× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Από τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης στα χρόνια της πανδημίας

Ο μπαρμπα Γιάννης Καραγεωργίου γιορτάζει σήμερα, διαυγής και υγιής, σε συνθήκες πανδημίας τα 102α του γενέθλια

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 15/1/2022

Από τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης στα χρόνια της πανδημίας
Από τα προπέρσινα 100α γενέθλια του μπαρμπα Γιάννη Καραγεωργίου

Γλίτωσε από τα στρατόπεδα της Γκεστάπο, τις φυλακές του Παύλου Μελά στη Θεσσαλονίκη αλλά και το στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Στάϊν της Αυστρίας. Έθαψε 700 από τους συντρόφους του που εκτέλεσαν τα SS στο μακελειό της 6ης Απριλίου 1946. Ο ίδιος επέζησε, πέφτοντας κάτω λίγο πριν ακουστεί το κροτάλισμα του πολυβόλου.

Πρόπερσι, τέτοιες μέρες δήλωσε «έχω τα μυαλά μου τετρακόσια…» και γιόρτασε τα 100ά του γενέθλια, στη Σκάλα των Μυστεγνών με τους φίλους του, του «Φίλους της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής δημιουργίας», που οργάνωσαν τη γιορτή, τις κόρες του στην Αυστραλία να παίρνουν μέρος μέσω τηλεδιάσκεψης, εκπρόσωπο του χωριού του, το Σκαλοχώρι και των ανθρώπων του.

Φέτος, πάντα με «τα μυαλά του τετρακόσια», ο μπάρμπα-Γιάννης Καραγεωργίου από το Σκαλοχώρι, που επέζησε των ναζιστικών στρατοπέδων εξόντωσης γιορτάζει τα 102α του γενέθλια με τηλεφωνικές ευχές λόγω των απαγορευτικών μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Διαυγής και υγιής, δλινει σε όλους την καλύτερη ενθάρρυνση, για αντοχή, ανθρωπιά και διεκδικητική αντιμετώπιση των σύγχρονων προβλημάτων.

Σημερινή φωτογραφία του μπαρμπά Γιάννη στον οίκο ευγηρίας όπου ζεί γιορτάζοντας τα 102α γενέθλια του

Ποιος είναι

Ένας Μυτιληνιός αυτόπτης μάρτυρας της ναζιστικής θηριωδίας, της θηριωδίας του πολέμου είναι ο μπάρμπα Γιάννης, ο Γιάννης Καραγεωργίου. Και το να τον ακούς να διηγιέται την ιστορία του σε καθηλώνει. Πριν 80 χρόνια, τον Απρίλιο του 1942, ο Γιάννης Καραγεωργίου με τον αδελφό του Λάμπρο και με άλλους 18 νέους από το βορειοδυτικό τμήμα του νησιού αποφασίζουν να διαφύγουν και να πάνε στη Μέση Ανατολή για να πολεμήσουν τον 'Αξονα.

Στο εκκλησάκι του Αγίου Φωκά, όπου έψαχναν μέσο για να αναχωρήσουν, συλλαμβάνονται από τους Γερμανούς και μεταφέρονται στις φυλακές της Γκεστάμπο στη Σουράδα της πόλης. Μια επιστολή στα πράγματα ενός από τους συλληφθέντες που απευθύνεται σε αξιωματικό που υπηρετεί στη Μέση Ανατολή αποτελεί το υλικό στη βάση του οποίου οι 20 νέοι καταδικάζονται σε πενταετή φυλάκιση.

Οδηγούνται στις φυλακές - στρατόπεδο του Παύλου Μελά στη Θεσσαλονίκη, όπου δυο χάνουν τη ζωή τους από τις κακουχίες. Τον Απρίλιο του 1944 μεταφέρονται σε φυλακές - κάτεργα στο Στάιν της Αυστρίας. Λίγες μέρες πριν τη συνθηκολόγηση της ναζιστικής Γερμανίας, τα SS εκτελούν 800 κρατούμενους των φυλακών. Ανάμεσα τους και τέσσερις από τους 18 Μυτιληνιούς. Τελευταία στιγμή ο Γιάννης Καραγεωργίου γλυτώνει.

