× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Τα pushbacks κατά των Ελλήνων της Μικρασίας

Πριν 100 χρόνια, στις 27 Αυγούστου (9 Σεπτεμβρίου) 1922, ο Αρχηγός του ελαφρού Στόλου της Ελλάδας διέταζε τη χρήση βίας κατά των πλοίων που θα έφερναν πρόσφυγες από τη Μικρασία στην Ελλάδα

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 28/8/2022

Τα pushbacks κατά των Ελλήνων της Μικρασίας

Διαταγή με την οποία έπρεπε να ασκούν βία ή ακόμα και να βυθίζουν τα σκάφη τα οποία θα μετέφεραν στα Ελληνικά νησιά ή την ηπειρωτική Ελλάδα φυγάδες του πολέμου της Μικρασίας, εξέδωσε στις 27 Αυγούστου (9 Σεπτεμβρίου με το ισχύον σήμερα ημερολόγιο) από το θωρηκτό «Λήμνος» στο λιμάνι της Χίου, ο Αρχηγός του ελαφρού στόλου Υποναύαρχος Γ.Ε. Καλαμίδας. Μόλις την περασμένη μέρα είχαν αποχωρήσει τα τελευταία Ελληνικά στρατεύματα από τη χερσόνησο της Ερυθραίας ακολούθησε δε το ίδιο βράδυ, η είσοδος στη Σμύρνη των Κεμαλικών, η σφαγή και στο τέλος η πυρπόληση της πρωτεύουσας της Μικράς Ασίας.

Σε διαταγή του προς 36 κυβερνήτες εμπορικών πλοίων που είχαν επιταχθεί για τη μεταφορά των στρατευμάτων προς τα νησιά, ο Έλληνας Υποναύαρχος κατ’ εντολή της φιλοβασιλικής κυβέρνησης αναφέρει: «Αξιούμεν την αυστηράν τήρησιν των οριζομένων δρομολογίων. Πάντα τα πολεμικά πλοία διετάχθησαν να μεταχειρισθώσι βίαν και εν ανάγκη να βυθίσωσι παν εμπορικόν πλοίον αρνούμενος να συνορφωθή».

Η διαταγή αυτή ισοδυναμούσε με την παράδοση των πληθυσμών της Μικρασίας στους ατάκτους αλλά και στα Κεμαλικά στρατεύματα. Τα οποία και ανεμπόδιστα κατευθύνονταν στα παράλια μετά την άτακτη υποχώρηση των Ελληνικών στρατευμάτων τα οποία παρέδωσαν σε λίγες μέρες, ό,τι είχε καταληφθεί με σκληρές μάχες και θυσίες από το Μάιο του 1919 ως τότε. Την ίδια κιόλας μέρα, στις 9 Σεπτεμβρίου κατέλαβαν τη Σμύρνη.

Η ενέργεια αυτή του Έλληνα Υποναυάρχου ήταν η ολοκλήρωση του καταστροφικού έργου της φιλοβασιλικής κυβέρνησης των Γούναρη – Πρωτοπαπαδάκη. Που στις 14 Ιουλίου 1922 ψήφισε νόμο με τον οποίον απαγορευόταν «η εν Ελλάδι αποβίβασις προσώπων ομαδόν αφικνουμένων εξ αλλοδαπής, εφ’ όσον ούτοι δεν είναι εφωδιασμένοι δια τακτικών διαβατηρίων νομίμως τεθεωρημένων…».

Ήταν μια διαταγή που εμφορείτο από την άποψη του Ύπατου Αρμοστή της Σμύρνης Στεργιάδη που ενώ το μέτωπο είχε καταρρεύσει και ο Στρατός υποχωρούσε άτακτα, τηλεγραφούσε: «Εγκρίνετε εμποδισθώσι αναχωρίσωσι Έλληνες Μικρασιάται δι’ Ελλάδα, ακόμα και όταν είναι εύποροι δυνάμενοι αναχωρήσωσι με συνήθη ταχυδρομικά ατμόπλοια». Η Κυβέρνηση υιοθέτησε την πρόταση αφού με την υπογραφή του πρωθυπουργού Πρωτοπαπαδάκη απάντησε: «Εις απάντησιν της υπ’ αριθμ 2873 συμφωνούμε μεθ’ υμών…».

