× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Για την ποιήτρια Μαρία Παπαλά

Γράφει ο ΙΓΝΑΤΙΟΣ ΨΑΝΗΣ

Δημοσίευση 15/9/2022

Για την ποιήτρια Μαρία Παπαλά
' χρόνος ανάγνωσης

Με πολύ μεγάλη ευχαρίστηση δέχτηκα να γράψω  δυο λόγια για τη νέα ποιητική δημιουργία της Μαρίας , που εκδόθηκε τελευταία.  Ας μη δούμε τη συλλογή  από τη σκοπιά  του κριτικού , γιατί κανείς δεν ξέρει τι δρομολόγιο θα ακολουθήσει μια ποιητική συλλογή ή ένα ποίημα. Ας τη  δούμε από φιλολογική και ειδικότερα λογοτεχνική σκοπιά  καθ’εαυτήν.

       Εκείνο που με ευχαρίστησε διαβάζοντας προσεκτικά τα νεότερα ποιήματά της είναι ότι ο ποιητικός λόγος είναι πιο αυθόρμητος ,εκφράζεται με μεγαλύτερη ευκολία το ποιητικό ζητούμενο , το ανιχνεύσιμο. Θυμίζει τη γυναίκα, που όσο πιο πολλά παιδιά γεννά, τόσο πιο εύκολη είναι η κάθε γέννα. Μα σε όλες τις γέννες το αποτέλεσμα είναι το ίδιο, μια νέα ζωή, μια νέα πνοή , μια νέα δημιουργία .

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

        Η ευκολία για την οποία μίλησα δε μειώνει το αισθητικό, γλωσσικό  ,λογοτεχνικό τελικά αποτέλεσμα. Αντίθετα ,εντυπωσιάζει το πώς ο λόγος , χείμαρρος , διατρέχει τους στίχους και τις στροφές , κρατώντας πάντοτε τον εσωτερικό ρυθμό που τον ορίζει και τον στηρίζει η σκέψη και το συναίσθημα .Δε χάνεται το μέτρο και η ισορροπία. Τα ποιήματα  όρθια και στιβαρά άλλα σαν ιωνικοί άλλα σα δωρικοί  κίονες αποκαλύπτουν τα εσώτερα της δημιουργού. Διάβαζα κάπου ότι τα ποιήματα είναι  τα εσώρουχα του ποιητή ,δηλαδή τα μύχια ,τα εσώψυχά του, τα απόκρυφά του. Έτσι μας  αυτοαποκαλύπτεται και η Μαρία, απολογητική, βιωματική, προδομένη αλλά και μαχητική , παραινετική , προτρεπτική ή αποτρεπτική ,μα πάντα γνήσια και αυθεντική. Σαν τα ψωμιά του Θεόφιλου ,που ‘’όλα έπρεπε να φαίνονται στη ζωγραφιά’’.

          Πήρε ,λοιπόν , για άλλη μια φορά το βασικό της ΄΄ εργαλείο΄΄ ,το περισκόπιο και άλλοτε το στρέφει στον εαυτό της ,ως ενδοσκόπιο και άλλοτε το περιστρέφει με προσοχή και σύνεση ,χωρίς εκδικητικές  παρορμήσεις ή ιδεολογικές αγκυλώσεις  στον περίγυρό της , τον στενό  μα και  τον ευρύτερο .Με χειρουργική ευαισθησία και λεπτότητα ,χωρίς να επιδιώκει τον εντυπωσιασμό  του αναγνώστη, αποκαλύπτει πάθη και παθογόνες συνήθειες ,εστιάζοντας στις αξίες στις οποίες απαρέγκλιτα  πιστεύει, στην  εθνική συνείδηση , στο χριστιανικό ήθος , στην κοινωνική δικαιοσύνη ,με την έννοια του καθαρού δικαίου , ‘’χωρίς οφθαλμαπάτες΄΄ , στην πανανθρώπινη αγάπη , ΄΄με ακούραστους ομοϊδεάτες΄΄ , στην άδολη φιλία , ΄΄ως ισόβιο επάγγελμα΄΄ , στο έρωτα , ΄΄ τον οποίο κανείς δεν απέφυγε΄΄.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

           Στη συλλογή αυτή ξεχωριστή θέση κατέχει η μνήμη.Τα περασμένα ,τα αλλοτινά  υλικά απομεινάρια  ζουν με τον τρόπο τους ,μας αποκαλύπτουν κάποια στιγμή πτυχές , στιγμές περασμένες ,που όμως σηματοδοτούν συνειδητά ή μη και τη σημερινή μας πορεία. Αθέατα γίνονται επίκαιρα ,σύγχρονα , τελικά αναγκαία ,για να μη χανόμαστε ,για να ξαναβρίσκουμε τα ζάλα μας , τα πατήματά μας. Η μνήμη της αγαπημένης φίλης της Ελευθερίας προβάλλει γεμάτη ζεστασιά , λυρισμό , αυθεντική αισθαντικότητα ,μια ΄΄ανέσπερη ΄΄ μορφή γεμάτη φως.

