Το κουβούκλιο του Επιταφίου, το πρωτοαντίκρισα πριν σχεδόν 40 χρόνια. Κείτονταν στο πάτωμα της άκριας της νότιας πλευράς του ναού του εγκαταλειμμένου τότε ναού του Ταξιάρχη, στο Αϊβαλί. Κάτω από τη θήκη του υφασμάτινου Επιτάφιου. Αυτός δεν υπήρχε. Η θήκη είχε ξεμείνει μοναχά, αδειανή, απόδειξη κι αυτή μιας αέναης απόλυτης παντοτινής θαρρείς σιωπής, μιας θλίψης διάχυτης στην ατμόσφαιρα. Μόνη φωνή, ηχηρά σιωπηρή από το παρελθόν, η αφιέρωση πάνω σε αυτή τη θήκη. «ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΕΥΣΕΒΙΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ Ν. ΛΙΑΠΗ 1907».Φωτογράφισα τη στιγμή, «να σωθεί σκέφτηκα, τουλάχιστον φωτογραφικά...»

Στον Ταξιάρχη επέστρεψα πολλές φορές. Με ένα κοσμοκαλόγερο που - βοηθούντων 10 δολαρίων ως μπαξίσι στην κυρία που έμενε στον περιτειχισμένο εξωνάρθηκα που είχε μετατρέψει σε σπίτι της - έχτισε την «ωραία πύλη» της εκκλησιάς με τσιμεντόπλινθους «να μη μαγαρίζεται».

Ύστερα φόρεσε το πετραχήλι του και έσπασε το «εγκαίνιο» της Αγίας Τράπεζας. Σε μια λειψανοθήκη βρίσκεται ετούτο, στην εκκλησιά της Παναγιούδας, με λείψανα του Αγίου Γεωργίου του Χιοπολίτη είπαν.Ξαναπήγα πολλές φορές.

Όταν επισκεύαζαν τη στέγη του, ζήτησα από έναν εργάτη να μου βγάλει και να μου δώσει μια «ατζγκάνκια καρφάρα» από το κεντρικό δοκάρι της στέγης του ναού. Το κρατώ και δαύτο για το μουσείο της προσφυγιάς του φωτεινού του μέλλοντος.
Όταν - 1999 ήταν – ο ναός ξαναλειτουργήθηκε από τον Οικουμενικό Πατριάρχη. Πρώτη και τελευταία ως σήμερα φορά.

Όταν επισκευάζονταν - «μαύρη κι άραχνη» επισκευή - επιβλέποντος ενός ανίδεου περί τούτων Ιταλού αρχιτέκτονα.

Όταν λειτούργησε σαν μουσείο με είσοδο από.... το παραπόρτι στα νότια του ιερού!
Πάντα σε όλες μου τις επισκέψεις μετά από εκείνη τη πρώτη του 1984, αναζητούσα το κουβούκλιο του Επιταφίου με τα επιχρυσωμένα ξυλόγλυπτα. Είχε χαθεί. Κάποιοι έλεγαν πως τον έκλεψαν, κάποιοι άλλοι πως τον πούλησαν. Άλλοι πως είχε σταλεί για συντήρηση σε κάποιο εργαστήριο.

Απέμεινε μοναχά σε μια φωτογραφία - απόδειξη μοναδική ως τα τότε ότι το μνημείο αυτό του Ρωμαίικου στο Αϊβαλί είχε σωθεί.

Και πέρυσι τέτοιες μέρες, νάτος ξανά ο Επιτάφιος του Αιβαλιώτη Ταξιάρχη. Συντηρημένος μαζί με κάποια άλλα άγνωστα από πού αλλά ίδιας τεχνοτροπίας μικρότερα κουβούκλια, να «εκτίθενται» στο γυναικωνίτη του ναού Μουσείου.
Χτες Μεγάλη Πέμπτη του 2023, ξαναβρέθηκα στο Αϊβαλί. Ο δρόμος μου, πολύ ανηφορικός πια, ανάμεσα σε συντρίμμια της Πολιτείας, καταγράφοντας ότι μένει φρουρός ακόμα, με έφερε στον Αιβαλιώτη Ταξιάρχη και μπροστά στο κουβούκλιο του Επιταφίου του. Μοναχικό, αστόλιστο μέρες που ‘ναι...

Το έβλεπα το κουβούκλιο ετούτο και σκεφτόμουνα... 101 χρόνια μετά, υπάρχουν μέσα στην κοσμοχαλασιά, πράγματα που μπορούν να μας ενώσουν. Ένας μοναχικός ξεχασμένος επιτάφιος στον Αιβαλιώτη Ταξιάρχη, θα μπορούσε να αποτελέσει αίτημα σύσσωμης της κοινωνίας μας προς τις τουρκικές αρχές.

Το ερχόμενο Αύγουστο σε απόδειξη της αξίας της ειρηνικής συνύπαρξης, της κατανόησης, του σεβασμού στον «άλλον», ως «μέσον οικοδόμησης εμπιστοσύνης» να έρθει στη Μυτιλήνη και να μείνει εδώ ως και το Σεπτέμβριο που θα επιστραφεί. Ευλογία της απέναντι ακτής, της καρσινής αλησμόνητης πατρίδας στα παιδιά, στα εγγόνια και στα δισέγγονα των προσφύγων του 1922, στην 100ετηρίδα μνήμης του πόνου που γέννησε η Συνθήκη της Λωζάννης, η επισφράγιση των αποτελεσμάτων του βίαιου ξεριζωμού.

Άντε μέρα που είναι. Ανοιχτοί είναι οι ουρανοί. Ας ακουστεί κι ας εισακουστεί η ευχή.