× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Με αφορμή τη «Μυγδαλιά» του Δημήτρη Σιμιτσή*

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΩΣΤΟΥΛΑΣ, φιλόλογος, μουσικός ερευνητής

Δημοσίευση 15/11/2025

Με αφορμή τη «Μυγδαλιά» του Δημήτρη Σιμιτσή*
' χρόνος ανάγνωσης

Ο Δημήτρης Σιμιτσής  αποτελεί χωρίς αμφιβολία μια πολύ ενδιαφέρουσα και πηγαία ποιητική φωνή της Λέσβου,  που χαίρει της εκτίμησης τουλάχιστον της τοπικής κοινωνίας.

Γεννημένος στη Μυτιλήνη το 1934, είναι ένας αυτοδημιούργητος εραστής του λόγου, άνθρωπος του καθημερινού μόχθου με την καθάρια ματιά απέναντι στη ζωή και τους ανθρώπους που στάθηκαν η πηγή της έμπνευσής του. Το λέει κι ο ίδιος με το δικό του τρόπο σε ένα από τα ποιήματα της συλλογής «Εικοστός πρώτος αιώνας» (Μυτιλήνη, 2002): «Έχω την πίστη μέσα μου κρυφήν ελπίδα στο Θεό / σεμνά τραγούδια έγραψα και τους φτωχούς υμνούσα / κι ας ήτανε κι η αφορμή μες στο σκοτάδι να βρεθώ / πάντα μου είχα δύναμη και τα κακά σκορπούσα». 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Με την αυθόρμητη έμπνευση του άδολου μαχητή της ζωής και την πηγαία του γραφή μάς έχει δώσει ως τώρα έξι ποιητικές συλλογές («Μόχθος και ιδρώτας Α», «Μόχθος και ιδρώτας Β», «Δεύτερη όψη», «Δέκα εντολές», «Εικοστός αιώνας», «Εικοστός πρώτος αιώνας») και δυο πεζογραφήματα («Δεύτερη όψη του τρελού», «Πετούλιας») από το 1977 που έκανε την πρώτη επίσημη εμφάνισή του στα γράμματα.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Την ειδικότερη αφορμή για τη δεύτερη αυτή αναφορά μας στον λαϊκό Λέσβιο ποιητή την έδωσε ένα χαρακτηριστικό ποίημά του με τίτλο «Η μυγδαλιά». Το ποίημα αυτό μελοποίησε ο επίσης Λέσβιος λόγιος συνθέτης Παράσχος Μανιάτης και το παρουσίασε, μαζί με το ποίημα «Ο τσολιάς» (δηλαδή ο Θεόφιλος), στη μεγάλη συναυλία που έδωσε στις 8 Νοεμβρίου 2012 στο Δημοτικό Θέατρο της Μυτιλήνης στο πλαίσιο του εορτασμού για τη συμπλήρωση ενός αιώνα ελεύθερης Λέσβου από τον τουρκικό ζυγό. Το τραγούδι ερμήνευσε η σοπράνο της Λυρικής Σκηνής Ελισάβετ Αθανασοπούλου, ενώ την ορχήστρα διηύθυνε ο συνθέτης. 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο πηγαίος και ανεπιτήδευτος λόγος του Δημήτρη Σιμιτσή μορφοποιημένος σε έμμετρο ομοιοκατάληκτο στίχο, καταφέρνει να αποδώσει εύστοχα το θέμα του μέσα από έναν μυστικό «μονόλογο» με την ανθισμένη μυγδαλιά της αυλής του που γίνεται η αφορμή για στοχαστικούς διαλογισμούς με συμβολικές βιωματικές αυτοαναφορές. Το ποίημα κωδικοποιεί σε μεγάλο βαθμό όλον τον ποιητικό κόσμο του Σιμιτσή, τον οποίο ο παλιός και έγκριτος κριτικός της λογοτεχνίας μας Γιώργος Βαλέτας (1907-1989), επίσης Λέσβιος, δε δίστασε να τον αποκαλέσει λαϊκό βάρδο επαινώντας την «προχωρημένη στιχουργική μαστοριά» του ποιητή με τη βαθιά ανθρώπινη ευαισθησία που αναβλύζει απευθείας από τις πιο καθάριες τρεχούμενες πηγές, ενώ ο Λέσβιος συγγραφέας Κώστας Μίσσιος έκανε λόγο για «έναν ολιγογράμματο εργάτη με πλούσιο συναισθηματικό κόσμο, ταξική συνείδηση και ποιητικό ταλέντο». 

Ιδού το ποίημα στην πλήρη του μορφή, καθώς και το βίντεο με το απόσπασμα της συναυλίας, όπου ακούγεται ζωντανά στη μελοποιημένη του μορφή:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η ΜΥΓΔΑΛΙΑ

Πώς βιάζεσαι κάθε φορά, ω μυγδαλιά, ν’ ανθίσεις

μέσα στους κλώνους να δεχτείς τα νιόφερτα πουλιά

μέσα στο βαρυχείμωνο τη θλίψη σου να πνίξεις 

και να ζεστάνεις στοργικά την πρώτη τη φωλιά. 

 

Κάθε χρονιά βιαζόσουνα, θαρρούσες πως θ’ αντέξεις

και θα σταθείς ατράνταχτη στη βαρυχειμωνιά,

όμως δεν είναι φρόνιμο με τους καιρούς να παίζεις

κόντρα σαν πας στο χτύπημα σε τρώει η καταχνιά.

 

Πρέπει να μάθεις, δένδρο μου, να καρτεράς την ώρα

και τη στιγμή την ώριμη ν’ ανοίγεις τον ανθό.

Έχε τη σκέψη σου κοφτή, πάλευε με την μπόρα,

γιατί τα άνθη σου σαν δω κάτω στη γη πενθώ.

 

   * Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα του «ΔΙΣΚΟΒΟΛΟΥ», Δημήτρη Κωστούλα, όπου εδώ και χρόνια έχει κάνει (και συνεχίζει να κάνει)  εκατοντάδες εξαιρετικές παρουσιάσεις ελληνικής μουσικής και μελοποιημένης ποίησης.

Ο σύνδεσμος: https://diskovolos58.blogspot.com/2025/11/blog-post.html,  όπου μπορείτε να δείτε σε βίντεο  το  τραγούδι «ΜΥΓΔΑΛΙΑ».

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Γερνάμε κύριε… Διαφημιστή

Γράφει η ΜΑΡΙΝΑ ΠΟΛΛΑΤΟΥ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Καταγραφές, επιδόματα κι απόγνωση

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η κοινωνία που δημιουργεί την αναπηρία και η ανάγκη για ένα μέλλον συμπερίληψης

Γράφει ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΑΜΠΗΣ, μεταπτυχιακός φοιτητής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Βιβλία και πολιτισμός!

Γράφει ο ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΠΙΩΤΑΣ πρώην Δντης Β/θμιας Εκπαίδευσης Λέσβου &Σάμου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Κείμενο διαμαρτυρίας για την προτεινόμενη μετατροπή σχολείων

Γράφει ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Παναγιώτης Ν. Βέης: Χωρίς πυξίδα (2025)*

Γράφει ο Δημήτρης Κωστούλας , φιλόλογος , μουσικός ερευνητής
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Μαρίνα Σταμάτη: Μια διπλή έκθεση με κοινό παρονομαστή

Γράφει ο ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΠΙΩΤΑΣ, πρώην Δ/ντης Δ.Ε. Λέσβου & Σάμου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Τριήμερο χειμερινό σχολείο από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου

Πραγματοποιήθηκε στη Μυτιλήνη, από 3 έως 5 Νοεμβρίου. Στη δράση συμμετείχαν μέλη διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού από χώρες της Ευρώπης και της Βόρειας Αφρικής
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Χωρίς σοδειά

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