× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Τα 40 κύματα και η «μαλλιαρή» πέτρα της Μυτιλήνης

Ένα Μικρασιάτικο έθιμο που τηρούσαν οι Μυτιληνιοί την παραμονή της γιορτής της Ανάληψης, στο εκκλησάκι του Αϊ Γιάννη του Πρόδρομου, στη Σουράδα

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 24/5/2023

Τα 40 κύματα και η «μαλλιαρή» πέτρα της Μυτιλήνης
' χρόνος ανάγνωσης

Παραμονή της Ανάληψης σαν σήμερα Τετάρτη 24 Μαΐου και οι λαϊκοί μαχαλάδες της Μυτιλήνης, μαχαλάδες όπου ζούσαν ντόπιοι και Μικρασιάτες άδειαζαν με τους ανθρώπους τους να τραβάν κατά τη Σουράδα των αρχοντάδων.


Εκεί στο χτισμένο πάνω στη θάλασσα παρεκκλήσι του Αϊ Γιάννη του Πρόδρομου που σε έβγαζε το στενό σοκάκι από τη σημερινή οδό Ελευθερίου Βενιζέλου αναμετάξυ των αρχοντόσπιτων, παρακολουθούσαν τον εσπερινό. Κι ύστερα με ανεβασμένα τα παντελόνια οι άνδρες και τις φούστες οι γυναίκες έμπαιναν στη θάλασσα μέχρι τα γόνατα για «το πρώτο μπάνιο».  Αλλά και για να μαζέψουν νερό θαλασσινό σε ένα μπουκάλι νερό που έφερναν 40 κύματα. Σταυροκοπιόταν σαν μάζευαν θαλασσινό νερό, όσο έφερναν τα 40 κύματα, όσες οι μέρες που έμεινε ο Χριστός μαζί τους στη γη. Ύστερα αγναντεύοντας προς τη θάλασσα αποχαιρετούσαν τον Χριστό που έφευγε με τα λόγια «Άντε Χριστέλ(ι) μ’. Στου καλό να παγαίν’ς». Σταυροκοπιόταν και «έπιαναν τη μαλλιαρή». Μια πέτρα θαλασσινή χορταριασμένη, που έπαιρναν στο σπίτι τους.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σύμβολο ευτυχίας, δύναμης μια και τα κατάφερε να βλαστίσει μέσα στο αλμυρό νερό. Και ταυτόχρονα δύναμης του θαλασσινού στοιχείου που έτσι κι αλλιώς στην «Ιφιγένεια η εν Ταύροις» ο Ευρυπίδης λέει πως, «κλύζει πάντα τα ανθρώπων κακά». Για τούτο το λόγο και σαν η πέτρα και τα θαλασσινά της χορτάρια στέγνωναν, τυλιγμένα όλα σε μια ελαφριά πετσέτα, έμπαιναν στο μπαούλο με τα χειμωνιάτικα «να διώχνουν το σκώρο». Τα κατάφερνε ετούτο η «μαλλιαρή», άγνωστο...

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


Τα δε μπουκάλια με το αλμυρό νερό από τα 40 κύματα, μαζεμένα μια μέρα που η θάλασσα κι ο αγέρας κι η ξηρά ήταν αγιασμένα όλα από την παρουσία του Χριστού, κρατιόταν για να ραντίζουν με δαύτο οι νοικοκυρές το σπίτι ως την Πεντηκοστή, κοντά δυο βδομάδες μετά.


Στο Αϊβαλί, το έθιμο το τηρούσαν στο Φαληράκι, τη Σουράδα της Πολιτείας με τα εκεί αρχοντόσπιτα. Και στο Αδραμμύτι και τα χωριά του Αδραμμυτινού κόλπου, αλλά και νοτιότερα, στα παραθαλάσσια χωριά μέχρι το Αλή Αγά.
Την ώρα που γράφονται οι γραμμές ετούτες, άγνωστο είναι κατά πόσο το έθιμο τηρείται ακόμα. Αν ναι, με το καλό να ‘ναι το πρώτο μπάνιο, έστω και μέχρι τα γόνατα στα αγιασμένα θαλασσινά νερά της Ανάληψης του Χριστού. Όσοι κι όσες το τολμήσουν...


ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Σίμος που σκουπίζει τους δρόμους και αγγίζει τις καρδιές

Μια ήσυχη μορφή της καθημερινότητας που δίνει αξιοπρέπεια και νόημα στην εργασία- Μέσα από το πρόγραμμα 55-67 της ΔΥΠΑ συνεχίζει να δουλεύει με πίστη και αγάπη για τη Μυτιλήνη
Ο Σίμος που σκουπίζει τους δρόμους και αγγίζει τις καρδιές
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια φεμινίστρια στη Θερμή του 1930

Η Winifred Lamb, η αρχαιολογία και οι αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών
Μια φεμινίστρια στη Θερμή του 1930
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι έξι Λέσβιοι της Καισαριανής και η μνήμη της Αντίστασης

Ο συγγραφέας Γιώργος Γαλέτσας μιλά για τις συγκλονιστικές φωτογραφίες των μελλοθανάτων και την ιστορία των συμπατριωτών που εκτελέστηκαν μαζί με τους 200 στην Καισαριανή
Οι έξι Λέσβιοι της Καισαριανής και η μνήμη της Αντίστασης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μνήμες, γενιές και ιστορίες στο 1ο Λεσβιακό μαθητικό φεστιβάλ

«Η ιστορία του σχολείου μου είναι η ιστορία του τόπου μου»
Μνήμες, γενιές και ιστορίες στο 1ο Λεσβιακό μαθητικό φεστιβάλ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι συντακτες που γράφουν ιστορία εδώ και 100 χρόνια

Η αυλαία των επετειακών εκδηλώσεων της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου Ηπείρου και Νήσων ανοίγει στις 27 Μαρτίου στο Ηράκλειο
Οι συντακτες που γράφουν ιστορία εδώ και 100 χρόνια
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Είμαι η Εύα Τσάπαρη και ήμουν στο τρίτο βαγόνι για τα Τέμπη»

Επιζώσες και επιζώντες στο ντοκιμαντέρ του Dnews
«Είμαι η Εύα Τσάπαρη και ήμουν στο τρίτο βαγόνι για τα Τέμπη»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Αποκριές στη Μυτιλήνη το 1913

Λίγους μήνες μετά την απελευθέρωση του νησιού -Γράφει η ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ*
Αποκριές στη Μυτιλήνη το 1913
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

53 χρόνια από την κατάληψη της Νομικής

Φεβρουάριος 1973-2026
53 χρόνια από την κατάληψη της Νομικής
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Έξι μάρτυρες από τη Λέσβο στο «θυσιαστήριο της λευτεριάς»

Με αφορμή τη για πρώτη φορά δημοσιοποίηση φωτογραφιών από τις εκτελέσεις των 200 στην Καισαριανή, ας θυμηθούμε τα ονόματά τους. Γιάννης Ανούσας, Ιγνάτης Αντωνέλλης, Τηλέμαχος Βασάλος, Ηλίας Κακαλιός, Αναστάσης Πατέστος και Στέφανος Φουντής
Έξι μάρτυρες από τη Λέσβο στο «θυσιαστήριο της λευτεριάς»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Αγιος Βαλεντίνος της Μυτιλήνης και η άγνωστη διαδρομή των λειψάνων του

Από τη Ρώμη του 268 μ.Χ. έως τον Καθολικό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου – Ο Len Meachim μιλά στο «Ν» για την ιστορία και τις φετινές εκδηλώσεις
Ο Αγιος Βαλεντίνος της Μυτιλήνης και η άγνωστη διαδρομή των λειψάνων του
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Στους 20 πιο επιδραστικούς επιστήμονες Υγείας του 2025 ο Αναστάσιος Μίλκας

Η λίστα Mononews Health 20 αναδεικνύει τον «ιπτάμενο καρδιολόγο» της Λέσβου
Στους 20 πιο επιδραστικούς επιστήμονες Υγείας του 2025 ο Αναστάσιος Μίλκας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η ξεχασμένη εξέγερση των πεινασμένων της Μυτιλήνης

90 χρόνια συμπληρώνονται φέτος από μια όχι και τόσο ιδιαίτερα γνωστή εξέγερση που έγινε τον Φεβρουάριο του 1936 από τον λαό της Μυτιλήνης
Η ξεχασμένη εξέγερση των πεινασμένων της Μυτιλήνης