Είναι 1937 και ο φτωχο-Δημητρός από τη Μυτιλήνη ζητά προφανώς χρήματα από τον συγγενή του στη Νέα Υόρκη το Φωκίωνα, μετανάστη από το νησί. Προκειμένου να ανοίξουν τα παιδιά του ένα μαγαζί. Ή να τους στείλει μια πρόσκληση προκειμένου να φύγουν κι αυτά μετανάστες και να κάνουν λεφτά στη Νέα Υόρκη.

Ο Φωκίων με «εθνικοπατριωτικά» κηρύγματα αρνείται και τα δυο. Ενώ με την επιστολή του που διασώθηκε στο προσωπικό μου αρχείο, μας θυμίζει σήμερα 4 Αυγούστου του 2019, 83 χρόνια από την επιβολή της φασιστικής δικτατορίας του Μεταξά στις 4 Αυγούστου του 1936, το κλίμα της εποχής, της ανάγκες αλλά και το πόσες φορές «εις το Εξωτερικόν αρχίζουν να μας λογαριάζουν ως σοβαρόν Κράτος».

Ιδιαίτερη η αναφορά του… στους Εβραίους. Που «εμάζευσαν όλο το χρήμα του Κόσμου στα χέρια τους και τους κυνηγούν σ’ όλο τον κόσμο».

Η επιστολή που παρατίθεται παρακάτω δημοσιεύεται με τη σύνταξη και την ορθογραφία του πρωτότυπου δακτυλογραφημένου κειμένου.

«Νέα Υόρκη, τη 26^η Απριλίου, 1937

Αγαπητέ μοι Δημητρό:

Το γράμμα σου ελήφθη και εχάρην διότι αντιλαμβάνεσαι το άσκοπον και περιπετειώδες ταξείδι που εσκέπτεσο να κάμης χωρίς καμμιά σοβαρά και λογική αιτία.

Μ’ερωτάς αν δεν θα ήτο καλλίτερον να άνοιγαν οι μικροί κανένα μαγαζί για να κερδίζουν περισσότερα. Με άλλας λέξεις αμέσως σχηματίζεις την υπόθεσιν ότι όποιος ανοίγει μαγαζί επιτυγχάνει και κάνει και χρήματα. Δεν εσυλλογίσθης όμως ότι δυνατόν να αποτύχη και χάση και τα χρήματα που καταθέση. Ας το παραβλέψωμε όπως, ότι θα χάση κανείς όταν ανοίξη κατάστημα, και ας λογαριάσωμε πώς ανοίγεται το μαγαζί. Απαιτείται πείρα και κεφάλαια. Και όταν λείπουν και τα δυο τι πρέπει να γίνη; Γι’ αυτό σοι λέγω ότι με τον καιρό θα γίνη και αυτό. Τώρα αποκτάται η πείρα και σιγά σιγά θα σχηματισθή και ένα μικρό κεφάλαιο για να γίνη και η απόπειρα του ανοίγματος καταστήματος. Σας έγραψα νομίζω ότι τα συστήματα ήλλαξαν και ο δρόμος που ακολουθούν τώρα είναι λιγάκι διαφορετικός. Έχε υπομονήν και συν τω χρόνω θα γίνη και αυτό που τόσον εύχεσαι.

Η Ελλάς ανεγεννήθη υπό την εθνικήν καθοδήγησιν του Βασιλέως και του νυν Μεγάλου Κυβερνήτου της, και εις το Εξωτερικόν αρχίζουν να μας λογαριάζουν ως σοβαρόν Κράτος. Τι κάθεσαι και με γράφεις συ ότι τα πράγματα ακριβαίνουν και σας συνιστούν υπόγεια  με μπενιάδες και μάσκες. Όποιος φυλάγει τα ρούχα του έχει τα μισά. Δεν πειράζει  και να πεινάσεται λίγο. Πεινούν εδώ εις την Πλουσίαν αυτήν χώραν και δεν θα πεινάσουν στην φτωχή Ελλάδα; Καλλίτερα η πείνα παρά η καταφρόνια. Έτσι ίδρυσαν οι απόγονοί μας Κράτος.

Διάβαζε και μία φορά την ιστορία μας και δίδασκε και τα παιδιά σου ν’ αγαπούν την Πατρίδα τους και να είναι υπερήφανοι ότι ηξιώθησαν να έχουν έχουν προγόνους  που εθυσιάσθησαν για να ελευθερώσουν την Πατρίδα τους και να σχηματίσουν Κράτος, έστω και φτωχό. Με χωρίς Πατρίδα ελεύθερη ένας λαός είναι καταφρονημένος έξω.  Πάρε παράδειγμα τους Εβραίους. Εμάζευσαν όλο το χρήμα του Κόσμου στα χέρια τους και τους κυνηγούν σ’ όλο τον κόσμο.

Σε φιλώ

Φωκίων»