× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Το τρένο δεν έφτασε ποτέ στο Αϊβαλί

Η ιστορία ενός... ρουσφετιού που δεν έγινε ποτέ αλλά άφησε πίσω του «το χάνι του Γεωργαλά» που στις μέρες μας επισκευάζεται για να γίνει πολιτιστικό κέντρο

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 2/4/2021

Το τρένο δεν έφτασε ποτέ στο Αϊβαλί
Το χάνι και το τζαμί του Γεωργαλά-1972, βιβλίο Δ. Ψαρρού «Το Αϊβαλί και η Μικρασιατική Αιολίδα»
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Στις αρχές της δεκαετίας του 1890 οι φήμες οργίαζαν στο Αϊβαλί. Το τρένο (και μαζί με αυτό παράδες μπόλικοι) θα έφτανε στην πολιτεία, εκεί δηλαδή θα κατέληγε η γραμμή που ως τότε έφτανε στο Μπαλίκεσιρ. Πάει να πει πως το Αϊβαλί θα μετατρέπονταν σε πύλη εισόδου και εξόδου ανθρώπων και προπάντων εμπορευμάτων.

Σαν θέση για το σταθμό του τραίνου είχε προσδιοριστεί η άκρη της πόλης στα βόρεια της, εκεί περίπου όπου σήμερα βρίσκεται η νέα πόλη κοντά στο σημερινό της λιμάνι. Εκεί, στο δρόμο προς το Μοσχονήσι, αναπτύσσονταν και μια καινούργια γειτονιά, η συνοικία των ταμπακαριών που ονοματίστηκε σαν τέτοια, χάρη στις βιομηχανικές μονάδες που είχαν αναπτυχθεί εκεί. Κι ακόμα στέκουν προκαλώντας το θαυμασμό των επισκεπτών για ετούτο το μικρό «Μάντσεστερ» της Ανατολής.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Κοντά στα εργοστάσια και λαϊκά σπίτια ιδιαίτερα προς τα αψηλά όπου η εκκλησιά της Παναγιάς της Πορταϊτισσας Μετόχι της Αγιορείτικης Μονής Ιβήρων, αποτέλεσε και το θρησκευτικό κέντρο της νέας γειτονιάς που για λίγα χρόνια και σίγουρα μετά το 1914 λειτούργησε σαν ενορία, η 12η ενορία, της Αϊβαλιώτικης Πολιτείας.

Πάμε όμως πίσω στη δεκαετία του 1890 και στο σιδηροδρομικό σταθμό που σχεδιαζόταν να γίνει εκεί στα Ταμπακαριά. Οι φήμες που δεν ήταν μοναχά φήμες αλλά έγκυρες πληροφορίες που δίνονταν από ψηλά χάρη σε μεγάλο μπαξίσι έκαναν το Δημητρό Γεωργαλά, πλούσιο βιομήχανο της πόλης να τολμήσει μια σημαντική επένδυση στην περιοχή. Να χτίσει ένα σύγχρονο μεγάλο ξενοδοχείο για τις ανάγκες των ταξιδιωτών. Πράγμα που και έκανε πάνω σε σχέδια αρχιτέκτονα που το όνομα του δεν διασώθηκε. Ένα υπερσύγχρονο για την εποχή ξενοδοχείο, που έγινε γνωστό σαν «το χάνι του Γεωργαλά».

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Και για να έχει και καλές σχέσεις με τις αρχές και να υπενθυμίζει με τον τρόπο του την «υποχρέωση» των Οθωμανικών αρχών να κάνουν πράξη τα σχεδιασθέντα για το σιδηροδρομικό σταθμό (και τους παράδες που θα ερχόταν μαζί με το τραίνο) έσπευσε να χτίσει ταυτόχρονα με το ξενοδοχείο του απέναντι ακριβώς από αυτό ένα στρατώνα για τη φρουρά της πόλης. Αλλά και ένα τζαμί, το μόνο τζαμί στο Αϊβαλί, για τις ανάγκες των στρατιωτών αλλά και των μουσουλμάνων ταξιδιωτών.

Το τζαμί σύντομα, από τους Αιβαλιώτες βαφτίστηκε με το όνομα του κτήτορα του. Έγινε «το τζαμί του Γεωργαλά». Κι ο στρατώνας ονοματοδοτήθηκε με το τούρκικο όνομα τέτοιων χώρων «κισλάς».

Ο τελευταίος γκρεμίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1950 ρημαγμένος από το σεισμό του 1944. Το τζαμί του Γεωργαλά στέκει ακόμα εκεί, χριστιανικό παρεκκλήσι θαρρείς που βλέπει στη Μέκκα. Σήμερα το λένε Sakarya Camini (Τζαμί του Σαγγαρίου).

