Η απελευθέρωση του νησιού, τον Νοέμβρη του 1912, μπορεί να σκόρπισε χαρά σε όλους τους κατοίκους της Λέσβου και να τους γέμισε με εθνική υπερηφάνεια, η εμπλοκή της Ελλάδας, ωστόσο, στους Βαλκανικούς Πολέμους και η πτώση τη συγκεκριμένη περίοδο του εμπορίου, προκάλεσε οικονομική δυσπραγία στο νησί και επηρέασε αρνητικά την καθημερινότητα των κατοίκων. Η μελαγχολική διάθεση και η έλλειψη ενδιαφέροντος για κάθε κοινωνική εκδήλωση αντικατοπτρίζεται στον τοπικό Τύπο, με την Εφ. Λαϊκός Αγών, στο φύλλο της 01-01-1913 να γράφει «Ουδεμίαν ομοιότητα προς την πρωτοχρονιάτικην κίνησην άλλων ετών είχεν η χθεσινή. Η αγορά μας σχεδόν νεκρά, οι πολίται μετ΄ απροθυμίας έκαμον τας επί τη πρώτη του έτους προμηθείας των».

Σταδιακά όμως και με την πάροδο των ημερών, το κλίμα αρχίζει να βελτιώνεται και οι κάτοικοι της Μυτιλήνης τις ημέρες της Αποκριάς βρίσκουν την ευκαιρία να ξεφαντώσουν και να ξεχαστούν από τα όποια προβλήματά τους. Η απαγόρευση με νόμο των αποκριάτικων χορών (μεταμφιεσμένων και μη) σε θέατρα, λέσχες, καφενεία και δημόσια μέρη προκαλεί αντιδράσεις. Χαρακτηριστικό είναι το χρονογράφημα του κ. Ουράνη, δημοσιευμένο στην Εφ. Λαϊκός Αγών με τίτλο Απόκρηες όπου αναπολεί τις απόκριες προηγούμενων ετών «… Ούτε χοροί, ούτε διασκεδάσεις ούτε τίποτα. Θλιβερόν πράγμα. Ενθυμείσθε τι εγένετο τα άλλα έτη;… Θεέ μου ευθυμία… Η διασκέδασις έπερνε και έδινε… Τι τα θέλετε εκ φύσεως είμεθα εύθυμος λαός και αυτή η απαγόρευσις των διασκεδάσεων φέτος είναι απελπιστικόν πράγμα. Όλοι το φέρομεν βαρέως. Πέρυσι τι ωραία που ήτο… Γιατί να απαγορευθούν αι διασκεδάσεις και τα μασκαρέματα; Νικηταί είμεθα ημείς αδελφέ ή νικημένοι;» 

Οι Μυτιληνιοί ωστόσο, αγνοούν τις όποιες απαγορεύσεις και γιορτάζουν τις απόκριες με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Δε θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη περιγραφή από την αναφορά της Εφ. Λαϊκός Αγών στη στήλη Τα αποκρηάτικά μας «Επί τέλους. Ο κόσμος της πόλεώς μας κατά τις δύο τελευταίες ημέρας «τώρριξεν όξω» και μ’ όλον του το δίκηο… Η πανηγυριώτικη κίνησις ήρχισεν από το βράδυ του Σαββάτου. Πλούσιοι και πτωχοί σπεύδουν προς τα χασαπιά, τα μπακάλικα τις ταβέρνες. Όλο αγοράζουν. Μπούτια αρνιών, κρασιά, ρακιά, τυριά, παστά, γλυκίσματα και φρούτα άγονται θριαμβευτικώς στα αρχοντικά…

Από νωρίς, την Κυριακήν αρχίζει ο αποκρηάτικος θόρυβος. Εις τα καφενεία και τις μπυραρίες «τσιπουροποσία» και «μπυροποσία» εις το Ζενίθ. Τα τραγούδια και οι χοροί εις την ημερήσιαν διάταξιν. Έπεται γενική «ψητοφαγία» και «κρασοποσία. Το απόγευμα άπειρος κόσμος εις το Θέατρον Καψιμάλη. Το βράδυ μας ευρίσκει με περισσότερην όρεξιν για τον «Ισραήλ». Πιένα γερή ο «Αλκαίος». Εις την δεξιάν πλευράν της εξέδρας το Αϊ Λάιφ της Μυτιλήνης. Εις την αριστεράν οι επίσημοι. Εις το κέντρον φιγουράρουν οι δημοσιογράφοι». Το γλέντι συνεχίζεται και την Καθαρά Δευτέρα, με όσους δε διαθέτουν αμάξι, να κατευθύνονται προς το Κιόσκι, όπου τα λαϊκά τραγούδια και το γλέντι κυριαρχούν «Πρωί πρωί βλέπει κανείς νταμιτζάνες, πανέρια, καλάθια, διάφορα στρωσίδια να άγονται κατά τας εξοχάς. Οι ταραμάδες, οι εληές, οι χαλφάδες, τα φασόλια, τα κάρδαμα, τα κρεμμυδάκια έχουν τον λόγον. Που και που κάτι μπαγιατεμένοι μασκαράδες…

Οι ηθοποιοί προσδίδουν ξεχωριστόν χρωματισμόν εις το πανηγύρι. Οι αξιωματικοί, οι ναύται, οι στρατιώται πηγαινοέρχονται άνω κάτω, φαιδροί, χαρωποί, πεταχτοί. Σημειούται ζωηρά γυναικεία κίνησις. Ο κ. Π. Ταβουλάρης συγκινείται. Εις του Κωνσταντάρα το Ζυθοπωλείον, διάφοροι μποέμ, ο κ. Παυλάκης ο δάσκαλος εκφωνεί ποιήματα! Αργά τα μεσάνυχτα ο κ. Α. Μαριγλής θεάται αναστατόνων την συνοικίαν της Αγ. Ειρήνης» .

*Η Μαρία Γρηγορά είναι προϊστάμενη της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης