20ου αιώνα και οι διαδρομές του ελληνικού κομμουνισμού μέσα σ’ αυτές
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η περιπέτεια του Αγίου Βαλεντίνου στη Λέσβο

Το άρθρο στην «Ελευθεροτυπία» της 14ης Ιανουαρίου 2009 που αποκάλυψε τη ύπαρξη των λειψάνων του Αγίου Βαλεντίνου και οδήγησε στην επιστροφή τους
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Φεβρουάριος 1936: Η ξεχασμένη εξέγερση των πεινασμένων της Μυτιλήνης

88 χρόνια συμπληρώνονται φέτος από μια όχι και τόσο ιδιαίτερα γνωστή εξέγερση που έγινε τον Φλεβάρη του 1936 από τον λαό της Μυτιλήνης
ΘΡΑΣΟΣ ΑΒΡΑΑΜ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Το φαινόμενο της Λεσβιακής Ανοιξης

Ο Δημήτρης Μάντζαρης, στην εκπομπή του «Ιστορίες στο Νησί» συζητά με τον Αριστείδη Καλάργαλη
ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ

Ιστορίες «στο Ν» για την οικιστική εξέλιξη της Λέσβου

Ο Δημήτρης Μάντζαρης συζητά με τον ιστορικό Στρατή Αναγνώστου την μετάβαση της κοινωνίας του νησιού στον αστικό εκσυγχρονισμό του 18ου και του 19ου αιώνα
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ιστορίες Στο Νησί: Συζητώντας με τον Χρήστο Χατζηλία

Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του «Οι πετράδες της Λέσβου. Κοινωνικά Δίκτυα, τεχνικές και τοπική ιστορία»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μικρασιάτες πρόσφυγες στο Σκαλοχώρι, Σκαλοχωρίτες μουσουλμάνοι στο Αϊβαλί

Ομιλία διοργανώνει η Συνύπαρξη και Επικοινωνία στο Αιγαίο την Παρασκευή 12 Ιανουαρίου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ένας χρόνος χωρίς τον Γιάννη Καραγεωργίου

Οι Φίλοι Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας παρουσιάζουν ένα μικρό απόσπασμα από τις διηγήσεις του που αφορούν την επιστροφή του στη Λέσβο και το χωριό του το Σκαλοχώρι