× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Η αδιάντροπη δημοτική αρχή Μυτιλήνης με το «φερετζέ» του πατριώτη και η βανδαλισμένη προτομή του Παπαγιάννη

Μάχη του Σκρά, 105 χρόνια μετά. Μοναχική επέτειος για 338 νεκρούς, 1.777 τραυματίες και 164 αγνοουμένους. Άκρα του τάφου σιωπή από το σύνολο των τοπικών αρχών της Λέσβου που δηλώνουν και... πατριώτες

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 16/5/2023

Η αδιάντροπη δημοτική αρχή Μυτιλήνης με το «φερετζέ» του πατριώτη και η βανδαλισμένη προτομή του Παπαγιάννη

Η βανδαλισμένη προτομή του Παπαγιάννη, σήμερα Τρίτη 16 Μαΐου 2023. Η δημοτική αρχή Μυτιλήνης που εκλέχτηκε με το φερετζέ του πατριώτη, τέσσερα χρόνια τώρα περί άλλων τυρβάζει. Αδιάντροποι ως συνήθως

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στα σιωπηλά περνά και φέτος, 105 χρόνια μετά, η επέτειος της Μάχης του Σκρά. Η επέτειος του θανάτου του Ταγματάρχη Βασίλειου Παπαγιάννη που από τη προτομή του, καρατομημένος εδώ και χρόνια από ανόητους  νέους της Μυτιλήνης στέκει εκεί, στο πάρκο του Αγίου Ευδοκίμου. Οι φοβεροί και τρομεροί «πατριώτες» τοπικοί παράγοντες με πρώτη την αδιάφορη περί τούτων δημοτική αρχή και διάφοροι νεομυτιληνιοί παραγοντίζοντες, περι άλλων τυρβάζουν. ΑΡΝΟΥΜΕΝΟΙ να επισκευάσουν την προτομή του ήρωα. Ή έστω να την αντικαταστήσουν.

Ο υπογράφων, πέρυσι το Μάιο, απευθύνθηκε σε Μυτιληνιό γλύπτη ζητώντας του μια προσφορά για την ανακατασκευή της προτομής του Παπαγιάννη και την τοποθέτηση της εκεί που βρισκόταν αρχικά η κατρατομημένη σήμερα προτομή. Έλαβε την παρακάτω απάντηση: «Η προτομή του ταγματάρχη Βασίλειου Παπαγιάννη όπου πρόκειται να σχεδιαστεί και υλοποιηθεί από τους γλύπτες (σ.σ. αναφέρεται το όνομα του πρώτου γλύπτη) (καλλιτεχνική επιμέλεια και εκμαγείο) και του (σ.σ. αναφέρεται το όνομα του δεύτερου γλύπτη) (μεταφορά εκμαγείου σε μάρμαρο) κοστολογείται στα 9.000 ευρώ συν το νόμιμο ΦΠΑ 24% σε Πεντελικό λευκό μάρμαρο υψίστης ποιότητας. Η βάση, χάραξη ονόματος και περιγραφής σε μάρμαρο Διονύσου επίσης υψίστης ποιότητας κοστολογείται στα 2000 ευρώ συν το νόμιμο ΦΠΑ 24%  καθώς και η μεταφορά και τοποθέτηση κοστολογείται στα 1000 ευρώ συν το νόμιμο ΦΠΑ 24%.». Κοινώς το τέλος της ντροπής της καρατομημένης προτομής του ήρωα Παπαγιάννη κοστίζει μόλις 14.800 ευρώ συμπεριλαμβανομένου στη τιμή του ΦΠΑ.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Προωθήθηκε τούτο σε πολλές κατευθύνσεις. Μηδέ Μυτιληνιών παραγόντων κατοικοεδρευόντων στο Μέγαρο Μαξίμου, εξαιρουμένων. Η απάντηση που λήφθηκε ΑΠΟ ΟΛΟΥΣ ήταν... «μηδέ ουστ».

