Ο Γιάννης Καρακωνσταντής, με το κομμένο αριστερό χέρι, όρθιος πάνω δεξιά στη φωτογραφία με το μετάλλιο στο στήθος. Στο Νοσοκομείο με άλλους τραυματίες συμπολεμιστές του

«Το έχασε το χέρι του στον πόλεμο…»

Κάπως έτσι απαντούσαν στις ερωτήσεις μου. Και η απάντηση δεν ήταν τόσο καλά κατανοητή στην παιδική σκέψη. Παιδί ακόμα έβλεπα το θείο μου Γιάννη με το σακάκι του και το ένα μανίκι αυτό του αριστερού χεριού να είναι πάντα μέσα στη τσέπη, άδειο, χωρίς κίνηση, χωρίς κάτι να υποδηλώνει ότι μέσα υπάρχει το χέρι.

Κάποτε μικρός ακόμα έτυχε να είμαι στο σπίτι του και τον είδα με το φανελάκι. Ένα μικρό υπόλοιπο μόνο του χεριού να εξέχει από τον ώμο. Τρόμαξα, μια δυνατή εικόνα για το παιδικό μυαλό, μια εικόνα που δεν φεύγει ποτέ από τη μνήμη. Καθώς μεγάλωνα οι απαντήσεις ήταν περισσότερο κατανοητές.

Κι αργότερα όταν μπορούσα πια να καταλάβω καλά,  από τον ίδιο έμαθα όλη την ιστορία, χωρίς αυτό βέβαια να αλλάζει τα συναισθήματα, του θαυμασμού, του δέους, αλλά και της περιέργειας.

Ήταν και η εποχή που διαβάζαμε το περιοδικό «Ο Μικρός ήρως» και για μένα υπήρχε κι ο Μεγάλος Ήρως κι αυτός ήταν ο θείος Γιάννης. Ο Γιάννης Καρακωνσταντής τη μέρα που απολυόταν από το στρατό, κηρύχτηκε ο πόλεμος, 28 Οκτωβρίου 1940. Σε λίγες μέρες βρέθηκε να πολεμάει το φασισμό στα βουνά της Αλβανίας. Εκεί άφησε και το ένα του χέρι, χάρισμα στην πατρίδα. Αλλά ας δούμε πως ο ίδιος διηγήθηκε κάποτε την ιστορία του:

Μαρτυρία Γιάννη Καρακωνσταντή

«Όταν κηρύχτηκε ο πόλεμος βρέθηκα έφεδρος στρατιώτης στο  22ο Σύνταγμα Πεζικού – 3ο τάγμα - 10ος λόχος- 1η διμοιρία- 1η ομάδα.

Βρισκόμουν στη Μυτιλήνη και αυτή τη μέρα απολυόμουν.

Από εκεί μπαρκάραμε παραμονή των Ταξιαρχών.

Ήμασταν τρία καράβια στρατός και μας συνόδευαν δύο πολεμικά και τρία αεροπλάνα.

Φθάσαμε στη Θεσσαλονίκη την ημέρα των Ταξιαρχών τα μεσάνυχτα. Έβρεχε πολύ.

Ο λοχαγός κάποιος Κουρδάλος, επάνω σε άλογο, μας είπε να τον ακολουθούμε. Όλη η Στρατιά συγκεντρώθηκε στ χωριό Κουκλουτζά.

Καθίσαμε τρεις μέρες και συμπληρώσαμε τις ελλείψεις που είχε ο καθένας.

12 Νοεμβρίου μπήκαμε στο τραίνο και πήγαμε στη Φλώρινα. Εκεί μας διάβασε ο παπάς ευχή και το ίδιο βράδυ ξεκινήσαμε για την Αλβανία.

Προφθάσαμε τους Ιταλούς κοντά στο Ιβάν και Μοράβα. Εκεί δώσαμε την πρώτη μάχη για να καταλάβουμε δύο υψώματα.

Σκοτώθηκαν πολλά παιδιά.

Κάθε μέρα παίρναμε καινούριο έδαφος της  Αλβανίας. Όσο για τον καιρό κάθε μέρα χιόνιζε.

Στις 31 Δεκεμβρίου 1940 τραγουδήσαμε τα στρατιωτικά κάλαντα κι αμέσως εξορμήσαμε. Καταλάβαμε το Πόγραδετς και μετά το ύψωμα Τραπεζοειδές. Εκεί μας έβαλαν οι Ιταλοί συνέχεια.

Είχαμε τέσσερες μέρες να βάλουμε μπουκιά στο στόμα, γιατί δεν μας πρόφτανε το μεταγωγικό.

Κάναμε παράπονα στο λοχαγό ότι πεινάμε και ο λοχαγός διέταξε όσοι θέλουν να βγουν από τα χαρακώματα να πάνε για τρόφιμα.

