× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Η φυλακή όσων «δεν συνεμορφώθησαν….» στη Μυτιλήνη

Παρασκευή 21 Απριλίου 1967, δυο μέρες πριν την Κυριακή των Βαΐων, στην Ακαδημία Μυτιλήνης

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 21/4/2022

Η φυλακή όσων «δεν συνεμορφώθησαν….» στη Μυτιλήνη

Πάντα μου άρεσαν οι ιστορίες που μου έλεγαν τα άψυχα ντουβάρια των κτηρίων της Μυτιλήνης. Από μωρό παιδί έστηνα αυτί κι άκουγα ιστορίες.

Τέτοιες ιστορίες άκουσα πολλές από τα ντουβάρια της παιδαγωγικής ακαδημίας Μυτιλήνης και των πρότυπων σχολείων που λειτουργούσαν εκεί. Δεν φοίτησα ποτέ σε αυτά τα «καλά» σχολεία της πόλης μα κυριολεκτικά έζησα εκεί τα απογεύματα όταν η μακαρίτισσα η μάνα μου, καθαρίστρια των αιθουσών διδασκαλίας με έπαιρνε μαζί της για παρέα.

Κάπως έτσι ανακάλυψα τις μεγάλες αίθουσες στο ισόγειο του κτηρίου της εκπαίδευσης των δασκάλων του μέλλοντος. Στο κάτω μέρος του μεγάλου κεντρικού κτηρίου, αριστερά της εισόδου, που έβλεπε στη μεγάλη αυλή. Δε ξέρω γιατί αλλά από την πρώτη στιγμή που είδα τους χώρους αυτούς τους φοβήθηκα. Είπα πως είναι «φυλακές» και τους «εξερευνούσα» πάντα με έναν αδιόρατο φόβο. Φυλακές άκουγα πως λέγανε τους χώρους αυτούς κι οι μεγαλύτεροι που μπαινοβγαίναν…

Στα τέλη της δικτατορίας το συγκρότημα που είχε δεν είχε μισόν αιώνα ζωής, χτίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1920 από το Γεώργιο Παπανδρέου, χαρακτηρίστηκε επικινδύνως ετοιμόρροπο και κατεδαφίστηκε. Χρόνια χτιζόταν το σημερινό σχολικό συγκρότημα που καμιά σχέση δεν έχει βέβαια με το «μπαουχάους» συγκρότημα της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Μυτιλήνης. Τα ντουβάρια μάρτυρας της ναζιστικής θηριωδίας και των χουντικών επιγόνων τους, χάθηκαν για πάντα…

 Τα θυμήθηκα όλα αυτά, ξαναδιαβάζοντας το αφιέρωμα προ ετών στην επέτειο της 21ης Απριλίου από την Ομάδα των Φίλων Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας. Ανάμεσα στα άλλα σημαντικά κι η αναφορά στα ντουβάρια της Ακαδημίας.

«Την Παρασκευή 21 Απριλίου 1967, δυο μέρες πριν την Κυριακή των Βαΐων ξεκίνησε η επέλαση των οργάνων της Χούντας. Τις πρώτες δυο μέρες έγιναν στη Μυτιλήνη και στα χωριά συλλήψεις διακοσίων περίπου στελεχών της ΕΔΑ και της Νεολαίας Λαμπράκη (όπου ήταν ενταγμένοι οι κομμουνιστές, αφού το ΚΚΕ είχε τεθεί εκτός νόμου από την εποχή του Εμφυλίου, και άλλοι αριστεροί σοσιαλιστές).

Τα αστυνομικά και στρατιωτικά τζιπ πηγαινοέρχονταν αποσπώντας από τις οικογένειές τους βίαια και παράνομα ειρηνικούς αγωνιστές και τους στοίβαζαν αρχικά στην τότε Ασφάλεια (Τζέιμς Αριστάρχου 15, στο Κιόσκι). Στη συνέχεια τους μετέφεραν στην Παιδαγωγική Ακαδημία (παλαιό κτίριο), όπου διαμόρφωσαν στρατόπεδο κράτησης, ακριβώς στους ίδιους χώρους με τους Ναζί κατακτητές στα 1941-1944.

Στο Στρατόπεδο Παιδαγωγικής Ακαδημίας Μυτιλήνης έμειναν για 12 μέρες και πολλοί αρρώστησαν λόγω των άθλιων συνθηκών, την έλλειψη ειδών διαμονής, υγιεινής και διατροφής. Ο Βασίλης Παπλωματάς διηγείται: «Το Σάββατο της Ανάστασης ήρθε ο Δεσπότης και μας «ανέστησε». Τότε θυμάμαι ότι είχαμε πέσει πάνω του, με πρώτο το Δάσκαλο Αποστόλου, και τον παρακαλούσαμε να μεσολαβήσει να αφήσουν ελεύθερες 5-6 γυναίκες που ήταν μαζί μας. «Να κοιτάτε τη δουλειά σας» μας απάντησε αυτός.»!! ( Είχαν συλλάβει τις: Καίτη Ευστρατίου (Φουντή), Χαρίκλεια Λύκου, Βαγγελιώ Σαμαρά, Ειρήνη Τσακυράκη, Μαρίτσα Φράγκου).