Και η Πολιτεία έπλεεν εις την μελανόλευκον, για όλους τους ρεζίληδες ετούτους.

 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Γιατί σας τα λέω θα μου πείτε όλα ετούτα.

Γιατί θυμήθηκα ξανά πως τέτοιες μέρες 105 χρόνια πριν, εκατοντάδες φαμίλιες της Λέσβου (αλλά και της Λήμνου και του Αϊ Στράτη και της Ίμβρου και της Τενέδου που συναποτελούσαν τότε το Νομό Λέσβου) αγωνιούσαν, έκλαιγαν και προσεύχονταν για την τύχη των παιδιών τους. Γιατί οι νησιώτες αυτοί συναποτελούσαν τις δυνάμεις της Μεραρχίας του Αρχιπελάγους. Της δύναμης κρούσης του Ελληνικού Στρατού της Εθνικής Αμύνης, των πιστών στον Ελευθέριο Βενιζέλο στρατιωτικών δυνάμεων δηλαδή, που εκείνο το πρωί της 16ης Μαΐου επιτέθηκαν στον άριστα οχυρωμένο βουλγαρικό στρατό και τους συμμάχους τους.

Γιατί θυμήθηκα πως 338 παιδιά της Λέσβου μεταξύ των οποίων και ο Διοικητής του 1ου Τάγματος του 5ου Συντάγματος της Μεραρχίας Αρχιπελάγους Ταγματάρχης Βασίλειος Παπαγιάννης, έμειναν για πάντα εκεί στα βουνά της Μακεδονίας. 1.777 τραυματίστηκαν βαριά ή ελαφρύτερα. Ενώ 164 κηρύχθηκαν αγνοούμενοι.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Γιατί θυμήθηκα πως ετούτη η μοναδική για ένα τόπο τόσο μικρό σαν τη Λέσβο προσφορά στην πατρίδα 105 χρόνια τώρα παραμένει χωρίς καν μια στοιχειώδη επιβράβευση. Μάλιστα από τότε έγινε…  ανέκδοτο. Γύριζε λέει ο Μυτιληνιός ήρωας της μάχης του Σκρά των πολλών εκατοντάδων νεκρών Μυτιληνιών στο χωριό του. Στο τραίνο που τον κατέβαζε στον Πειραιά μπαίναν από τους σταθμούς οι Αθηναίοι βλέπαν τα παράσημα και τον χαιρετούσαν. Ώσπου κάποια στιγμή μπήκε στο τραίνο κι ο λοχαγός. Ένας λοχαγός από εκεί τα βουνά της Μακεδονίας. Είδε πως δεν είχε ένα κάθισμα να καθίσει, είδε τον παρασημοφορημένο φαντάρο και τον διέταξε: «Φαντάρε σήκω… Πίσω». Δεν άντεξε ο Μυτιληνιός φαντάρος και του είπε του λοχαγού του το αμίμητο. «Μπα κυρ λουχαγέ… Στου Σκρά ουμπρός, στου τραίνου πίσου;»…

 

Τι έγινε…

Η Μάχη του Σκρα (16 και 17 Μαΐου του 1918/ 29 και 30 Μαΐου με το νέο ημερολόγιο) θεωρείται μια από τις σημαντικότερες νικηφόρες μάχες του ελληνικού στρατού στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Αντίπαλος ήταν ο βουλγαρικός στρατός και διεξήχθη στην ομώνυμη σήμερα περιοχή του Νομού Κιλκίς.