Βγήκαν 15 στρατιώτες και κατέβηκαν στο Σύνταγμα. Πήρε ο καθένας από τρεις κουραμάνες γιατί δεν μπορούσε να σηκώσει περισσότερες, διότι για να ανεβούν επάνω στο ύψωμα με το ένα χέρι έπρεπε να κρατάν τα σύρματα.

Τα σύρματα ήταν αγκαθωτά και το κάθε αγκάθι είχε περίπου μέχρι πορτοκάλι κρύσταλλο. Τα δε σύρματα τα είχαμε για να ανεβαίνουμε πιάνοντάς τα.

1η Ιανουαρίου 1941 ημέρα Κυριακή, μας έδωσαν από μια φέτα ψωμί από αυτά που έφεραν οι στρατιώτες.

Όλη τη μέρα ήμασταν σε συναγερμό. Οι Ιταλοί μας έβαλαν, το ίδιο κάναμε κι εμείς συνέχεια.

Στις δύο η ώρα μετά το μεσημέρι πήρε διαταγή το Σύνταγμα να προελάσουμε προς  Ελβασάν.

Εγώ έτυχε να είμαι στη ομάδα θανάτου. Η ομάδα μας από 13 άτομα μείναμε εννιά.

Είχα ομαδάρχη το λοχία Χατζηπαναγιώτη  Χρήστο από τα Πάμφυλα . Λόγω ελλείψεως υπαξιωματικού έκανα χρέη δεκανέα.

Ο λοχαγός διέταξε τον λοχία να πάρει τέσσερες στρατιώτες να προχωρήσουν μπροστά για να κόψουν τα συρματοπλέγματα τα ελληνικά και τα ιταλικά για να κάνει επίθεση ο λόχος.

Ο λοχίας την τελευταία στιγμή δείλιασε και με παρακάλεσε να πάω εγώ, σαν δεκανέας.

Δέχτηκα πρόθυμα να πάω εγώ στη θέση του λοχία γιατί αυτός ήταν παντρεμένος με παιδιά… Δεν ξερω αν ήταν αλήθεια.

Πήρα τους τέσσερες στρατιώτες από την ομάδα μου, φορέσαμε από μια άσπρη κάπα για να μη φαινόμαστε.

Πήραμε τα ειδικά ψαλίδια για τα συρματοπλέγματα.

Συρθήκαμε με την κοιλιά προχωρώντας προς το θάνατο.

Όταν κόψαμε και τα τελευταία συρματοπλέγματα των Ιταλών, μας πήρε είδηση ο Ιταλός σκοπός, ήταν τρία μέτρα μακριά μας και φώναξε..

«Στα όπλα…».

Μας έβαλε ο σκοπός, αναγκασθήκαμε να βάλουμε και εμείς και σκοτώθηκε.

Αλλά οι οβίδες έπεφταν βροχή και οι σφαίρες μας καθήλωσαν εκεί.

Από την παρέα μου σκοτώθηκαν οι τρεις κι εγώ με ένα παιδί από την Κάπη , λέγεται Γιώργος Ματζουράνης, μείναμε επί τρεις ώρες τραυματισμένοι μέσα στα χιόνια.

Το αίμα από το κρύο έπηξε και σταμάτησε η αιμορραγία.

Μετά έκανε εξόρμηση ο λόχος και μας βρήκε η 4η διμοιρία την οποία διοικούσε ο μόνιμος Ανθυπασπιστής Κοσκινάς Βασίλειος  ο οποίος με γνώριζε. Μας επέδεσε ο ίδιος και διέταξε τους τραυματιοφορείς να μας μεταφέρουν στα μετόπισθεν.

Μια ώρα αν μέναμε ακόμα θα πεθαίναμε από το κρύο.

Το πρωί βρέθηκα στη Δευτέρα σειρά έφεδρος.

Εκεί ήταν το Σύνταγμα και οι παράγκες ήταν το ορεινό χειρουργείο.

Το μεσημέρι με κατέβασαν στη Λεγνίτσα, εκεί ήταν το χειρουργείο.

Με έκοψαν το χέρι, κι από κει και μετά με γύριζαν από νοσοκομείο σε νοσοκομείο, σε άθλια κατάσταση.

Δεν αισθανόμουν καθόλου καλά, ούτε μπορούσα να καταλάβω που βρισκόμουν.

Όταν με πήγαν στη Φλώρινα μου είπαν πως βρίσκομαι στην Ελλάδα και δεν ξέρω αν  χάρηκα η λυπήθηκα.

Συνέχισαν να με γυρίζουν στα νοσοκομεία και να με χειρουργούν.

Όταν μπήκαν οι Γερμανοί βρισκόμουν στην Αθήνα μέσα στο Ζάππειο που χρησίμευε για νοσοκομείο.

Την τελευταία εγχείρηση μου την έκανε ένας φοιτητής ιατρικής.

Ονομάζεται  Κάτσαρης Τάκης.

Αυτός με έκανε καλά και σώθηκα…».