Η υπόθεση του Οδυσσέα Δήμα αναδεικνύει μια από τις πιο επικίνδυνες πλευρές του ντόπινγκ στον ελληνικό αθλητισμό: προπονητές που, αντί να προστατεύουν τους
αθλητές τους, εκμεταλλεύονται την εμπιστοσύνη τους και τους χορηγούν
απαγορευμένες ουσίες. Όταν τα θύματα είναι ανήλικοι, η ευθύνη γίνεται ακόμα
μεγαλύτερη.

Ο πρώην ομοσπονδιακός προπονητής της άρσης βαρών έχει ήδη τιμωρηθεί με
αποκλεισμό 12 ετών για την υπόθεση χορήγησης απαγορευμένων ουσιών στον
ανήλικο γιο του, τον οποίο και προπονούσε. Ο τότε 15χρονος βρέθηκε θετικός σε
οξανδρολόνη, ουσία που αποτελεί στεροειδές αναβολικό και τιμωρήθηκε με 10μηνο
αποκλεισμό. Ο πατέρας και προπονητής του έλαβε βαρύτερη ποινή. Οι καταγγελίες,
ωστόσο, που διαβιβάστηκαν στις εισαγγελικές αρχές στα τέλη του 2024, οδήγησαν
στη σύλληψη του πρώην ομοσπονδιακού προπονητή, αφού πρώτα εντοπίστηκαν σπίτι του 871 χάπια και αμπούλες, 17 δελτία νεαρών αθλητών που ανήκουν στο σύλλογο «Πύρρος Γλυφάδας» και χειρόγραφες σημειώσεις του με ονόματα, σκευάσματα καιποσά. Ο Οδυσσέας Δήμας αντιμετωπίζει πλέον κακουργηματικές κατηγορίες, τις οποίες αρνείται, και η υπόθεση θα κριθεί από τη Δικαιοσύνη.

Το πώς φτάσαμε ως εδώ όμως, είναι μια άλλη ιστορία. Και οφείλεται εν πολλοίς στην
ερευνητική δημοσιογραφία, όσο κι αν προσπαθεί ο Εθνικός Οργανισμός
Καταπολέμησης του Ντόπινγκ (ΕΟΚΑΝ) να… ευλογήσει τα γένια του κατόπιν
εορτής. Η δημοσιογραφική έρευνα, εξάλλου, ξεκινά από το 2018, για υποθέσεις
ντόπινγκ Ελλήνων αθλητών, αλλά και Αλβανών, που προπονούνταν στη χώρα μας, με τον Οδυσσέα Δήμα να είναι από τότε μέλος του προπονητικού τιμ.

Η δημοσιογράφος Αργυρώ Γιαννουδάκη ασχολήθηκε με το ντόπινγκ στην ελληνική
άρση βαρών πολύ πριν γίνει θέμα στα δελτία ειδήσεων. Με έρευνες, μαρτυρίες
αθλητών, αλλά και καταγγελίες, έθεσε ερωτήματα που σχεδόν κανείς δεν ήθελε να
ακούσει. Περισσότερο ενοχλούσαν τους αρμοδίους, που αρνούνταν να τα
απαντήσουν. Κατόπιν, τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής τα κατέθεσε στις
εισαγγελικές αρχές. Επίμονη, τεκμηριωμένη, ουσιώδης. Το δικό της podcast, με
προσκεκλημένο τον πρώην αρσιβαρίστα Χρήστο Χοτζάρα, σοκάρει με τα όσα
εκείνος εξομολογείται για αυτά που έζησε με προπονητή τον Οδυσσέα Δήμα. Η
δημοσιογράφος κλήθηκε να καταθέσει στην Εισαγγελία Ανηλίκων ως μάρτυρας για
την υπόθεση και τα στοιχεία της -μεταξύ άλλων- οδήγησαν στη σύλληψη του πρώην
ομοσπονδιακού προπονητή.

Στον αντίποδα της ερευνητικής δημοσιογραφίας, βρίσκεται ο τρόπος που
παρουσιάστηκε το θέμα στην εκπομπή του ΑΝΤ1 «Αποκαλύψεις», του Πέτρου
Κουσουλού. Με ύφος παντογνωσίας και μιας οικειοποίησης των αποκαλύψεων, ο
παρουσιαστής επιχείρησε άστοχες γενικεύσεις, επικαλούμενος μέχρι και την υπόθεση Κεντέρη - Θάνου ως δήθεν αντίστοιχο παράδειγμα. Μόνο που όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, αν κάποιος προσεγγίζει ένα θέμα χωρίς να παραθέτει τις απαραίτητες διευκρινίσεις, τότε δεν ενημερώνει. Δημιουργεί απλώς συνειρμούς. Και η δημοσιογραφία που προτιμά τον εντυπωσιακό παραλληλισμό από την ακριβή πληροφορία, δεν υπηρετεί το κοινό. Υπηρετεί μονάχα τα νούμερα τηλεθέασης.

Η υπόθεση Κεντέρη-Θάνου

Μικρή αναδρομή: Οι δύο Ολυμπιονίκες δεν βρέθηκαν ποτέ θετικοί σε απαγορευμένη
ουσία. Η υπόθεση του 2004 αφορούσε χαμένους ελέγχους (non-shows) και μη
παροχή δείγματος παραμονή των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Tο 2006, δύο
ολόκληρα χρόνια μετά και αφού η Παγκόσμια Ομοσπονδία Στίβου (IAAF)
επιχειρούσε να τιμωρήσει τους αθλητές δια της σιωπής, μην επιτρέποντας τη
συμμετοχή τους σε αγώνες, έρχεται σε συμφωνία μαζί τους. Εκείνοι αποδέχονται τα
non-shows, που ήταν μεν πραγματικό γεγονός, αλλά συνιστούσαν παράβαση των
κανονισμών ελέγχου. Όχι ντόπινγκ. Από τη μεριά της η IAAF, εφόσον δεν υπήρξε
ποτέ θετικό δείγμα σε απαγορευμένες ουσίες, διατήρησε τα μετάλλιά τους από το
Σίδνεϊ, ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση παγκοσμίως τα αφαιρεί με συνοπτικές
διαδικασίες.

Το 2011, το Εφετείο αθώωσε ομόφωνα τους δύο Ολυμπιονίκες και για το τροχαίο,
αποδεχόμενο ότι το ατύχημα είχε συμβεί κανονικά. Η πειθαρχική επιτροπή του
ΣΕΓΑΣ είχε μάλιστα αθωώσει Κεντέρη-Θάνου από το 2005, καταλογίζοντας ευθύνη
μόνο στον προπονητή τους, Χρήστο Τζέκο, ο οποίος γνώριζε νωρίτερα για την
αναζήτησή τους, αλλά δεν τους ενημέρωσε εγκαίρως.

Ο επιχειρούμενος παραλληλισμός λοιπόν της συγκεκριμένης υπόθεσης, είτε λόγω
άγνοιας είτε εν είδει εντυπωσιασμού, με εκείνη ενός προπονητή που έχει ήδη
τιμωρηθεί με 12ετή αποκλεισμό και σήμερα αντιμετωπίζει νέες, σοβαρές κατηγορίες
είναι και επικίνδυνη, εκτός από λανθασμένη.

Τα θεσμικά ερωτήματα

Ο Ολυμπιονίκης Πύρρος Δήμας, αδελφός του συλληφθέντα, βρέθηκε και μάλιστα σε
διαφορετικές θητείες στον προεδρικό θώκο της Ελληνικής Ομοσπονδίας Άρσης
Βαρών έως και τον Δεκέμβριο του 2023. Είχε ήδη παραιτηθεί για προσωπικούς
λόγους, όταν τον Απρίλιο του 2024 ήρθε στην επιφάνεια το θετικό δείγμα του
ανήλικου αθλητή και ανιψιού του. Ωστόσο τους τελευταίους 7 μήνες είναι ειδικός
σύμβουλος του αναπληρωτή υπουργού Αθλητισμού, Γιάννη Βρούτση. Μετά τη
σύλληψη του Οδυσσέα Δήμα, υπέβαλε παραίτηση στις 13 Νοεμβρίου, η οποία
ωστόσο δεν έγινε δεκτή.

Ασφαλώς, η συγγενική σχέση δεν αποτελεί απόδειξη γνώσης ή συμμετοχής και καμία ευθύνη δεν μπορεί να αποδοθεί χωρίς στοιχεία. Υπάρχει όμως κάθε λόγος να
απαιτείται διαφάνεια για το πώς αντιμετωπίστηκαν οι καταγγελίες και αν οι αρμόδιοι
μηχανισμοί, της Ελληνικής Ομοσπονδίας Άρσης Βαρών και ειδικά του ΕΟΚΑΝ,
έκαναν εγκαίρως όσα όφειλαν.

Η πραγματική αποστολή της δημοσιογραφίας

Αδιαμφισβήτητα, ο αθλητισμός χρειάζεται προστασία από το ντόπινγκ και αυτή
ξεκινά από την αποκάλυψη όσων εκμεταλλεύονται τους αθλητές, ιδίως τους
ανήλικους, οδηγώντας στις παραδειγματικές τιμωρίες τους. Χρειάζεται όμως και
δημοσιογραφία που ερευνά, που διαχωρίζει τις υποθέσεις αντί να τις συγχέει και που δε μετατρέπει την ενημέρωση σε τηλεοπτικό δικαστήριο.

Το ερώτημα που πρέπει να απαντά κάθε ρεπορτάζ ή εκπομπή είναι ένα: υπηρετεί την αλήθεια ή μόνο την τηλεθέαση; Γιατί είναι άλλο η αναζήτηση της αλήθειας, ακόμη κι όταν κανείς δεν κοιτάζει και άλλο οι γενικεύσεις, οι απλουστεύσεις και η
τηλεκατευθυνόμενη ένταση μπροστά στις κάμερες. Ο τηλεθεατής μπορεί να μη
γνωρίζει ή να μη θυμάται. Ο δημοσιογράφος όμως δεν δικαιούται ούτε να μη
γνωρίζει, ούτε να μη θυμάται και προπαντός δεν δικαιούται να διαστρεβλώνει τα
γεγονότα, επειδή βολεύει το όποιο αφήγημα του.

Σε έναν κόσμο, λοιπόν, που βρίθει Κουσουλών, να είσαι η Αργυρώ Γιαννουδάκη. Και
φυσικά κατά του ντόπινγκ.