Το Σκρα είναι ένα μικρό χωριό στα βορειοδυτικά του νομού Κιλκίς και απέχει τέσσερα χιλιόμετρα από τα σύνορα με την πρώην γιουγκοσλαυική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Πήρε το όνομα του από την κοντινή κορυφή Σκρα ντι Λέγκεν

Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, στη διάρκεια του Α Παγκόσμιο Πόλεμο η προεξοχή του Σκρα είχε οργανωθεί αμυντικά από τους Βουλγάρους οι οποίοι και παρενοχλούσαν τα Συμμαχικά στρατεύματα ιδίως στην περιοχή δυτικά του Αξιού ποταμού. Έτσι αποφασίσθηκε από τον Γάλλο επικεφαλής, αρχιστράτηγο Γκυγιωμά η κατάληψη της περιοχής από μονάδες του ελληνικού Σώματος Στρατού Εθνικής Αμύνης, διοικητής των οποίων ήταν ο αντιστράτηγος Εμμανουήλ Ζυμβρακάκης. Η επίθεση διεξήχθη από πέντε συνολικά συντάγματα πεζικού, το 5ο και το 6ο της Μεραρχίας Αρχιπελάγους (υπό τον υποστράτηγο Ιωάννου), πλαισιούμενα δεξιά από το 7ο και 8ο της Μεραρχίας της Κρήτης (υπό τον υποστράτηγο Σπηλιάδη) και αριστερά από το 1ο σύνταγμα της Μεραρχίας των Σερρών (υπό τον υποστράτηγο Επαμεινώνδα Ζυμβρακάκη), με συνολικό αριθμό 14.546 μαχητές πεζικού, υποστηριζόμενοι από 287 βαρέα και ελαφρά πυροβόλα. Η όλη προσπάθεια υποστηριζόταν από την 16η Γαλλική Αποικιακή Μεραρχία και το 1ο Σύνταγμα Αφρικής.

Οι Βούλγαροι διέθεταν πέντε συντάγματα πεζικού, υποστηριζόμενα από ισχυρό πυροβολικό, βαρύ και ελαφρύ.

Στις 16 Μαΐου / 29 Μαΐου του 1918, και από τις 5 το πρωί άρχισε η προπαρασκευή του ελληνικού πυροβολικού για την καταστροφή των διαφόρων αμυντικών εγκαταστάσεων ενώ τα συντάγματα που ήταν έτοιμα για την επίθεση εξόρμησαν το πρωί της επομένης (17 Μαΐου / 30 Μαΐου) καλυπτόμενα από κινητό φραγμό του πυροβολικού. Η Βουλγαρική αντίδραση ήταν επίσης ισχυρή πλην όμως η ορμή του ελληνικού στρατού ήταν τόση που υπερφαλάγγισε την βουλγαρική αντίσταση και στις 06.30 το Σκρα είχε καταληφθεί. Βέβαια οι Βούλγαροι υπερασπίσθηκαν με πείσμα τις θέσεις τους και το απόγευμα της 17ης Μαΐου επεχείρησαν λυσσώδεις αντεπιθέσεις ιδίως κατά του 5ου Συντάγματος πεζικού της Μεραρχίας της Κρήτης που όλες όμως τελικά αποκρούσθηκαν.

Οι απώλειες υπήρξαν βαρύτατες. Ο συνολικός αριθμός των απωλειών του ελληνικού στρατού ήταν νεκροί: 29 Αξιωματικοί και 412 οπλίτες, και τραυματίες: 69 Αξιωματικοί και 2135 οπλίτες. Το μεγαλύτερο αριθμό απωλειών όπως προαναφέραμε είχε η Μεραρχία Αρχιπελάγους.

 

 Σημασία της μάχης

Η «νίκη του Σκρα», όπως αναφέρεται στην ελληνική στρατιωτική ιστορία, εξέπληξε τόσο τους συμμάχους όσο και τους εχθρούς. Με δεδομένο την πολύ καλή οχύρωση των βουλγαρικών δυνάμεων που υποστηριζόταν με πολυάριθμο πυροβολικό, η θέση τους θεωρούταν απρόσβλητη, ύστερα μάλιστα από την αποτυχία που είχε σημειώσει ένα χρόνο πριν, τον Μάρτιο του 1917, η 122α γαλλική Μεραρχία στη προσπάθειά της να την εξουδετερώσει. Κανείς από τους συμμάχους δεν περίμενε να δει να διασπάται από την ορμή των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων μια τέτοια οχύρωση σε μέτωπο μήκους 12 χιλιομέτρων και βάθους ενός έως και δυο χιλιομέτρων. Η βουλγαρική διοίκηση, παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες επανακατάληψης και τις σφοδρές αντεπιθέσεις που διέταξε, δεν κατάφερε να επανακτήσει τις θέσεις της.

