× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Το Μουσείο Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου

Το ιστορικό της δημιουργίας του

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 18/10/2021

Το Μουσείο Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου
' χρόνος ανάγνωσης

Γράφει ο Νίκος Σηφουνάκης 

Για το υπέροχο αρχιτεκτονικό κτήριο ενταγμένο σε ένα μοναδικό τοπίο με παγκόσμια αναγνώριση, ως Γεωπαρκο και από την UNESCO, μου ζητήθηκε να περιγράψω την ιστορία της περιπετειώδους δημιουργίας του, όπως την έζησα.
 Ένα έργο που προγραμμάτισε, εκπόνησε τις μελέτες, και άρχισε την κατασκευή του η Νομαρχία Λέσβου, και ολοκληρώθηκε μετά από δύο ΚΠΣ, με ευθύνη και συντονισμό τού τότε Υπουργείου Αιγαίου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • 1984 Φεβρουάριος, επικεφαλής στη Νομαρχία Λέσβου, γεννήθηκε η ιδέα κατασκευής του.

Το Υπουργείο Πολιτισμού, ήταν απολύτως αρνητικό ισχυριζόμενο ότι:

’Προστατεύει ότι το ανθρώπινο χέρι δημιουργεί και όχι η φύση’’.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Εξίσου αρνητικό το Υπουργείο Γεωργίας, που επόπτευε την περιοχή και το Μνημείο της Φύσης, με το επιχείρημα ότι:
‘’Δεν έχει γνώσεις λειτουργίας Μουσείων, αλλά και ούτε αρμοδιότητα’’.

Οι οικονομικές δυνατότητες της Νομαρχίας ήταν μηδαμινές, αλλά και χωρίς το νομικό πλαίσιο να της επιτρέπει να κατασκευάσει Μουσείο, και να το λειτουργήσει.

Κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις, δεν μπορούσε να ξεκινήσει ένα μεγάλο έργο, συνέπεσε όμως η αναγγελία των Μ.Ο.Π. (Μεσογειακών Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων), και αδράξαμε την ευκαιρία.
Πρότεινα την περιοχή του Σιγρίου για την ανέγερση του, αντιπροτάθηκε η πόλη της Μυτιλήνης, διότι η διαδρομή για το Σίγρι απείχε τότε τουλάχιστον 5 ώρες με επιστροφή, o τότε Δήμαρχος Μυτιλήνης Στ. Πάλλης συντάχθηκε με την πρόταση μου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
  • 10 Μαΐου 1984 ζητήθηκε και προσέφερε η κοινότητα Σιγρίου την αναγκαία έκταση.
  • 8 Σεπτεμβρίου 1984 το Νομαρχιακό Ταμείο προκήρυξε την ανάθεση της μελέτης.
  • 24 Μαΐου 1985 επιλέγει η μελετητική ομάδα και 14 Ιουνίου, υπογράφηκε η  ανάθεση των μελετών, στον Αρχιτέκτονα Στέφανο Πάντο και των συνεργαζόμενων γραφείων.
  • 1 Αυγούστου 1985, αναθέσαμε στον διεθνούς αναγνώρισης αρχιτέκτονα Αλέξανδρο Τομπάζη, την ευθύνη παρακολούθησης, διαμόρφωσης και ολοκλήρωσης της μελέτης.
  • 19 Σεπτεμβρίου 1985, κηρύσσεται η περιοχή  ‘’Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης’’, με το Π.Δ. 443/1985 ΦΕΚ 160Α/1985.
  • 28 Αυγούστου 1986 ορίζουμε την Νίκη Γουλανδρή, δημιουργός του ‘’Μουσείου Φυσικής Ιστορίας’’, σύμβουλος μελέτης.

Κατατίθεται η προμελέτη και ακολούθησαν οι άλλες δύο φάσεις.