Η αφήγησή του λίγο μετά το σβήσιμο των κεριών της τούρτας των προπέρσινων 100ων του γενεθλίων συγκλονίζει: «Μας πήγαν και μας στήσαν σ’ ένα τοίχο… Εγώ ήμουν …κατά τριάδες προς τη μεριά κοντά στον τοίχο, μπροστά μου ήταν άλλοι δυο… Προτού βάλει… σε 20-30 μέτρα είχε πολυβόλα, έπεσα κάτω… δίπλα στο τοίχο … και έπεσαν τα πτώματα πάνω μου… Κατάλαβα ότι δεν είχα φάει καμιά!
Έκατσα εκεί πέρα μια μιάμιση ώρα… πάνω και δίπλα μου θα ‘χαν πέσει 25 πτώματα… εγώ το ψόφιο το κοριό! Καμιά φορά φέρανε μια άλλη παρτίδα να σκοτώσουν… αλλά ήταν Ιταλοί εργάτες που είχαν χαρτιά… δεν τους σκότωσαν… αλλά και δε τους διώξανε… Τους ‘δωσαν ανά δυο μια κουβέρτα και τους σκοτωμένους τους πέραναν αποδώ και τους πήγαιναν 20 μέτρα πιο πέρα για ν’ ανοίξουν τάφους.

Καμιά φορά ήρθε κι η δική μου η σειρά … πιάσαν με ‘βαλαν σε μια κουβέρτα… σηκώθηκα κι εγώ πάνω στο κώλο μου κι έκατσα. Κοίταξα πλάγια μου αν υπάρχει Γερμανός να με δει… δεν ήταν κανένας. Λέω στους Ιταλούς γερμανικά ρούλεν, θα πει μη μιλάς… πήγα κι εγώ κι έπιασα την άκρη μιας κουβέρτας… κι ευτυχώς που από την αποθήκη πήρα τα ρούχα.

Δε σας το είπα ότι όταν ήρθαμε στις φυλακές δώσαμε τα ρούχα μας, τα ‘βαλαν σ΄ ένα κουτί και μας έδωσαν τα ρούχα της φυλακής (ριγωτές φόρμες) αλλά επειδή η αποχώρησή μας από τις φυλακές έγινε άτακτα - που να βρω το δικό μου !!! - πήγα και πήρα ένα άλλο κουτί… Είχε μέσα ένα καφέ κουστούμι, πέταξα τα ρούχα της φυλακής κι έβαλα το καφέ κουστούμι…

Είχε κάτι αίματα επάνω τα σκούπισα λίγο, καφέ ήταν δε φαινόταν πολύ… πιάσα κι εγώ, είπα στους Ιταλούς μη μιλάτε να δούμε τι θα γιν’… σήκωνα κι εγώ και τους πηγαίναμε κει που θ’ άνοιγαν τάφους… Συνάμα σκοτώναν αράδα… καμιά φορά έρχεται ένας μ’ ένα χάρακα και σημαδεύει δυο τάφους τρία επί τέσσερα μέτρα και λέει τρία μέτρα ερούντα- θα πει τρία μέτρα κάτω…

Μας πήγε σε μια αποθήκη, μας δίν’ κασμά και φτιάρ’. Αρπώ ιγώ μια κασμαδάρα… Αλλά πάντα το κεφάλι κάτω, να μη με βλέπουν… Οι Ιταλοί γελούσαν… τους λέω μη γελάτε. Τελικά σκάβαμε… όλη τη μέρα σκοτώναν… σκοτώσαν κάπου 700 νομάτοι. Συνάμα εγώ όταν ανοίξαμε τους τάφους κατέβηκα κάτω… Μια πατουσά ανθρώπ’, πώς παστώνουν τσ’ σαρδέλις, μια πατουσά χώμα, μια πατουσά ανθρώπ’, μια πατουσά χώμα… Να μη τα πολυλογούμε πιτάξαν καμιά 700 ανθρώπ’ μέσα στους δυο λάκκους…

