Η υπαγωγή της χώρας στους μνημονιακούς μηχανισμούς (Ε.Ε., ΔΝΤ, ΕΚΤ) το 2010 και η εφαρμογή των μνημονιακών μέτρων αφορούσε σειρά αυστηρών οικονομικών πολιτικών και δημοσιονομικών παρεμβάσεων που κράτησαν μέχρι το 2018. Τα κύρια μέτρα που επιβλήθηκαν για την υπαγωγή της χώρας στους μηχανισμούς στήριξης ήταν πιστή εφαρμογή του «Δόγματος του Σοκ», σειρά μέτρων όπως περιγράφονται στο βιβλίο της Ναόμι Κλάιν και ήταν τα εξής:

 Περικοπές δημόσιων δαπανών

Μειώσεις μισθών και συντάξεων: Οι μισθοί στο δημόσιο τομέα και οι συντάξεις μειώθηκαν σημαντικά. Οι μειώσεις κυμαίνονταν από 10% έως και 40%, ανάλογα με τη βαθμίδα και την κατηγορία.

Εξορθολογισμός δαπανών για κοινωνικές παροχές: Περικοπές σε επιδόματα, κοινωνικές παροχές και προγράμματα πρόνοιας για να μειωθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα.

Αυξήσεις φόρων

Αυξήσεις στους άμεσους και έμμεσους φόρους: Η επιβολή νέων φόρων ή η αύξηση υπαρχόντων (π.χ. ΦΠΑ) ήταν σημαντικό στοιχείο της δημοσιονομικής προσαρμογής. Οι φόροι αυξήθηκαν σε αγαθά και υπηρεσίες, και για να μειωθεί το έλλειμμα, επιβλήθηκαν και φόροι εισοδήματος.

Εισφορά αλληλεγγύης: Παράλληλα με τους φόρους, επιβλήθηκε και η «εισφορά αλληλεγγύης», μια εφάπαξ φορολογική επιβάρυνση για τα υψηλά εισοδήματα.

Αποκρατικοποιήσεις και ιδιωτικοποιήσεις

Πώληση δημόσιας περιουσίας: Ως μέτρο για τη μείωση του δημοσίου χρέους και την ενίσχυση των κρατικών εσόδων, η Ελλάδα αναγκάστηκε να προχωρήσει σε εκποίηση δημόσιας περιουσίας, περιλαμβάνοντας τις αποκρατικοποιήσεις οργανισμών και επιχειρήσεων.

Αναδιάρθρωση και μεταρρύθμιση δημόσιων οργανισμών: Οι δημόσιοι οργανισμοί αναδιοργανώθηκαν και πολλές φορές συρρικνώθηκαν ή πωλήθηκαν σε ιδιώτες.

Αναδιάρθρωση της αγοράς εργασίας

Ευελιξία στην αγορά εργασίας: Επιβλήθηκαν μεταρρυθμίσεις για να γίνει η αγορά εργασίας πιο ευέλικτη, με την αποδοχή της ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων, τη μείωση του κατώτατου μισθού και τη διευκόλυνση των απολύσεων στον ιδιωτικό τομέα.

Μείωση εργατικών δικαιωμάτων: Η κατάργηση ή μείωση των επιδομάτων και των εργασιακών δικαιωμάτων, όπως τα δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα, υπήρξε μέρος αυτών των αλλαγών.

Δημοσιονομική σταθερότητα και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις

Φορολογική μεταρρύθμιση: Στόχος ήταν να γίνει το φορολογικό σύστημα πιο αποδοτικό και να μειωθούν οι φορολογικές ανισότητες. Η Ελλάδα υποχρεώθηκε να δημιουργήσει ένα πιο αυστηρό και οργανωμένο σύστημα συλλογής φόρων, το οποίο περιλάμβανε την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στους τομείς της υγείας και της παιδείας: Ορισμένοι τομείς του κράτους (υγεία, παιδεία) υπήρξαν στόχοι για εξορθολογισμό και περικοπές, με στόχο την αναδιοργάνωση και τη μείωση του κόστους λειτουργίας τους.

Μετατροπή των οργανισμών κοινής ωφέλειας σε φοροεισπρακτικούς μηχανισμούς

Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση των τιμολογίων της ΔΕΗ που μετατράπηκαν σε φοροεισπρακτικούς μηχανισμούς με την ενσωμάτωση του φόρου ακίνητης περιουσίας (ΕΝΦΙΑ) σε Δείγμα του πανικού του κρατικού μηχανισμού να φανεί συνεπής με τους πολιτικές εφαρμογής των μνημονιακών απαιτήσεων.

Χρηματοπιστωτικές και νομισματικές πολιτικές

Επιμήκυνση του χρέους και αναδιάρθρωση: Υπήρξαν συμφωνίες για επιμήκυνση της αποπληρωμής του χρέους και για αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, προκειμένου να διευκολυνθεί η αποπληρωμή του και να μειωθεί η πίεση στις αγορές.

Ενίσχυση της εποπτείας και επιτήρησης από την τρόικα: Οι διεθνείς οργανισμοί (ΔΝΤ, ΕΕ, ΕΚΤ) είχαν τον πλήρη έλεγχο των οικονομικών πολιτικών της χώρας και επέβαλαν συνεχιζόμενη εποπτεία για να εξασφαλίσουν την εφαρμογή των συμφωνηθέντων μέτρων.

Οικονομική ανάπτυξη μέσω λιτότητας

Στρατηγική ανάπτυξης μείωσης του χρέους: Οι στόχοι των μνημονίων προέβλεπαν τη μείωση του χρέους μέσω των πολιτικών λιτότητας, προσδοκώντας ότι αυτή η στρατηγική θα οδηγούσε σε οικονομική ανάπτυξη και δημοσιονομική εξυγίανση μακροπρόθεσμα. Ωστόσο, η εφαρμογή αυτών των μέτρων οδήγησε σε έντονη ύφεση και αυξανόμενο χρέος.

Οι παραπάνω πολιτικές προκάλεσαν σοβαρές κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις στην Ελλάδα, με τις διαμαρτυρίες και τις αντιδράσεις να είναι έντονες καθ' όλη τη διάρκεια της εφαρμογής τους. Παρά τις επίσημες υποσχέσεις για ανάκαμψη, η οικονομία της χώρας βυθίστηκε σε βαθιά ύφεση, το δημόσιο χρέος αυξήθηκε, και οι κοινωνικές ανισότητες εντάθηκαν.

Συμπερασματικά

Η υπαγωγή της χώρας στις ασφυκτικές πιέσεις των πιστωτών προκειμένου να εξυπηρετηθεί το δημόσιο χρέος την περίοδο (2010-2018)όχι μόνο δεν απέδωσε τα προσδοκώμενα αποτελέσματα αλλά οδήγησε την χώρα στην ύφεση, την ανεργία ενώ παράλληλα αύξησε το δημόσιο χρέος. Οι πολίτες μην έχοντας άλλη επιλογή αναγκάστηκαν να συρρικνώσουν το διαθέσιμο εισόδημα τους, οι νεότεροι αναζήτησαν την τύχη τους στο εξωτερικό(brain drain), ενώ έκαναν την εμφάνιση τους στον πολιτικό ορίζοντα λαϊκίστικα κόμματα και μορφώματα της άκρας δεξιάς και του νεοναζισμού.

Η ελληνική κοινωνία έζησε μια από τις πιο επώδυνες και σοκαριστικές καταστάσεις που όμοια της έζησε, στο παρελθόν, σε περιόδους μεγάλης κοινωνικής, οικονομικής και εθνικής καταστροφής.