  • 3 Ιανουαρίου 1987, ο Α. Τομπάζης κατέθεσε την πρόταση τροποποιήσεων, που είναι και η σημερινή Αρχιτεκτονική μορφή του Μουσείου.
  • 22 Φεβρουαρίου 1987, κατατέθηκε η οριστική μελέτη προϋπολογισμού εκατό εκατομμυρίων δραχμών, ακολουθήσαν οι εγκρίσεις υπηρεσιών, οικοδομικές άδειες κλπ.
  • 6 Νοεμβρίου 1988, Το Νομαρχιακό Ταμείο Λέσβου ενέκρινε τη μελέτη και προεντάσεται το έργο στη ΣΑΝΤ.
  • 1989-1993 Παγώνουν οι διαδικασίες, το σκάνδαλο Κοσκωτά κυριαρχούσε, στις εκλογές του Ιουνίου σχηματίζεται νέα Κυβέρνηση Κ Μητσοτάκη,  βιώνω την ακινησία όντας πλέον Βουλευτής.
  • Ιούνιος 1994, τοποθετούμαι Υφυπουργός στο Υπουργείο Πολιτισμού, προετοιμάζουμε τον Νόμο για το ‘’Νέο Μουσείο της Ακρόπολης’’ , και το ανακοινώνουμε με τους Υπουργούς Θ. Μικρούτσικο, και Κ. Λαλιώτη.
  • 7 Νοεμβρίου 1994 έντεκα χρόνια από την έναρξη της παράτολμης προσπάθειας, έχοντας την αρμοδιότητα των έργων του Υπουργείου Πολιτισμού, κατέθεσα και εισηγήθηκα στη Βουλή, την 759/07/11/1994 τροπολογία για την ίδρυση  του Μουσείου του Απολιθωμένου Δάσους της Λέσβου στο Νομοσχέδιο  για την ‘’Ίδρυση του Οργανισμού Μουσείου της Ακρόπολης’’.

Επειδή  προς τιμή της Μελίνας Μερκούρη ο Α. Παπανδρέου είχε δεσμευτεί στον Ζυλ Ντασέν να ψηφιστεί το Νομοσχέδιο με ένα και μόνο άρθρο, τον παρακάλεσα να προστεθεί ένα δεύτερο άρθρο για την ‘’Ίδρυση του Μουσείου της Λέσβου’’, πράγμα που αποδέχτηκε.

  • Στη Βουλή όλα τα κόμματα ψήφισαν πλην ενός, επειδή προσδιοριζόταν το Μουσείο ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου και όχι Δημοσίου.
  • 11 Νοεμβρίου 1994 ψηφίστηκε ο Νόμος 2260/1994 με δύο άρθρα, και ιδρύθηκαν τα δύο σημαντικά Μουσεία (ΦΕΚ 204Α/5/12/1994).
  • 9 Φεβρουαρίου 1995 συντάσσω το Προεδρικό Διάταγμα Κανονισμού Λειτουργίας του Μουσείου Π.Δ. 183/1995 (ΦΕΚ 96Α/1995).
  • 30 Μαΐου 1995, προκηρύσσεται η θέση πλήρωσης του Διευθυντή, ο οποίος επιλέγεται

από ορισθείσα επιτροπή (δεν ήταν ακόμα σε εφαρμογή ο ΑΣΕΠ), και 21 Ιουνίου 1995 υπογράφεται η αριθμ. ΥΠ.ΠΟ/ΔΟΙΚ/Β/20590/21/06/1195 απόφαση πρόσληψής του.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Είναι η οριστική πράξη Νομιμοποίησης του Μουσείου μετά από έντεκα χρόνια, που παρέμενε ορφανό, επειδή αναρμοδίως και παρατύπως το κατασκεύασε μια Νομαρχία. Είναι η πράξη αυτοκατάργησης της εκφρασθείσας αναρμοδιότητας του Υπουργείου Πολιτισμού.

  • 5 Μαρτίου 1996 το τότε Δ.Σ. του Συλλόγου Αρχαιολόγων καταγγέλλει ότι στο Μουσείο Σιγρίου έχει τοποθετηθεί Διευθυντής, ο οποίος αμείβεται χωρίς να υπάρχει Μουσείο.

Σημειώνεται ότι από το ένα Δις δραχμές που στοίχισε το έργο κατασκευής, εξοπλισμού, εκθέσεων, του Μουσείου, ‘’Το Υπουργείο Πολιτισμού διέθεσε μόλις Δεκατέσσερα Εκατομμύρια δραχμές’’.

Συνεχίζονται οι καταγγελίες στον τοπικό τύπο, ότι διόρισα Διευθυντή Γεωλόγο ανιψιό συνεργάτη μου.

  • 1996-1999 Ολοκληρώνονται οι μελέτες έκθεσης, η αγορά εξοπλισμού κ.α., με ευθύνη επιτροπής υπό τον Ν. Σταμπολίδη, καθηγητή Αρχαιολογίας.
  • 11 Σεπτεμβρίου 1999 ημέρα των πραγματικών εγκαινίων:

Πραγματοποιείται Μεγάλη Εκδήλωση και Επιστημονική Ημερίδα, στο ολοκληρωμένο Μουσείο, με τιμώμενο πρόσωπο τον Ζυλ Ντασέν, και ομιλητές μεταξύ άλλων τους: Μανώλη Κορρέ καθηγητή του ΕΜΠ και αναστηλωτή του Παρθενώνα, τον νυν Διευθυντή του Μουσείου της Ακρόπολης Ν. Σταμπολίδη, την Πρόεδρο του ICOM, τους μελετητές, κ.α..

