Όσο κι αν έχουν αλλάξει οι τρόποι της πολιτικής επικοινωνίας ένα μέρος συνεχίζει να γίνεται από τα μπαλκόνια και τις εξέδρες των πλατειών. Εκεί συναντιούνται οι πολιτικοί φίλοι και υποστηρικτές των κομμάτων. Κάποτε αυτός ο τρόπος ήταν βασικός και σημαντικός· γινόταν συγκρίσεις πλατειών, χώρου που καλύπτουν οι συγκεντρωμένοι, πυκνότητα συγκεντρωμένων. Ας θυμηθούμε τις συγκεντρώσεις πλατειών των τελευταίων χρόνων. Σ’ αυτές συναντήθηκαν και συνυπήρξαν άτομα, ποικίλων πολιτικών προελεύσεων, των παλαιών κινηματικών εκδηλώσεων, έως τους αμήχανους, νεόκοπους (οι μένουμε Ελλάδα) με τα κολονάτα ποτήρια κρασιού!

Με την άφιξη ενός πολιτικού αρχηγού, σε κάποια πόλη, αρχίζει η περιοδεία του. Υποδοχή στο λιμάνι ή στο αεροδρόμιο, συναντήσεις με ψηφοφόρους, μέλη, εκπροσώπους φορέων, καθορισμένα σημεία εκφώνησης λόγων. Κατόπιν υπάρχουν οι κλειστές συναντήσεις με εκλεκτούς φίλους. Τα μαθαίνουμε από πληροφορίες, φωτογραφίες και στις μέρες μας από το αδηφάγο διαδίκτυο. Αυτά είναι μια διαχρονική διαδικασία. Σκέφτομαι παλαιές πολιτικές επισκέψεις και συναντήσεις αρχηγών κομμάτων στη Λέσβο. Από το μακρινό 1915, τότε που συμμετείχε το νησί για πρώτη φορά σε εθνικές εκλογές. Μετά την περιοδεία και τις ομιλίες του Βενιζέλου έμεινε να φωτογραφηθεί ο αρχηγός με λίγους. Εκεί διακρίνουμε τους οικοδεσπότες της οικογένειας Αλεπουδέλλη (το σόι του Ελύτη), τους δημοσιογράφους της εποχής· ξεχωρίζουν οι Μυριβήλης, Παπανικόλας, Παρίτσης, Νικολαΐδης και άλλοι που τους σκέπασε η αχλή του χρόνου. Τι να είπανε άραγε, όταν έμειναν μόνοι τους; Πώς συμπεριφέρθηκε στον υποψήφιο του κόμματος Παρίτση και εκδότη της βενιζελικής εφημερίδας Σάλπιγξ; Την επόμενη χρονιά πλάι στον Βενιζέλο φωτογραφίζεται ο Παπανδρέου, τότε που αρχίζει ο εθνικός διχασμός. Πόσα μας λένε οι φωτογραφίες!

Σήμερα, εκατό χρόνια μετά, το νησί επισκέπτονται πάρα πολλοί πολιτικοί, θρησκευτικοί ηγέτες, προσωπικότητες από όλο τον κόσμο – και λόγω των μεταναστατευτικών ροών. Οι περισσότερες, για την ώρα, είναι άνευ αντικρίσματος. Θάρθει ο ιστορικός χρόνος και μετά την καταγραφή θα γίνει η αποτίμηση. Χθες επισκέφτηκε τη Λέσβο ο πρόεδρος του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο κ. Τσίπρας. Υποδοχή, περιοδείες, συναντήσεις με εκπροσώπους φορέων. Ο νους πήγε σε ανάλογη επίσκεψή του Μαΐου του 2018. Τότε ήρθε ως πρωθυπουργός, τον συνόδευαν πάρα πολλοί υπουργοί, στο Αναπτυξιακό συνέδριο της περιοχής. Και συνέβη το πρωτοφανές γεγονός οι εκπρόσωποι φορέων του νησιού αποφάσισαν να μην συναντηθούν μαζί του και να μην συμμετέχουν στο συνέδριο! Όχι, δεν ήταν μια πολιτική απόφαση, (όπως μπορεί να ισχυριστούν κάποιοι) αλλά κομματική της τότε αντιπολίτευσης και σημερινής κυβέρνησης. Ταυτόχρονα πραγματοποίησαν παράλληλη αντι – συγκέντρωση, δηλαδή ήταν η άλλη πλατεία. Κι αυτό θα αποτιμηθεί, εν καιρώ. Όμως όταν έχεις την παρουσία ενός πρωθυπουργού και αρκετών υπουργών τον/τους συναντάς και εκφράζεις τις διαφωνίες σου. Τα προβλήματα στη δημοκρατία ξεπερνιούνται με περισσότερη Δημοκρατία.