Εγώ πάντα μέχρι το βράδι πάστουνα… σα τσ’ σαρδέλις… Όταν ο λάκκος έφτασε μισό μέτρο από το έδαφος, φέρανε φορτηγά ασβέστη – και τον σβήσαν από πάνω… Ξέρεις γιατί; Για να μη βρωμά… όπως έμαθα αργότερα. Και τους θάψαμε λοιπόν τσ’ ανθρώπ’… Μας ξαναπάν πάλι στα κελιά… Μετά από δυο μέρες μας πήραν από τις φυλακές, μας βάλαν σ’ ένα σαπιοκάραβο του Δουνάβεως και μας πήγαν απ’ την Αυστρία στη Βαυαρία… σ΄ ένα χωριό που το λέν’ Μπερνάου…».
Από την παρέα των 20 νεαρών που θέλανε να πολεμήσουν τους Ναζί στη Μυτιλήνη επέστρεψαν οι 14.

Ο μπάρμπα Γιάννης ο μόνος από την παρέα 102 χρονών γιορτάζει τα γενέθλια του. «’Αντε να δούμε τι θα γιν’…» έλεγε και ξανάλεγε χαμογελώντας πρόπερσι. Τι είδε να γίνεται. Άλλος ένας «πόλεμος» δυο χρόνια τώρα, μια πανδημία, χιλιάδες νεκρούς ακόμα. Ο μπαρμπα Γιάννης «μνημείο» της ανθρώπινης ιστορίας στην Ευρώπη.

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η απομυθοποίηση του «Tokei Maru»

Μια άγνωστη σελίδα «σωτήρων» της Μικρασιατικής καταστροφής. Το Γιαπωνέζικο πλοίο που μετέφερε πότε πρόσφυγες και πότε κοκαΐνη και όπιο, στη γραμμή Σμύρνη, Μυτιλήνη, Θεσσαλονίκη και Πειραιάς
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Έφυγε από την ζωή ο Μυτιληνιός Αναστάσης Μοσχονησίου

Ζούσε μόνιμα στην Βοστώνη των ΗΠΑ και πρωτοστάτησε στη δημιουργία του Παλλεσβιακού Συλλόγου Βοστώνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Φασιανός της Μυτιλήνης και των πουλιών του Αιγαίου

Με αφορμή το θάνατο του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου ας θυμηθούμε το αποτύπωμα του στο νησί
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η πραγματική «δασκάλα με τα χρυσά μάτια»;

Μια ιστορία για τη Στέλλα Ιωάννου, την 78χρονη που αυτοπυρπολήθηκε στο Μόλυβο το 1972 γιατί ήθελε με το τέλος της «να κάνει ένα ‘μπαμ’»
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Φώτα στη Μυτιλήνη του 1926

Το πολύτιμο υλικό που διέσωσε η πολιτιστική εταιρεία "Αρχιπέλαγος"
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Αφιέρωμα στον συγγραφέα και σκηνοθέτη Νίκο Περέλη

Από τους «Φίλους Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Με όνομα συνώνυμο της λέξης «βιβλίο»

Γιάννης Χατζηδανιήλ. Ο αξέχαστος γνωστός βιβλιοπώλης της Μυτιλήνης, εκπρόσωπος της 5ης γενιάς μιας φαμίλιας ανθρώπων του βιβλίου που έρχονται από τη Λειψία του 18ου αιώνα
ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Από την εμπόλεμη ζώνη στη Λέσβο, ιδιοκτήτης εστιατορίου στην Αθήνα και συγγραφέας

Οι «Χαμένες Ταυτότητες», το πρώτο βιβλίο του αφγανικής καταγωγής Ρεζά Γκολαμί, ο οποίος έφτασε ως πρόσφυγας το 2006 στη Λέσβο
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Χριστουγεννιάτικη Μυτιλήνη του 1930

Των ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ και ΦΑΝΗΣ ΜΑΡΩΝΙΤΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Χριστουγεννιάτικο λιομάζωμα στη Μυτιλήνη

Οι γιορτινές μέρες των ελαιοπαραγωγών την δεκαετία του 1970
ΝΙΚΟΣ ΜΑΝΑΒΗΣ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Χριστούγεννα 1914: Όταν το ποδόσφαιρο κέρδισε τον πόλεμο...

Μια νίκη ζωής στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου στο Δυτικό Μέτωπο
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Παραμονή Χριστούγεννα στο Αϊβαλί

του ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