Το έργο κατασκευής του Μουσείου της Ακρόπολης βρισκόταν στη θεμελίωση, και κλείνοντας την ημερίδα, απευθυνόμενος στον Ζυλ Ντασέν είπα:

‘’Αγαπητέ συμπατριώτη, όταν το όραμα σου για το Μουσείο της Ακρόπολης θα γίνει πράξη όπως έγινε πράξη αυτό εδώ το Μουσείο, ο λαός της Λέσβου θα χαίρεται και θα σε σκέπτεται νοερά με ευγνωμοσύνη.’’

Ο ίδιος λίγο μετά με ιδιόχειρη επιστολή του μου έγραψε μεταξύ άλλων:

‘’… εκφράζω τον θαυμασμό μου, να είσαι περήφανος γι’ αυτό το Μουσείο, έχεις κάθε δικαίωμα.’’

  • 2 Σεπτεμβρίου 2001 έγιναν τα τυπικά εγκαίνια, αλλά υπολοίπονται αρκετά υποέργα.
  • 11 Απριλίου 2000- 9 Μαρτίου 2004, επικεφαλής όλη την τετραετία στο Υπουργείο Αιγαίου, δρομολογείται η χρηματοδότηση: Ολοκλήρωσης και εμπλουτισμού παρουσίασης των εκθεμάτων, της εγκατάστασης κλιματισμού, τις ανασκαφικές έρευνες στην περιοχή, την ανάδειξή τους στο νησί Νησιώπη, τον συνδετήριο νέο δρόμο, την απαλλοτρίωση οικοδομής η οποία έκρυβε τη θέα του Μουσείου, κ.α.

Αναμένοντας την ολοκλήρωση του νέου οδικού άξονα Σίγρι- Καλλονή, που χάρης στα ανασκαφικά ευρήματα, μια διαδρομή τριάντα χιλιομέτρων, θα είναι ένα μοναδικό στον κόσμο  ανοιχτό Μουσείο Απολιθωμένων ευρημάτων, ηλικίας δεκαεπτά (17) εκατομμυρίων ετών.

Σε λίγο χρόνο συμπληρώνονται:
-Σαράντα (40) χρόνων από την έναρξη μιας απέλπιδας προσπάθειας που καρποφόρησε. (08/09/1984)

-Τριάντα (30) χρόνων από την ψήφιση του Νόμου 2260/1994 που θεσμοθέτησε το Μουσείο. (07/11/1994)

Με την εμπειρία τόσων χρόνων στην Δημόσια Διοίκηση, μπορώ να ισχυριστώ:

Για κάθε μεγάλο έργο απαιτείται πίστη και εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που παρουσιάζονται κάθε στιγμή, και κυρίως η ανάληψη ρίσκου.

Το Θεματικό Μουσείο της Λέσβου, έγινε πραγματικότητα με το τότε κεντρικό κράτος να δυσανασχετεί βαθύτατα, σήμερα όμως αντιλαμβάνεται τη μεγάλη αξία του, η οποία πολλαπλασιάστηκε χάρη στην εργασία του Διευθυντή του, καθηγητή Νίκο Ζούρο, που απεδείχθη σωστή επιλογή.

Στον ίδιο, έχω προσωπικά ενεχειρίσει από το αρχείο μου, όλα τα έγγραφα- αντίγραφα των δημοσίων πράξεων, από την έναρξη έως την ολοκλήρωση του ωραίου έργου.

Ελπίζω -όπως γίνεται στα σημαντικά Μουσεία-, να δημιουργήσει με αυτά τη μόνιμη έκθεση της ιστορίας του.

