× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Σκαλοχώρι: ένα memoir

Γράφει η ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΖΗΣΗ

Δημοσίευση 14/12/2022

Σκαλοχώρι: ένα memoir
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

Στο βάθος της λεσβιακής, σχετικά άγνωστης, ενδοχώρας, μέσα στην αγκαλιά μιας ήπιας χαράδρας, το Σκαλοχώρι γλυκά απλώνει τα διώροφα πέτρινα σπίτια του γύρω από διάσπαρτα πολιτισμικά απομεινάρια μιας περασμένης εποχής, τότε που το χωριό ήταν μεικτό, αλλά και χωρισμένο ανάμεσα στο χριστιανικό τμήμα και το τούρκικο τμήμα. Σήμερα, τα δύο κεντρικά λιθόστρωτα καλντερίμια, το ένα που αθέατο ξεκινά από τις καμάρες και φτάνει στο τζαμί μαχαλά, και το δεύτερο που ξεκινά από το γεφύρι της εκκλησιάς με ανοιχτό ορίζοντα προς το κοκκαλώνι και σμίγει στις τρεις βρύσες, αχνίζουν παλιές ιστορίες για το αρμονικό μπέρδεμα - χριστιανών και τούρκων - πριν την ανταλλαγή των πληθυσμών, αλλά και για την πετραδική τέχνη από ανώνυμους τεχνίτες οι οποίοι ανέπτυξαν την καλλιτεχνία της πελεκητής πέτρας.  



Το Σκαλοχώρι χαρακτηρίζεται από στοιχεία ενός πλούσιου και ταυτόχρονα παραγνωρισμένου πολιτισμού, του νερού και της πέτρας: πέτρινα μονότοξα γεφύρια, γούρνες, πέτρινες πλάκες, πηγάδια και βρύσες, πέτρινα οικήματα, νερόμυλοι και υδραγωγεία. Οι ανταύγιες της ισλαμικής αρχιτεκτονικής, ένας μιναρές και λίγες σωζόμενες πετρόκτιστες μεγάλες και μικρές βρύσες με οθωμανικές επιγραφές, χρωματίζουν μοναδικά αυτό το αλλοτινό μαστοροχώρι της Λέσβου.  Η ζεστασιά της ξυλόσομπας στο μέσο του παραδοσιακού καφενείου έλκει τους οδοιπόρους να ρεμβάσουν σε παλιές εποχές και διηγήσεις για μάστορες και τεχνίτες που κάποτε έφτασαν από την Ήπειρο, για χριστιανούς που εξισλαμίστηκαν, για τις αναμαζιές και τα χαϊρια ως ίδιον του τόπου. Ο τεχνίτης των ιστοριών αυτών είναι ο Δημήτρης Χατζηλίας ο οποίος με λογιοσύνη και ακάματα έχει αποθησαυρίσει εξετάζοντας ένα πλήθος πρωτογενών πηγών στα βιβλία του τον ιδιαίτερο πολιτισμό του Σκαλοχωρίου, αλλά και νεότεροι ερευνητές, ο Χρήστος Χατζηλίας με την εργασία του για τους πετράδες της Λέσβου.   

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ



Η εκκλησία του Αι Γιώργη στο κεντρικό καλντερίμι, της Παναγιάς της Μεσοχωρίτισσας στο μέσο του χωριού, αλλά και δεκάδες μικρά ξωκλήσια, παρεκκλήσια και προσκυνητάρια που στεφανώνουν την περίμετρο του γραφικού χωριού καταγράφουν όχι μόνο τον λατρευτικό πλούτο του μικρού τόπου αλλά αποτελούν και πληροφορητές για το πώς άλλοτε το χωριό και οι σχέσεις των ανθρώπων οργανώνονταν γύρω από αυτά.  Το διδακτήριο του Σκαλοχωρίου ως τοπόσημο έξοχης αρχιτεκτονικής καλαισθησίας και ως αρχείο πραγματολογικού υλικού προσφέρει σημαντικά τεκμήρια της εκπαιδευτικής ιστορίας της Λέσβου.  Εκείνο, όμως, που σήμερα κρατάει ζωντανό το χωριό μέσα στην έρημη χάρη του είναι οι γυναίκες του Σκαλοχωρίου, ο γυναικείος συνεταιρισμός και τα γαστρονομικά τεχνήματα που ευωδιάζουν το δρόμο της αγοράς, οι γυναίκες που κρατάνε τα καφενεία και τα λίγα καταστήματα.  Μια ανθρώπινη δύναμη, φιλόξενη και ακούραστη.  



