× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Τα 40 κύματα και η «μαλλιαρή» πέτρα της Μυτιλήνης

Ένα Μικρασιάτικο έθιμο που τηρούσαν οι Μυτιληνιοί την παραμονή της γιορτής της Ανάληψης, στο εκκλησάκι του Αϊ Γιάννη του Πρόδρομου, στη Σουράδα

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 24/5/2023

Τα 40 κύματα και η «μαλλιαρή» πέτρα της Μυτιλήνης
' χρόνος ανάγνωσης

Παραμονή της Ανάληψης σαν σήμερα Τετάρτη 24 Μαΐου και οι λαϊκοί μαχαλάδες της Μυτιλήνης, μαχαλάδες όπου ζούσαν ντόπιοι και Μικρασιάτες άδειαζαν με τους ανθρώπους τους να τραβάν κατά τη Σουράδα των αρχοντάδων.


Εκεί στο χτισμένο πάνω στη θάλασσα παρεκκλήσι του Αϊ Γιάννη του Πρόδρομου που σε έβγαζε το στενό σοκάκι από τη σημερινή οδό Ελευθερίου Βενιζέλου αναμετάξυ των αρχοντόσπιτων, παρακολουθούσαν τον εσπερινό. Κι ύστερα με ανεβασμένα τα παντελόνια οι άνδρες και τις φούστες οι γυναίκες έμπαιναν στη θάλασσα μέχρι τα γόνατα για «το πρώτο μπάνιο».  Αλλά και για να μαζέψουν νερό θαλασσινό σε ένα μπουκάλι νερό που έφερναν 40 κύματα. Σταυροκοπιόταν σαν μάζευαν θαλασσινό νερό, όσο έφερναν τα 40 κύματα, όσες οι μέρες που έμεινε ο Χριστός μαζί τους στη γη. Ύστερα αγναντεύοντας προς τη θάλασσα αποχαιρετούσαν τον Χριστό που έφευγε με τα λόγια «Άντε Χριστέλ(ι) μ’. Στου καλό να παγαίν’ς». Σταυροκοπιόταν και «έπιαναν τη μαλλιαρή». Μια πέτρα θαλασσινή χορταριασμένη, που έπαιρναν στο σπίτι τους.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σύμβολο ευτυχίας, δύναμης μια και τα κατάφερε να βλαστίσει μέσα στο αλμυρό νερό. Και ταυτόχρονα δύναμης του θαλασσινού στοιχείου που έτσι κι αλλιώς στην «Ιφιγένεια η εν Ταύροις» ο Ευρυπίδης λέει πως, «κλύζει πάντα τα ανθρώπων κακά». Για τούτο το λόγο και σαν η πέτρα και τα θαλασσινά της χορτάρια στέγνωναν, τυλιγμένα όλα σε μια ελαφριά πετσέτα, έμπαιναν στο μπαούλο με τα χειμωνιάτικα «να διώχνουν το σκώρο». Τα κατάφερνε ετούτο η «μαλλιαρή», άγνωστο...

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ


Τα δε μπουκάλια με το αλμυρό νερό από τα 40 κύματα, μαζεμένα μια μέρα που η θάλασσα κι ο αγέρας κι η ξηρά ήταν αγιασμένα όλα από την παρουσία του Χριστού, κρατιόταν για να ραντίζουν με δαύτο οι νοικοκυρές το σπίτι ως την Πεντηκοστή, κοντά δυο βδομάδες μετά.


Στο Αϊβαλί, το έθιμο το τηρούσαν στο Φαληράκι, τη Σουράδα της Πολιτείας με τα εκεί αρχοντόσπιτα. Και στο Αδραμμύτι και τα χωριά του Αδραμμυτινού κόλπου, αλλά και νοτιότερα, στα παραθαλάσσια χωριά μέχρι το Αλή Αγά.
Την ώρα που γράφονται οι γραμμές ετούτες, άγνωστο είναι κατά πόσο το έθιμο τηρείται ακόμα. Αν ναι, με το καλό να ‘ναι το πρώτο μπάνιο, έστω και μέχρι τα γόνατα στα αγιασμένα θαλασσινά νερά της Ανάληψης του Χριστού. Όσοι κι όσες το τολμήσουν...


ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Τ` αντροκόριτσο του Αργύρη Εφταλιώτη

Κείμενο του Αργύρη Εφταλιώτη με θέμα τα Φώτα σε επιμέλεια του εκπαιδευτικού συγγραφέα ΒΑΣΙΛΗ ΓΕΩΡΓΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Φώτα στη Μυτιλήνη του 1926

Το πολύτιμο υλικό που διέσωσε η εταιρεία «Αρχιπέλαγος» -Δείτε ο βίντεο με το αρχειακό υλικό
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Νύχτα των κρυστάλλων» στον Πολιχνίτο

H πιο ντροπιαστική σελίδα της ιστορίας της Λέσβου*
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

ΟΠΕΚΕΠΕ: η λέξη του 2025 και το αποτύπωμα μιας χρονιάς

Η «λέξη της χρονιάς» στο ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου έχει καταφέρει να λειτουργεί όχι μόνο ως γλωσσικό παιχνίδι, αλλά και ως άτυπο χρονικό της κοινωνικής και πολιτικής ζωής
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Όταν οι ταχυδρόμοι στη Λέσβο γίνονταν Αη Βασίληδες!

Ιστορίες αγάπης, ελπίδας και μικρών θαυμάτων από τον Μπάμπη Στυλιανίδη και τα παλιά ΕΛΤΑ πριν «μαραζώσουν»
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Λέσβος μέσα στο 2025: όσα μας δοκίμασαν και όσα μας κράτησαν

Ανασκόπηση της χρονιάς μέσα από τις ειδήσεις που άνοιξαν συζητήσεις
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Χριστουγεννιάτικη νοσταλγία: Εικόνες και ιστορίες από τον περασμένο αιώνα

Γράφουν η ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ και η ΦΑΝΗ ΜΑΡΩΝΙΤΟΥ* από τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Χριστουγεννιάτικη Μυτιλήνη του 1930

Των ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ και ΦΑΝΗΣ ΜΑΡΩΝΙΤΟΥ*
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια Χριστουγεννιάτικη ιστορία από άλλη εποχή

Μια ιστορία που επιμελήθηκε ο συγγραφέας Βασίλης Γεώργας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Χριστουγεννιάτικα έθιμα και παραδόσεις της παλιάς Λέσβου

Των ΜΑΡΙΑΣ ΓΡΗΓΟΡΑ ΚΑΙ ΦΑΝΗΣ ΜΑΡΩΝΙΤΟΥ*
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μαρτυρία για τον Παναγιώτη Γώγο, 81 χρόνια από την παραμονή Χριστουγέννων του 1944

Οι «Φίλοι Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας» θυμούνται...
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Ήρταν γοι δουλ’ να σκλαβώσιν τ’ς λεφτιρ’»

81 χρόνια από το θρυλικό GO BACK του λαού της Λέσβου -Παραμονή Χριστουγέννων ήταν και τότε που ο λαός της Μυτιλήνης και των χωριών έγραψε τη δική του εποποιία υπερασπιζόμενος την ελευθερία που είχε κατακτήσει
ΘΡΑΣΟΣ ΑΒΡΑΑΜ