Η νίκη του Σκρα θεωρήθηκε ισχυρότατο πλήγμα για τους Βουλγάρους και Γερμανούς και άλλους συμμάχους τους και μέγα κατόρθωμα του ελληνικού στρατού.

 

Εκεί και… εδώ

Στο Σκρα λειτουργεί από τον Μάιο του 2002, το Μουσείο Α' Παγκοσμίου Πολέμου - Μάχης Σκρα. Εκεί εκτίθενται όπλα, στολές, παράσημα, κράνη, θραύσματα οπλισμού, καθώς και κειμήλια από τον Ελληνικό, Γαλλικό, Βρετανικό, Σερβικό, Αυστριακό, Βουλγαρικό και Γερμανικό στρατό. Τέλος εκτίθεται πλούσιο φωτογραφικό υλικό με στιγμές από τις ώρες της δράσης και της ξεκούρασης στα ορύγματα του Βαλκανικού Μετώπου, καθώς και πίνακες ζωγραφικής και λιθογραφίες της εποχής.

Στην είσοδο του χωριού υπάρχουν το Ηρώο των πεσόντων και η προτομή του ταγματάρχη Βασίλη Παπαγιάννη, του πιο υψηλόβαθμου Έλληνα αξιωματικού που έπεσε στο πεδίο της μάχης. Στο Ηρώο αυτό με πρωτοβουλία της Παλλεσβιακής Ένωσης της Θεσσαλονίκης, που ανελλιπώς χρόνια τώρα συμμετέχει στις εκδηλώσεις στο Σκρα, έχουν τοποθετηθεί μαρμάρινες επιγραφές με τα ονόματα των νεκρών Λεσβίων αλλά και Λημνιών και Αγιοστρατητών και Ιμβρίων και Τενεδίων στρατιωτών και αξιωματικών. Παλιότερα στις εκδηλώσεις εκεί συμμετείχε υπό την κάθε φορά ιδιότητα του και ο Δημήτρης Βουνάτσος. Ο οποίος και είχε ως Νομάρχης Λέσβου καθιερώσει θρησκευτική τελετή στη Μυτιλήνη. Με τη λήξη της θητείας του έπαυσαν και οι σχετικές τελετές μνήμης.

Φέτος, την περασμένη Κυριακή 14 Μαΐου οι εκπρόσωποι της Λέσβου, με φωτεινή εξαίρεση αυτή της Παλλεσβιακής Ένωσης της Θεσσαλονίκης, έλαμψαν απαξάπαντες δια της απουσίας της. Αν και όλοι είχαν κληθεί.

Την ίδια ώρα στη Λέσβο σήμερα, δεν υπάρχει ένα μνημείο που να θυμίζει τη λεσβιακή συμμετοχή στη μεγάλη αυτή μάχη και τους νεκρούς του νησιού. Το όνομα της Μεραρχίας Αρχιπελάγους, του διάδοχου της 22ου Συνάγματος πεζικού, της Μάχης του Σκρα, των ηρώων της Μάχης του Σκρά δεν αποτέλεσαν ποτέ αφορμή ονοματοθεσίας κάποιων δρόμων. Μόνο η οδός Σκρά ως τοπωνύμιο όμως και χωρίς αναφορά στη μάχη υπάρχει στο ιστορικό κέντρο μαζί με άλλα τοπωνύμια περιοχών της Μακεδονίας στη διάρκεια του Α παγκοσμίου πολέμου. Και η οδός Ταγματάρχη Παπαγιάννη υπάρχει στο Κιόσκι, απέναντι από την πλατεία Ελευθερίας. Στο παρκινγκ που κατ’ ευφημισμό αποκαλείται πλατεία αναφέρομαι.