Ν. Σηφουνάκης*
Αρχιτέκτων
τ. Νομάρχης & τ. Υπουργός

Συνημμένες φωτογραφίες:
21 Σεπτεμβρίου 1999:
α) Ο Ζυλ Ντασέν πραγματοποιεί τα αποκαλυπτήρια Μαρμάρινης Επιγραφής με το Ιστορικό Δημιουργίας του Μουσείου.
β) Το κτήριο του Μουσείο Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου.
Μάιος 2000:
Ο Διευθυντής του Μουσείου Ν. Ζούρος, ο καθηγητής Αρχαιολογίας Ν. Σταμπολίδης & ο Αρχιτέκτονας και Υπουργός Αιγαίου Ν. Σηφουνάκης

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Σίμος που σκουπίζει τους δρόμους και αγγίζει τις καρδιές

Μια ήσυχη μορφή της καθημερινότητας που δίνει αξιοπρέπεια και νόημα στην εργασία- Μέσα από το πρόγραμμα 55-67 της ΔΥΠΑ συνεχίζει να δουλεύει με πίστη και αγάπη για τη Μυτιλήνη
Ο Σίμος που σκουπίζει τους δρόμους και αγγίζει τις καρδιές
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μια φεμινίστρια στη Θερμή του 1930

Η Winifred Lamb, η αρχαιολογία και οι αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών
Μια φεμινίστρια στη Θερμή του 1930
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι έξι Λέσβιοι της Καισαριανής και η μνήμη της Αντίστασης

Ο συγγραφέας Γιώργος Γαλέτσας μιλά για τις συγκλονιστικές φωτογραφίες των μελλοθανάτων και την ιστορία των συμπατριωτών που εκτελέστηκαν μαζί με τους 200 στην Καισαριανή
Οι έξι Λέσβιοι της Καισαριανής και η μνήμη της Αντίστασης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μνήμες, γενιές και ιστορίες στο 1ο Λεσβιακό μαθητικό φεστιβάλ

«Η ιστορία του σχολείου μου είναι η ιστορία του τόπου μου»
Μνήμες, γενιές και ιστορίες στο 1ο Λεσβιακό μαθητικό φεστιβάλ
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι συντακτες που γράφουν ιστορία εδώ και 100 χρόνια

Η αυλαία των επετειακών εκδηλώσεων της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου Ηπείρου και Νήσων ανοίγει στις 27 Μαρτίου στο Ηράκλειο
Οι συντακτες που γράφουν ιστορία εδώ και 100 χρόνια
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«Είμαι η Εύα Τσάπαρη και ήμουν στο τρίτο βαγόνι για τα Τέμπη»

Επιζώσες και επιζώντες στο ντοκιμαντέρ του Dnews
«Είμαι η Εύα Τσάπαρη και ήμουν στο τρίτο βαγόνι για τα Τέμπη»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Αποκριές στη Μυτιλήνη το 1913

Λίγους μήνες μετά την απελευθέρωση του νησιού -Γράφει η ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ*
Αποκριές στη Μυτιλήνη το 1913
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

53 χρόνια από την κατάληψη της Νομικής

Φεβρουάριος 1973-2026
53 χρόνια από την κατάληψη της Νομικής
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Έξι μάρτυρες από τη Λέσβο στο «θυσιαστήριο της λευτεριάς»

Με αφορμή τη για πρώτη φορά δημοσιοποίηση φωτογραφιών από τις εκτελέσεις των 200 στην Καισαριανή, ας θυμηθούμε τα ονόματά τους. Γιάννης Ανούσας, Ιγνάτης Αντωνέλλης, Τηλέμαχος Βασάλος, Ηλίας Κακαλιός, Αναστάσης Πατέστος και Στέφανος Φουντής
Έξι μάρτυρες από τη Λέσβο στο «θυσιαστήριο της λευτεριάς»
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Αγιος Βαλεντίνος της Μυτιλήνης και η άγνωστη διαδρομή των λειψάνων του

Από τη Ρώμη του 268 μ.Χ. έως τον Καθολικό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου – Ο Len Meachim μιλά στο «Ν» για την ιστορία και τις φετινές εκδηλώσεις
Ο Αγιος Βαλεντίνος της Μυτιλήνης και η άγνωστη διαδρομή των λειψάνων του
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Στους 20 πιο επιδραστικούς επιστήμονες Υγείας του 2025 ο Αναστάσιος Μίλκας

Η λίστα Mononews Health 20 αναδεικνύει τον «ιπτάμενο καρδιολόγο» της Λέσβου
Στους 20 πιο επιδραστικούς επιστήμονες Υγείας του 2025 ο Αναστάσιος Μίλκας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η ξεχασμένη εξέγερση των πεινασμένων της Μυτιλήνης

90 χρόνια συμπληρώνονται φέτος από μια όχι και τόσο ιδιαίτερα γνωστή εξέγερση που έγινε τον Φεβρουάριο του 1936 από τον λαό της Μυτιλήνης
Η ξεχασμένη εξέγερση των πεινασμένων της Μυτιλήνης