             Εκείνο που αντιλαμβάνεται ο κάθε αναγνώστης ,πιστεύω, είναι πως δεν υπάρχει  τίποτε στάσιμο. Κυριαρχεί  μια κινητικότητα συνεχής , αέναη είτε εξωτερική είτε ,κατά κανόνα ,εσωτερική. Το ποιητικό υποκείμενο βρίσκεται σε μια εντυπωσιακή εγρήγορση ,αυτοεπιστράτευση.Και για τον σκοπό αυτό επινοούνται κάθε  μορφής λογοτεχνικά σχήματα ( παρηχήσεις, αντιθέσεις ,προσωποποιήσεις  κλπ) έτσι που νοιώθεις κάθε στιγμή  ότι  είσαι θεατής ή ακροατής κάποιου δρώμενου. Η  ικανότητα να προκαλεί συναισθήματα με εικόνες κάθε λογής ( οπτικές , ακουστικές ,οπτικοακουστικές ,ηχητικές , ρεαλιστικές ή υπερρεαλιστικές ) πλέκουν και διαμορφώνουν  το δικό της ύφος ,γιατί τη βοηθούν να δομήσει ,να οργανώσει τον λόγο της. Οι λογοτεχνικοί πόροι χρησιμοποιούνται τόσο όσο ,αλλά και αν φαίνεται κάπου να πλεονάζουν , βρίσκονται σε απόλυτη σχέση με τη δυναμική του θέματος και τη διάθεση της δημιουργού ,γιατί αυτά τελικά τα έργα είναι και τα πιο εντυπωσιακά. Όπως εντυπωσιακές είναι και οι συναισθηματικές έντονες εναλλαγές  ,οι φωτοσκιάσεις που δίνονται και δένονται με εξαιρετική τέχνη και τεχνική.

          Η ποίηση της Μαρίας παραπέμπει και στο φως και στη λύρα του Απόλλωνα αλλά και  στη δυναμική του Ήφαιστου ,καθώς σφυρηλατεί τη γλώσσα και αυτή υπακούει στα πολύ λεπτά συναισθήματά της

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

          Πάλι θα αναφερθώ στη γλωσσομάθειά της αλλά και στη γλωσσοπλαστική της ικανότητα και ευχέρεια. Είναι ένα βασικό ατού της και το χρησιμοποιεί  είτε συνειδητά είτε  αυθόρμητα, δεν έχει σημασία .Ο αναγνώστης απλά το απολαμβάνει! Οι λέξεις ανακατεύονται , διαπλέκονται , διαλέγονται μεταξύ τους .άλλες δημοτικής άλλες καθαρεύουσας ,άλλες ντοπιολαλιάς άλλες αρχαιοπρεπείς έτσι που κάθε μια και όλες μαζί με λογική και σύνεση  ολοκληρώνουν την ποιητική σύλληψη.

                 Είμαι βέβαιος ότι ο ποιητικός οίστρος   της Μαρίας θα έχει συνέχεια.

Μας βοηθά να καταλάβουμε  και να ΄΄ καταλαβαινόμαστε   τώρα΄΄.                       

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Ο δρόμος προς τη σπηλιά του Πυθαγόρα

Γράφει ο ΜΑΝΩΛΗΣ ΝΙΚ. ΚΑΡΛΑΣ,γιατρός, πρώην αιρετός Νομάρχης Σάμου (2003-2010)
Ο δρόμος προς τη σπηλιά του Πυθαγόρα
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Φωτοβολταϊκά στη Δυτική Λέσβο: Ενεργειακή «απόβαση»

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΤΣΗΣ, κάτοικος της Δυτικής Λέσβου για την επιβάρυνση της βιοποικιλότητας και της παραγωγής
Φωτοβολταϊκά στη Δυτική Λέσβο: Ενεργειακή «απόβαση»
ΑΧΙΝΟΣ

Πάτησε τον Αχινό, 8/3/2026

Το καυστικό σχόλιο της ημέρας
Πάτησε τον Αχινό, 8/3/2026
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Η δικαστίς», «η βουλευτής» και «η γραμματέας»...

Γράφει ο ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Α. ΓΕΩΡΓΑΣ με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας
«Η δικαστίς», «η βουλευτής» και «η γραμματέας»...
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Λέσβος, ένας τόπος της γυναικείας χειραφέτησης

Γράφει η ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΖΗΣΗ, Καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Τμήμα Κοινωνιολογίας, Παν/μιο Αιγαίου
Λέσβος, ένας τόπος της γυναικείας χειραφέτησης
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αγνωστες φεμινίστριες

Γράφει ο: ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΚΑΛΑΡΓΑΛΗΣ, Συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας
Αγνωστες φεμινίστριες
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Στο στόμα του λύκου

Γράφει ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΛΑΔΙΤΗΣ, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ειρήνης Λέσβου
Στο στόμα του λύκου
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

«Hμέρα μνήμης των αγώνων για ισότητα, αξιοπρέπεια και δικαιώματα»

Ανακοίνωση της Επιτροπής Ισότητας του Δήμου Μυτιλήνης για την 8η Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα Γυναικών
«Hμέρα μνήμης των αγώνων για ισότητα, αξιοπρέπεια και δικαιώματα»
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Όταν ο σχολικός εκφοβισμός μεταφέρεται στο διαδίκτυο

Άρθρο από την Επιστημονική Ομάδα του Μαζί για το Παιδί
Όταν ο σχολικός εκφοβισμός μεταφέρεται στο διαδίκτυο
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Παναγιώτης Παρασκευαΐδης (1933–2026)‑Διαβάζοντας βιβλιοκριτικές του

Γράφει ο Δημήτρης Πατίλας- (Στη μνήμη του Δασκάλου)
Παναγιώτης Παρασκευαΐδης (1933–2026)‑Διαβάζοντας βιβλιοκριτικές του
ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ

Αμερικανικοί βομβαρδισμοί στο Ιράν και συνεχείς ανατιμήσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο

Έχοντας μόλις σχηματίσει το Συμβούλιο Ειρήνης για τη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πρώτο πόλεμο του Συμβουλίου, αυτή τη φορά, εναντίον του Ιράν.
Αμερικανικοί βομβαρδισμοί στο Ιράν και συνεχείς ανατιμήσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο