Με αφορμή την ημερίδα για τις εργασίες αποκατάστασης, ανάδειξης και επαναχρήσης του Βαλιδέ τζαμί στην Επάνω Σκάλα της Μυτιλήνης θυμήθηκα τις κατά καιρούς αντιδράσεις διαφόρων «συνώνυμων» της παρακμής της πιο ιστορικής γειτονιάς της Μυτιλήνης που μήδε την υπογραφή τους δεν τολμούν να βάλουν στα όσα κατά καιρούς διαδίδουν δηλητηριάζοντας την τοπική κοινωνία. Τι λένε; Μια για το ότι δήθεν το μνημείο θα λειτουργεί σαν τζαμί, μια ότι το πληρώνει ο Ερντογάν, μια ότι ο μιναρές θα υψωθεί ως... λόγχη στον Ελληνικό ουρανό.

«Πατριώτες» της πλάκας, κατά καιρούς σφουγγοκωλάριοι των διαφόρων εξουσιών που δεν πήγαν ποτέ κόντρα στο ρεύμα της υπανάπτυξης και που ακολουθούν το μόνο εύκολο δρόμο που γαλουχήθηκαν να περπατάν. Αυτόν της... αγράμματης εθνικοφροσύνης και το έθνος ας πάει να κουρεύεται. «Θεωρητικοί» της καταστροφής του πολιτιστικού κτηριακού αποθέματος της Μυτιλήνης αλλά και όλου του νησιού, κάτι τύποι που μένουν με το στόμα ανοιχτό σαν τους λες πως και οι Ρωμαίοι κατακτητές ήταν αλλά τα μνημεία τους τα αναδεικνύουμε. Για να μην αναφερθούμε και στο ότι άμα πάνε τη Χίο η συνεχιζόμενη αναστήλωση του τζαμιού μέσα στο κάστρο τους είναι παντελώς άγνωστη ενώ ο πανύψηλος μιναρές στην πλατεία στο τζαμί βυζαντινό μουσείο της γειτόνισσας είναι για δαύτους... αόρατος.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 μεσούντος ενός άλλου σκανδάλου από δαύτα που συχνά πυκνά αποκαλύπτονται στον τόπο μας, του σκανδάλου των ακριβοπληρωμένων κακοτεχνιών στο συγκρότητα των ΤΕΛ στην Καλλιθέα, βρέθηκε στη Μυτιλήνη μια τριμελής επιτροπής του υπουργείου Παιδείας για να ελέγξει τις εργασίες που είχαν γίνει. Ή μάλλον αυτές που δεν είχαν γίνει αλλά είχαν πληρωθεί. Ανάμεσα τους ένας αρχιτέκτονας, Γιώργος Παρασκευόπουλος ονόματι, ο οποίος σε μια συνάντηση μας μου δήλωσε... χουντικός!

Για να σας πω την αλήθεια «πάγωσα», δεν καταλάβαινα και δε μπορούσα να καταλάβω τι ήθελε να μου πει με ετούτα τα διαπιστευτήρια, γέλασε όμως και με έβγαλε από τη δύσκολη θέση.

Υπηρέτησε μου είπε στη διάρκεια των τελευταίων χρόνων της δικτατορίας τη στρατιωτική του θητεία στη Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού λόγω ενός πραγματικά χουντικού μπάρμπα που διέθετε στην Κορώνη. Τότε του είχαν αναθέσει από την υπηρεσία να έρθει στη Μυτιλήνη και να συντάξει μια πρόταση που έλεγε πως η οδός Ερμού της πόλης από την Επάνω Σκάλα μέχρι τη Μητρόπολη πρέπει να γίνει ένας ίσιος φαρδύς δρόμος που στη μέση του, στη θέση ενεός ερειπωμένου τζαμιού που θα κατεδαφιζόταν θα έστεκε ή μάλλον θα ανοίγονταν φαρδιά πλατειά η.... πλατεία Ελευθερίας.

«Ήρθα, μου είχε πει, περπάτησα το δρόμο που θα κατεδαφίζονταν τα μαγαζιά για να γίνει φαρδύς και ίσιος  και στάθηκα στο γενί τζαμί που θα κατεδαφίζονταν προς χάριν της πλατείας ελευθερίας. Χουντικός ξεχουντικός αρχιτέκτονας ήμουν. Δε το πήγαινε η καρδιά μου να κατεδαφιστεί όλο αυτό που έβλεπα με επιστημονική εισήγηση που μάλιστα θα την είχα υπογράψει. Έπιασα και συνέταξα λοιπόν μια αναφορά στην οποία έλεγα πως το τζαμί δεν ήταν τζαμί αλλά μια παλιά εκκλησία. Τι να έλεγα; Πως είχα μπροστά μου ένα όμορφο μνημείο που θα έπρεπε να διασωθεί; Πέρασε καιρός... Προς τα τέλη της θητείας μου, την Άνοιξη του 1974 με φώναξαν και με ρώτησαν αν ισχύουν αυτά που είχα γράψει γιατί ο Δήμαρχος της Μυτιλήνης και κάποιοι άνθρωποι του έχουν διαφορετική άποψη. Επέμεινα στο τι είχα γράψει, απολύθηκα, έγινε η μεταπολίτευση, πέρασε η μπόρα».

Η ιστορία του μακαρίτη πια Γιώργου Παρασκευόπουλου επαναλήφθηκε 50 σχεδόν χρόνια τώρα και μια και δυο και τρεις φορές. Πάντα με πρωταγωνιστές κοινωνικά (και όχι μόνο) αγράμματους.

«Παρά» τον τάδε ή τον δείνα που δε σηκώσαν ποτέ το χεράκι τους για τα όσα υπέστη και συνεχίζει και υφίσταται η Επάνω Σκάλα έχουν άποψη για την ανάγκη κατεδάφισης του ενός ή του άλλου μνημείου.  Και πάντα στολίζουν την αποψάρα τους με την ανάγκη προστασίας του έθνους από τους Τούρκους. Το χάλι μπροστά στο βαλιδέ τζαμί, στην και – ο θεός να την κάνει – πλατεία Σιγίου δεν τους ενοχλεί. Τα μπάζα και τα σκουπίδια είναι για δαύτους δώρο θεού. Τα χορτάρια στο Γενί τζαμί που φτάνουν στο ύψος του ανθρώπου, τα κλειστά μαγαζιά, η ιστορική γειτονιά που αργοπεθαίνει είναι αόρατα. Ελείψει χαλιού να τα κρύψουν από κάτω δηλώνουν πως δεν τα βλέπουν οπότε και δεν υπάρχουν.

Κι όλα αυτά είναι λέει η θέληση της τοπικής κοινωνίας. Βαφτίζουν το κρέας ψάρι και τον εαυτό τους τοπική κοινωνία. Πλην όμως τους πήραμε πλέον χαμπάρι.