
Μέρες δύσκολες ήταν. Μέρες που ακολούθησαν τα γεγονότα στην Νομική της Αθήνας το Φλεβάρη του 1973.
Σώνει πια, σκεφτόταν ο κόσμος και μια λαχτάρα πλανιόταν στην ατμόσφαιρα, για να τελειώσει αυτός ο βραχνάς της δικτατορίας, που φαινόταν πως είχε αρχίσει να τα χάνει.
Έφτασε το καλοκαίρι του 1973 κι εμείς, έφηβοι τότε, ακολουθώντας τα δεδομένα της εποχής, έπρεπε να πάμε στην Αθήνα για φροντιστήρια. Βοήθεια άλλη στο χωριό δεν είχαμε τότε παρά μόνο κάποια εξ αποστάσεως μαθήματα…δι αλληλογραφίας.
Η λύση λοιπόν ήταν ο θείος, ο ξάδερφος, μια οικογένεια συγγενική, που θα φιλοξενούσε για το διάστημα που κρατούσαν τα μαθήματα, τους υποψήφιους και τα όνειρά τους.
Έφτασε η μέρα που θα φεύγαμε, τέλος Ιούνη, της Πέμπτης προς την Έκτη τάξη του τότε εξατάξιου Γυμνασίου.
Στην Αθήνα με περίμενε η αδερφή μου, που σπούδαζε κι αυτή κι έμενε στο σπίτι του αδελφού του πατέρα μας, παλιού Ιερολοχίτη, που διατηρούσε ένα στεγνοκαθαριστήριο στο Ρίμινι των Νέων Λιοσίων.
Το φροντιστήριο που θα πήγαινα το είχαμε επιλέξει από πριν, αφού μέσα στη χρονιά, είχε επισκεφθεί το νησί κάνοντας προώθηση του φροντιστηρίου ΚΥΚΛΟΣ, ένας από τους ιδιοκτήτες, Πλωμαρίτης Φυσικός, ο Ιωάννης Παπουτσάνης, δίνοντας «υποτροφία» στους μαθητές των τελευταίων τάξεων των Γυμνασίων του νησιού που θα γραφόταν στο φροντιστήριό τους, υποψήφιοι που θα είχαν πολλές πιθανότητες να γράψουν καλά στις Πανελλήνιες και να περάσουν στα Πανεπιστήμια, έτσι το φροντιστήριο θα είχε και τη σχετική διαφήμιση.
Το φροντιστήριο ΚΥΚΛΟΣ βρισκόταν σε ένα παράδρομο της Πατησίων, πίσω από το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, πολύ κοντά στο Πολυτεχνείο.
Τότε ακόμα δεν φαινόταν το τί θα ακολουθούσε σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα στην περιοχή αυτή.
Εμείς παιδιά τότε, πρωτόβγαλτα χωριατόπαιδα, δεν ξέραμε και πολλά πράγματα από την Αθήνα. Σπίτι, λεωφορείο, φροντιστήριο και πίσω. Πρωϊνά τα μαθήματα αυτήν την εποχή του καλοκαιριού… Οκτώ το πρωί με μία το μεσημέρι. Και κάποια έκτακτα απογευματινά.
Η διαδρομή συνηθισμένη, με τα πόδια από την πλατεία Βάθη μέχρι το Μουσείο, πολύβουη η Αθήνα, κόσμος αυτοκίνητα, μαγαζιά, τρόλεϊ, όλα μια πρωτόγνωρη εμπειρία για μας.
Ιούνιος 1973. Τελευταία μέρα του μήνα, που κλείνανε τα σχολειά, παίρνανε τα «ενδεικτικά» οι μαθητές και τα απολυτήρια οι τελειόφοιτοι και καθένας έπαιρνε το δρόμο του. Μαθητές και καθηγητές. Το ίδιο και με μας. Με τη χρονιά τη δικιά μου, τότε στην Πέμπτη του εξατάξιου Γυμνάσιο, τη χρονιά όσων γεννήθηκαν σχεδόν στη μέση της δεκαετίας του μέσου του προηγούμενου αιώνα.
Έτσι βρεθήκαμε καλοκαίρι του 1974, μήνες μετά τη νύχτα του Πολυτεχνείου, στην Αθήνα που σας περιγράφω πιο πάνω, ξεκινήσαμε τα μαθήματα, 8 το πρωί με 1 το μεσημέρι.
Στο δρόμο που κάναμε από το τέρμα των λεωφορείων μέχρι το φροντιστήριο, υπήρχαν κάποια σημεία, χαρακτηριστικά για την εποχή αυτή, με πρώτο το Μετσόβειο και τους γύρω δρόμους, που είχαμε ακούσει πως εξελίχθηκαν τα γεγονότατης 17ης Νοέμβρη, το επιβλητικό Αρχαιολογικό Μουσείο και ακριβώς απέναντι ένα θέατρο στο οποίο εκείνο τον καιρό παιζόταν ένα έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη. Ήταν το Θέατρο ΑΘΗΝΑΙΟΝ και το έργο ήταν το ΜΕΓΑΛΟ ΜΑΣ ΤΣΙΡΚΟ με τόσους καλούς ηθοποιούς που κοβόταν η αναπνοή σαν τους διαβάζαμε στις διαφημιστικές πινακίδες.
Η Τζένη Καρέζη με τον Κώστα Καζάκο, τον Διονύση Παπαγιαννόπουλο στο ρόλο του Κολοκοτρώνη, τον Σπύρο Κωνσταντόπουλο, το Νίκο Ξυλούρη με την ανεπανάληπτη φωνή στα τραγούδια του Σταύρου Ξαρχάκου.
Με τις ώρες στεκόμασταν απέξω να δούμε και να διαβάσουμε ξανά και ξανά τα ονόματα, να δούμε φωτογραφίες από σκηνές, ψηλώναμε πάνω στις τριμμένες σόλες των παπουτσιών μας, μήπως δούμε κανέναν από τούτους τους τεράστιους θεατρανθρώπους, από τα ιερά τέρατα της τέχνης και της μουσικής της εποχής εκείνης.
Και σαν τύχαινε κανένα απόγευμα να έχουμε μάθημα, κάναμε και καμιά κοπάνα και κρεμόμασταν απέξω από τα κάγκελα να δούμε απέναντι μέσα στο θέατρο καμιά σκηνή. Πάντως ακουγόταν καθαρά η φωνή του Παπαγιαννόπουλου, βραχνή «Ορέ Έλληνες…» και ο Ξυλούρης στο «φίλοι κι αδέρφια…» κι ο Σπύρος Κωνσταντόπουλος «Να έχουν Σύνταγμα ή να μην έχουν. Αφού δεν είχαν γιατί να έχουν…»
Θυμάμαι μόνο πως το θέατρο αυτό ήταν κλειστό και στις 20 Ιουλίου, αυτό το Σάββατο που έγινε η εισβολή στην Κύπρο και σαν κάναμε διάλειμμα και βγήκαμε στην Πατησίων ήταν όλα τα μαγαζιά κλειστά και μόνο λίγα αυτοκίνητα στρατιωτικά κυκλοφορούσαν. Και πρέπει να άνοιξε και πάλι μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στις αρχές Αυγούστου.
Μια μέρα απόγευμα μάλλον πρέπει να ήταν Τετάρτη που είχε λαϊκή παράσταση, εμείς στο διάλειμμα έξω από το θέατρο. Κοιτούσαμε τις αφίσες, βλέπαμε τον κόσμο που έμπαινε… και τότε εμφανίστηκε από το πλάι που ήταν το ΤΑΜΕΙΟ ο Καζάκος. Μας είδε έτσι κακομοιριασμένους κι άφραγκους και μας ρώτησε:
Ρε σεις τί κάνετε εδώ;
Φροντιστήρια κάνουμε κι ερχόμαστε να δούμε τίς αφίσες στο θέατρο.
Από πού είσαστε;
Από τη Μυτιλήνη του λέμε…
Και για δεν μπαίνετε;
Ε πώς να μπούμε; Εμείς είχαμε μόνο το εισιτήριο για το λεωφορείο της επιστροφής.
Αντε ρε μπείτε… Τα παιδιά δεν θα πληρώσουν εισιτήριο. Άιντε μπείτε!
Άλλο που δεν θέλαμε εμείς. Τρεχάλα στο φροντιστήριο πήραμε τα βιβλία και χωθήκαμε μέσα για να δούμε το έργο. Αξέχαστο!
Υ.Γ.
Ο Ντόρης έχει χρόνια που έφυγε…
Ο Βασίλης μπορεί να το θυμάται..
Όπως κι εγώ…