Τα γιορτινά φωτάκια στολίζουν σεμνά τις γωνιές του χωριού ψιθυρίζοντας στους χωριανούς και τους οδοιπόρους ευχές για καλοσύνη και αγαθοεργία, όπως τότε στα παλιά χρόνια.   Ευχές που υφαίνουν το μέλλον ενός μικρού τόπου που θα ακτινοβολεί από την αίγλη της αρχαίας πόλης, της Αρχαίας Άντισσας και τα ευρήματα μιας σπουδαίας, σύγχρονης ανασκαφής. Βρύσες και γεφύρια πνιγμένα από τους ακόρεστους κισσούς προσμένουν να φανερωθούν από των ανθρώπων τα έργα.
 


Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»

Ο Βασίλης Τεντόμας μετάφέρει για πρώτη φορά την μαρτυρία του στο «Ν» με βαθιά συγκίνηση για όσα έζησε τη νύχτα της εισβολής στο Πολυτεχνείο και τα όσα προηγήθηκαν -Η γνωριμία του με τη Μαρία Ζερβού που έγινε σύντροφος της ζωής του
«53 χρόνια δεν μιλούσα για το Πολυτεχνείο. Δεν ήθελα να θυμάμαι...»
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη

Στις 17 Νοεμβρίου 1982, η προτομή του Μιχάλη Μυρογιάννη αποκαλύφθηκε στο Πάρκο Αγίας Ειρήνης, με την οικογένειά του παρούσα και τον Δήμαρχο Απόστολο Αποστόλου δακρυσμένο!
Το ιστορικό της προτομής του Μιχάλη Μυρογιάννη
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!

«Διαμπερές τραύμα στο κεφάλι, βληθείς δια πυροβόλου όπλου, έξοδος εγκεφαλικής ουσίας» -Η ιστορία της εν ψυχρώ δολοφονίας του 20χρονου από τη Μυτιλήνη και η μαρτυρία που αποκάλυψε το έγκλημα της χούντας
Μιχάλης Μυρογιάννης, ετών 20!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας

Δολοφονίες και ύποπτοι θάνατοι συντοπιτών μας στο βιβλίο του Δημήτρη Βεριώνη – Αφιέρωμα των Φίλων Ιστορικής Μνήμης & Πολιτιστικής Δημιουργίας για την επέτειο του Πολυτεχνείου
Δέκα ζωές από τη Λέσβο στη σκιά της χούντας
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά

Η 8η Νοεμβρίου 1912 μέσα από τη ματιά του Ασημάκη Πανσέληνου – Τα καράβια στο φως της αυγής, οι πλημμυρισμένοι δρόμοι και η ανθρωπιά μέσα στην ανατροπή του παλιού κόσμου
Η μέρα που η Μυτιλήνη αντίκρισε τη λευτεριά
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της

Πώς τα τραγούδια της χαράς και της ελπίδας αποτύπωσαν τον ενθουσιασμό της απελευθέρωσης μέσα από γερμανικές μελωδίες, προσωμιακά και τα περίφημα Επίστρατα
Η Λέσβος των Βαλκανικών Πολέμων βρίσκει τη φωνή της
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης

Ο Ιστορικός Στρατής Αναγνώστου εξιστορεί τα γεγονότα της 8ης Νοεμβρίου 1912
Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ για την Απελευθέρωση της Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941

Σατυρικές επιστολές Αγιασωτών από το μέτωπο του πολέμου στην Ήπειρο, που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα «Τρίβολος» -Επιμέλεια: Φίλοι ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Πολεμικές ανταποκρίσεις 1940‑1941
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης

Γράφει ο ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ
Η 28η Οκτώβρη 1945, στις πολιτικές φυλακές Μυτιλήνης
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Οι 296 σημαίες της Λέσβου

Τα ονόματα όλων των νεκρών Λέσβιων στα μέτωπα της Αλβανίας και της Μακεδονίας από τις 28 Οκτωβρίου 1940 μέχρι τις 22 Απριλίου 1941
Οι 296 σημαίες της Λέσβου
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!

82 χρόνια από την απελευθέρωση της Λέσβου από τις Ναζιστικές δυνάμεις κατοχής
10 Σεπτέμβρη 1944: Η Λέσβος ελευθέρα!
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο παπά Στρατής έφυγε, μα το φως του δεν έσβησε ποτέ

Μια μέρα σαν τη σημερινή πριν 11 χρόνια, σε ηλικία μόλις 57 ετών, έφυγε από τη ζωή ο παπά Στρατής Δήμου από το Κεράμι της Λέσβου -Το παράδειγμα αγάπης και αλληλεγγύης του «μπαμπα-Νουρ» παραμένει πιο επίκαιρο από ποτέ
Ο παπά Στρατής έφυγε, μα το φως του δεν έσβησε ποτέ