Οι ενέργειες της Κυβέρνησης των Γούναρη – Πρωτοπαπαδάκη εμπνέονταν από την άποψη του Στεργιάδη για τους Μικρασιάτες που είχε μηνύσει στο Γεώργιο Παπανδρέου «Καλύτερα να μείνουν εδώ να τους σφάξει ο Κεμάλ, γιατί αν πάνε στην Αθήνα θα ανατρέψουν τα πάντα!». Και φυσικά από την άποψη του πρίγκιπα Αλέξανδρου Γλύξμπουργκ για τους Μικρασιάτες: «Απαίσιοι πραγματικώς είναι οι εδώ Έλληνες, εκτός ελαχίστων.….. Θα ήξιζε πράγματι να παραδώσωμεν την Σμύρνην εις τον Κεμάλ δια να τους πετσοκόψη όλους αυτούς τους αχρείους…» είχε γράψει προς τον Ιωάννη Μεταξά.

100 χρόνια μετά από εκείνες τις μέρες η δημοσιοποίηση αυτής της διαταγής αποτελεί χρέος τιμής στη μνήμη θυμάτων της προδοτικής πολιτικής των δεξιών λαϊκίστικων και φιλοβασιλικών πολιτικών δυνάμεων που οδήγησαν στη Μικρασιατική καταστροφή.

 

* Με πληροφορίες από άρθρα του Βλάση Αγτζίδη και του Δημήτρη Παντέλα

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Τέσσερα «κομμάτια» ενός πρόσφυγα Αγιου

Του Αγίου Γεωργίου του Χιοπολίτη, πολιούχου Αγίου του ρημαγμένου Αϊβαλιού
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η «άγνωστη» συνεισφορά της Λέσβου στην Εθνική Αντίσταση

Οι Φίλοι Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας Δημήτρης Μπουρνούς και Γιώργος Γαλέτσας στο ρ/σ του «Ν» με την ευκαιρία της φετινής 80ης επετείου από την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου στις 25 Νοεμβρίου 1942
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο αγωνιστής του Πολυτεχνείου, Μήτσος Μπουρνούς μίλησε στους μαθητές

Δεν μιλά σχεδόν ποτέ για την εξέγερση του 1973 και την αντιδικτατορική του δράση, αλλά τα εξιστόρησε στο σχολείο της Λουτρόπολης Θερμής
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη

Από τους Φίλους Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι δικοί μας πρωταγωνιστές στην εξέγερση του Πολυτεχνείου

30 μέτρα από την πύλη, φοιτητές τότε, Απόστολος Κομνηνάκας και Γιάννης Παυλής μιλούν στο «Ν» για κείνες τις ημέρες
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι ξεχασμένοι νεκροί του Νοέμβρη

Ιάκωβος Κουμής και Σταματίνα Κανελλοπούλου. Θύματα της βίας των ΜΑΤ της Νέας Δημοκρατίας, στις 16 Νοεμβρίου του 1980
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η ΛΕΣΒΙΑΚΗ ΦΑΛΑΓΓΑ από το βιβλίο της Κωνσταντίνας Βάκκα‑Κυριαζή

Οι Φίλοι Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας, υπενθυμίζουν την Ιστορία της Λεσβιακής Φάλαγγας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Μυτιλήνη το Νοέμβριο του 1912 και ο άγνωστος ήρωας της

Τα γεγονότα της απελευθέρωσης μέσα από μια επιστολή του απελευθερωτή, πρώτου πολιτικού και στρατιωτικού Διοικητή Λέσβου Κωνσταντίνου Μελά στην πεθερά του
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η περιπέτεια του πορτόφυλλου του Γενί τζαμιού της Μυτιλήνης

Από το Γενί τζαμί με τα σκουπίδια στο εργαστήριο συντήρησης της αρχαιολογικής υπηρεσίας, μισός αιώνας δρόμος
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Νο 26570. Ο εφιάλτης του κρατουμένου στα τούρκικα τάγματα εργασίας

Ο Σμυρνιός κρατούμενος «26570», η προσφύγισσα στη Σκαλα Συκαμνιάς δασκάλα σύζυγος του, και η μυθιστορηματική τους συνάντηση με την παρέμβαση του Μυτιληνιού φαρμακοποιού Φ. Κουτζουκίδη
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Τι κάνατε στον πόλεμο «μουρέλια μ’;»

Το 22ο Σύνταγμα των Μυτιληνιών το 1940, στα βουνά της Αλβανίας
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Σατυρικές επιστολές Αγιασωτών από το μέτωπο του πολέμου στην Ήπειρο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τρίβολος»