Ενώ κανένας φορέας του νησιού, της επίσημης πολιτείας, της αυτοδιοίκησης όλων των βαθμών, του Στρατού, κανένας από τους ποικιλώνυμους συλλόγους αποστράτων και εφέδρων και εθνοφύλακες και λοιπούς που ανεβοκατεβάζουν ολημερίς σημαίες και παίζουν τους πατριώτες και τους πολεμιστές δεν θυμήθηκαν το ποτάμι αίματος που χύθηκε από τα παιδιά της Λέσβου πριν 105 χρόνια στο Σκρά. Ούτε ένα τυπικό θρησκευτικό μνημόσυνο, ούτε μια από εκείνες τις καταθέσεις στεφάνων. Τίποτα. Απολύτως τίποτα. Ανερυθρίαστα από όλους τους.

Κάποτε υπήρχε και φιλότιμο σε ετούτον τον τόπο.

 

 

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ

Η Αϊβαλιώτισσα Αγία Τριάδα

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

28 χρόνια από το θάνατο του Ανδρέα

Στις 23 Ιουνίου 1996 ο ηγέτης της δημοκρατικής παράταξης και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ άφησε την τελευταία του πνοή μετά από οξύ ισχαιμικό επεισόδιο στο σπίτι του στην Εκάλη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

30 χρόνια «Σαμ» στην πλατεία Ερεσού

Από τις αγαπημένες γευστικές επιλογές, το εστιατόριο του Λιβανέζου που παντρεύτηκε Ερέσια και φημίζεται για το φαλάφελ και το μπαμπά γκανούς
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η ιστορία της «Εργάνης» και ο εφευρέτης της, Μίτσας Κουρτζής

Πώς δημιουργήθηκε το πρώτο ελαιοραβδιστικό
ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι άγνωστοι ήρωες της Μυτιλήνης

Οι Λιμενικοί Ηλίας Καζάκος και Γιώργος Κωτούλας εκτελέστηκαν για την αντιστασιακή τους δράση μια μέρα σαν τη σημερινή
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

O Θεόφιλος «μπαίνει» με τους πίνακές του στο Μουσείο του Λούβρου

Ήταν ο θρίαμβος του φουστανελά που κάποτε τον έλεγαν "σοβατζή"
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η πανούκλα και το θαύμα του Αγίου Θεοδώρου. Πού βρίσκεται ο χώρος της ομαδικής ταφής που ανασκάπτουν οι αρχαιολόγοι;

Όταν οι συνεχιζόμενες ανασκαφές της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου έφεραν στο φως ομαδικές ταφές μουσουλμάνων θυμάτων επιδημίας, στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Λέσβος, το χρυσό νησί της ελιάς

Η «ελαιο-αυτοκρατορία» της οικογένειας Κουρτζή, οι εξαγωγές και η πτώχευση
ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ

Το εργατικό κίνημα στη Λέσβο την περίοδο του μεσοπολέμου

Προσκεκλημένη του Δημήτρη Μάντζαρη στην εκπομπή «Ιστορίες στο ΝΗΣΙ», ήταν η εκπαιδευτικός Πηγή Καραβία
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η ιστορία των Λαδάδικων της Μυτιλήνης

Μια ιστορία για το πράσινο χρυσάφι της Λέσβου
ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

9 Μαΐου 1945: Μια σημαντική επέτειος που επιβάλλεται να θυμόμαστε!

Γιατί «ο δήμιος σκοτώνει πάντα δυο φορές, τη δεύτερη με τη λήθη»!
ΘΡΑΣΟΣ ΑΒΡΑΑΜ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πάσχα 1913 ‑ Το Πάσχα της λεφτεριάς

Γράφει η ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