Μετά τα γεγονότα του Πολυτεχνείου Μυτιληνιές μητέρες επισκέφτηκαν τον Δέσποτα (αρχές 1974) και τον παρακάλεσαν να μεσολαβήσει για να μην βασανίζονται τα παιδιά τους (που είχαν συλληφθεί) στα κολαστήρια της Χούντας. Τις απέπεμψε με σκαιό τρόπο λέγοντας «Να μην τα αφήνατε να μπλέξουν…» Είχε ξεχάσει όσα ανθρώπινα και χριστιανικά είχε διδαχθεί το 1944 ως νεαρός πρωτοσύγκελος από το λαμπρό Ιεράρχη Διονύσιο, Μητροπολίτη Μηθύμνης και Πρόεδρο της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΕΑΜ κατά την απελευθέρωση!!

Τη Λαμπροτετάρτη 3 Μαΐου 1967, αργά το βράδυ, οι πολιτικοί κρατούμενοι μεταφέρονται στοιβαγμένοι με στρατιωτικά ρέο στο αρματαγωγό «ΑΞΙΟΣ» (που είχε αράξει στον προλιμένα μπροστά στο σημερινό Τελωνείο), όπου παστώνονται στα αμπάρια χωρίς τουαλέτες. Μέσω Χίου, όπου φορτώνονται κι άλλοι συλληφθέντες από Χίο και Σάμο, οδηγούνται με το αρματαγωγό «ΝΑΞΟΣ» στη Γυάρο, ενώ η τρικυμία τους εξουθενώνει με ναυτία. Για την «ανάγκη» τους έπρεπε να πάνε στο μισάνοιχτο καταπέλτη!»

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι γάτες της Μυτιλήνης, πρόσφυγες… στην Καβάλα!

Μια άγνωστη ιστορία με πρωταγωνίστριες τις γάτες της Μυτιλήνης με αφορμή τη σημερινή 8η Αυγούστου, Παγκόσμια Ημέρα Γάτας
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια ζωή γεμάτη από αγώνα και θυσίες

Δεμένη με ιστορικά γεγονότα της αντίστασης, του εμφυλίου, της δικτατορίας ο βίος της Βαγγελιώς Αποστόλου-Παναγιώτου που πέθανε πρόσφατα
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Αχιλλέας Θεοφίλου θυμάται τον Λοΐζο, τον Καζαντζίδη, τον Χατζηδάκη…

Ο θρύλος της ελληνικής δισκογραφίας μεγάλωσε στον Συνοικισμό και παραθερίζει 40 χρόνια στα Μιστεγνά- Μίλησε αποκλειστικά στο «Ν» για τις χρυσές δεκαετίες που ήταν διευθυντής στη Minos EMI
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Στην Αγία Παρασκευή της Ερυθραίας

Ένα χωριό που θα γιόρταζε σήμερα, αν… -Γράφει ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΟΥΠΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ένα λιοντάρι εδώ και μισόν αιώνα...

Ο λέων της Μυτιλήνης, ως «λιονταρίνος» μου. Από το οικόπεδο στην οδό Αγίου Θεράποντος στην αυλή του παλιού αρχαιολογικού μουσείου Μυτιλήνης
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Εκθεση για τη συμβολή των γυναικών της «Αγάπης» κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή

Ο Δημήτρης Ταλιάνης μιλά για το περιεχόμενο και τα εγκαίνια της έκθεσης στη Δημοτική Πινακοθήκη Μήθυμνας
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Τι μας λέει ένας θρόνος (που δεν βλέπουμε) στο κλειστό αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης

O θρόνος του Ποτάμωνα και άλλες τιμές για ένα Λέσβιο δημοσιοσχετίστα. Μια άγνωστη φωτογραφία του θρόνου στην αυλή της Μητρόπολης, στα τέλη του 19ου αιώνα
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

26 χρόνια από το θάνατο του Ανδρέα

Στις 23 Ιουνίου του 1996 ο ηγέτης της δημοκρατικής παράταξης και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ άφησε την τελευταία του πνοή μετά από οξύ ισχαιμικό επεισόδιο στο σπίτι του στην Εκάλη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

103 χρόνια μετά, οι Πρόσκοποι τίμησαν τους μικρούς τους ήρωες

Σε κλίμα συγκίνησης με το ιδιαίτερο φορτίο της επετείου της Μικρασιατικής Καταστροφής έγινε σήμερα η εκδήλωση
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Γιορτή για την ειρήνη, η θυσία των προσκόπων στο Αϊδίνι

Μια άγνωστη ιστορία για τα 31 παιδιά που πριν 103 χρόνια εκτελέσθηκαν στο Αϊδίνι γιατί αγαπούσαν την πατρίδα τους και τον άνθρωπο-Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ*
ΟΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ

Στην Αγία Τριάδα, στο Αϊβαλί…

ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ιστορίες Μικρασιατών προσφύγων

Η ιστορία του Σμυρνιού Θάνου Πούλου