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το χάνι του Γεωργαλά ετούτες τις μέρες όπου ξεκίνησαν εργασίες επισκευής του

Το χάνι του Γεωργαλά στέκει σαν που ήταν, έχοντας χρησιμοποιηθεί σε ετούτο τον αιώνα που μεσολάβησε από την πρώτη του χρήση ως σήμερα ως ότι δημόσια υπηρεσία μπορεί κανείς να φαντασθεί. Ετούτες τις μέρες πέρασαν στο θαλασσινό ποτάμι ανάμεσα στο νησί και στην Πολιτεία φωτογραφίες που δείχνουν πως ο Αϊβαλιώτικος Δήμος ξεκίνησε ακριβές εργασίες για την ριζική ανακαίνιση του μνημείου και τη μετατροπή του σε πολιτιστικό κέντρο πολλαπλών χρήσεων.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στα αψηλά κλειστή και ρημαγμένη περιμένει μοναχή της ακόα η Παναγιά η Πορταίτισσα.

Το δε τρένο στο Αϊβαλί δεν έφτασε ποτέ. Τζάμπα το βαρύ μπαξίσι του γερο-Δημητρού Γεωργαλά, τζάμπα και τα καλοπιάσματα με τον κισλά και το τζαμί

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»

Ο Βασίλης Τεντόμας μετάφέρει για πρώτη φορά την μαρτυρία του στο «Ν» με βαθιά συγκίνηση για όσα έζησε τη νύχτα της εισβολής στο Πολυτεχνείο και τα όσα προηγήθηκαν -Η γνωριμία του με τη Μαρία Ζερβού που έγινε σύντροφος της ζωής του
«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη

Στις 17 Νοεμβρίου 1982, η προτομή του Μιχάλη Μυρογιάννη αποκαλύφθηκε στο Πάρκο Αγίας Ειρήνης, με την οικογένειά του παρούσα και τον Δήμαρχο Απόστολο Αποστόλου δακρυσμένο!
Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!

«Διαμπερές τραύμα στο κεφάλι, βληθείς δια πυροβόλου όπλου, έξοδος εγκεφαλικής ουσίας» -Η ιστορία της εν ψυχρώ δολοφονίας του 20χρονου από τη Μυτιλήνη και η μαρτυρία που αποκάλυψε το έγκλημα της χούντας
Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας

Δολοφονίες και ύποπτοι θάνατοι συντοπιτών μας στο βιβλίο του Δημήτρη Βεριώνη – Αφιέρωμα των Φίλων Ιστορικής Μνήμης & Πολιτιστικής Δημιουργίας για την επέτειο του Πολυτεχνείου
Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά

Η 8η Νοεμβρίου 1912 μέσα από τη ματιά του Ασημάκη Πανσέληνου – Τα καράβια στο φως της αυγής, οι πλημμυρισμένοι δρόμοι και η ανθρωπιά μέσα στην ανατροπή του παλιού κόσμου
Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της

Πώς τα τραγούδια της χαράς και της ελπίδας αποτύπωσαν τον ενθουσιασμό της απελευθέρωσης μέσα από γερμανικές μελωδίες, προσωμιακά και τα περίφημα Επίστρατα
Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης

Ο Ιστορικός Στρατής Αναγνώστου εξιστορεί τα γεγονότα της 8ης Νοεμβρίου 1912
Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Σατυρικές επιστολές Αγιασωτών από το μέτωπο του πολέμου στην Ήπειρο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τρίβολος» -Επιμέλεια: Φίλοι ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι 296 σημαίες της Λέσβου

Τα ονόματα όλων των νεκρών Λέσβιων στα μέτωπα της Αλβανίας και της Μακεδονίας από τις 28 Οκτωβρίου 1940 μέχρι τις 22 Απριλίου 1941
Οι 296 σημαίες της Λέσβου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!

82 χρόνια από την απελευθέρωση της Λέσβου από τις Ναζιστικές δυνάμεις κατοχής
10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο παπά Στρατής έφυγε, μα το φως του δεν έσβησε ποτέ

Μια μέρα σαν τη σημερινή πριν 11 χρόνια, σε ηλικία μόλις 57 ετών, έφυγε από τη ζωή ο παπά Στρατής Δήμου από το Κεράμι της Λέσβου -Το παράδειγμα αγάπης και αλληλεγγύης του «μπαμπα-Νουρ» παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ
Ο παπά Στρατής έφυγε, μα το φως του δεν έσβησε ποτέ